• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Orbitopatia tarczycowa

    Przeczytaj także...
    Objaw Kochera (objaw Ramsaya) – patologiczny objaw występujący w chorobie Gravesa-Basedowa, opisany przez szwajcarskiego chirurga, Emila Theodora Kochera w roku 1874 (niezależnie od Kochera odkrył go amerykański neurolog James Ramsay Hunt). Powstaje on w wyniku zaburzonej koordynacji ruchu powieki górnej i gałki ocznej. Badając chorego, należy obserwować palec umieszczony w odległości około 30 centymetrów od jego oczu, a następnie unieść go – pojawia się biały rąbek twardówki między tęczówką a powieką górną, gdyż powieka unosi się szybciej niż gałka oczna. Stanowi on zatem w badaniu fizykalnym uzupełnienie objawu Graefego.Oczodół (łac. orbita) – jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna. Występuje parzyście. Oczodół ma kształt stożka, którego podstawę tworzy wejście do oczodołu. U góry wejście do oczodołu ogranicza brzeg nadoczodołowy kości czołowej, u dołu-szczęka i kość jarzmowa, tworząc brzeg podoczodołowy, ponadto budują go kość łzowa, sitowa, klinowa oraz podniebienna. Oczodół ograniczają cztery ściany: górna (sklepienie), przyśrodkowa, boczna i dolna (dno). W odcinku przednio-bocznym sklepienia oczodołu znajduje się dół gruczołu łzowego. W pobliżu wejścia do oczodołu na ścianie przyśrodkowej leży dół woreczka łzowego, przechodzi on ku dołowi w kanał nosowo-łzowy. W obrębie oczodołu znajduje się kanał nerwu wzrokowego, przez który przechodzi nerw wzrokowy wraz z tętnicą oczną, ponadto w oczodole znaleźć można szczelinę oczodołową górną przez którą przebiega nerw czołowy, nerw nadoczodołowy, nerw nosowo-rzęskowy, nerw okoruchowy, nerw bloczkowy, nerw odwodzący i żyła oczna górna, a także szczelina oczodołowa dolna, której zawartość stanowią nerw podoczodołowy, nerw jarzmowy, tętnica podoczodołowa i żyła oczna dolna.
    Ultrasonografia, USG – nieinwazyjna, atraumatyczna metoda diagnostyczna, pozwalająca na uzyskanie obrazu przekroju badanego obiektu. Metoda ta wykorzystuje zjawisko rozchodzenia się, rozpraszania oraz odbicia fali ultradźwiękowej na granicy ośrodków, przy założeniu stałej prędkości fali w różnych tkankach równej 1540 m/s. W ultrasonografii medycznej wykorzystywane są częstotliwości z zakresu ok. 2-50 MHz. Fala ultradźwiękowa najczęściej generowana jest oraz przetwarzana w impulsy elektryczne przy użyciu zjawiska piezoelektrycznego (opisanego przez braci Curie na przełomie lat 1880-1881). Pierwsze doświadczenia nad wykorzystaniem ultrasonografii w diagnostyce prowadzone były w trakcie i zaraz po II wojnie światowej, a ultrasonografy wprowadzone zostały do szpitali na przełomie lat 60. i 70. XX wieku (jednym z pierwszych klinicznych zastosowań była diagnostyka płodu)

    Orbitopatia tarczycowa (łac. orbitopathia thyrogenes, ang. thyroid eye disease, TED) – zespół objawów ocznych wywołany zapaleniem immunologicznym tkanek miękkich oczodołu, powstałych w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa. Nazwa orbitopatia tarczycowa jest nazwą aktualnie zalecaną. W przeszłości choroba była nazywana także oftalmopatią tarczycową, oftalmopatią naciekowo-obrzękową, oftalmopatią Gravesa-Basedowa lub wytrzeszczem złośliwym.

    Radioterapia, dawniej curieterapia – metoda leczenia za pomocą promieniowania jonizującego. Stosowana w onkologii do leczenia chorób nowotworowych oraz łagodzenia bólu związanego z rozsianym procesem nowotworowym, np. w przerzutach nowotworowych do kości.Prednizon (prednisone) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny glikokortykosteroid o sumarycznym wzorze chemicznym C21H26O5, analog kortyzolu.

    Objaw występuje w 10-30% przypadków choroby Gravesa-Basedowa, z czego 5-10% przypadków ma ciężki, wymagający intensywnego leczenia, przebieg kliniczny.

    Etiologia[]

    W przebiegu choroby dochodzi do immunologicznego zapalenia mięśni, tkanki tłuszczowej i łącznej wypełniającej oczodół. Początkowo występuje tylko obrzęk, w późniejszych okresach może dołączyć włóknienie i stłuszczenie. Najczęściej zajęte procesem chorobowym są mięśnie proste, dolny i górny. Choroba zwykle występuje obustronnie, tylko 5% jednostronnie. Choroba objawia się najczęściej (75% przypadków) łącznie z objawami nadczynności tarczycy jednak w 20% je poprzedza. 5% przypadków przebiega bez klinicznych objawów nadczynności tarczycy.

    Metyloprednizolon (ang. Methylprednisolone) — organiczny związek chemiczny, syntetyczny glikokortykosteroid o długotrwałym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym.Objaw Popowa – objaw z grupy objawów tarczycowych, występujący w chorobie Gravesa-Basedowa, będący wynikiem przykurczu mięśni powieki górnej. Jego występowanie sprawdza się podobnie jak w przypadku objawu Graefego: badający poleca choremu obserwować swój palec z odległości około 30 cm, a następnie go obniża. Gdy nienadążająca za gałką oczną powieka opada zauważalnymi skokami – objaw Popowa jest dodatni, jest on więc jakby "uzupełnieniem" objawu Graefego (występuje tylko przy dodatnim objawie Graefego).

    Przebieg kliniczny[]

  • w 75% przypadków chorobę można rozpoznać tylko na podstawie badań obrazowych (USG, tomografia komputerowa, jądrowy rezonans magnetyczny)
  • jawna orbitopatia występuje w 5-10% przypadków
  • wytrzeszcz złośliwy czyli przypadki przebiegające z wytrzeszczem powyżej 27 mm wynoszą około 2%.
  • Postaci łagodne ustępują bez leczenia. Postaci ciężkie mogą doprowadzić do uszkodzenia oka, najczęściej zależnego od uszkodzenia rogówki. W przypadku zwłóknienia tkanek miękkich oczodołu zejściem choroby jest występowanie przetrwałego wytrzeszczu.

    Objaw Graefego – patologiczny objaw, opisany w roku 1864 przez Graefego, występujący w chorobie Gravesa-Basedowa. Na skutek zaburzenia współdziałania ruchów górnej powieki i gałki ocznej przy śledzeniu przez chorego obniżającego się przedmiotu (w badaniu lekarskim: palca z odległości około 30 centymetrów) gałka oczna porusza się szybciej od powieki (która nie nadąża za ruchem gałki ocznej), odsłaniając rąbek twardowki między tęczówką a powieką.Choroba Gravesa-Basedowa, choroba Basedowa (łac. struma diffusa toxica) – schorzenie autoimmunologiczne o cechach nadczynności tarczycy, w którym autoantygenem jest receptor TSH (TSHR) - jego pobudzenie przez przeciwciała anty-TSHR powoduje wzmożone wydzielanie hormonów tarczycy i objawy nadczynności tarczycy, a także stymuluje wzrost tarczycy i rozwój jej unaczynienia.

    Objawy[]

  • objaw Dalrymple’a
  • objaw Kochera
  • objaw Möbiusa
  • objaw Popowa
  • objaw Stellwaga
  • objaw Graefego
  • objaw Jellinka
  • Objaw Rosenbacha - drżenie zamkniętych powiek
  • Leczenie[]

    Z uwagi, że choroba może ustąpić samoistnie, decyzja o wdrożeniu leczenia powinna zostać poprzedzona oceną aktywności stanu zapalnego. Leczenie wdraża się w następujących wypadkach:

    Objaw Stellwaga – objaw chorobowy polegający na rzadkim mruganiu powiekami, pojawiający się w przypadkach nadczynności tarczycy, także w chorobie Parkinsona. Opisany przez austriackiego okulistę Carla Stellwaga von Cariona (1823-1904).Objaw Möbiusa – patologiczny objaw występujący w chorobie Gravesa-Basedowa, wynikający z osłabienia mięśni prostych zewnętrznych gałki ocznej i zdolności konwergencji. Objaw ten sprawdza się, polecając choremu obserwowanie palca lub przedmiotu trzymanego w odległości około 30 centymetrów od jego nosa, a następnie powoli zbliżając palec – objaw jest dodatni, gdy w pewnym momencie, na skutek osłabienia mięśni, jedna z gałek ocznych „odskakuje” w bok, nie mogąc podążyć za zbliżającym się palcem (przedmiotem).
  • indeks aktywności klinicznej jest równy lub większy od 4. - przyznaje się po 1 punkcie w zależności od występowania następujących objawów:
  • ból lub ucisk gałek ocznych
  • ból przy spojrzeniu w różnych kierunkach
  • zaczerwienienie powiek
  • przekrwienie spojówek
  • obrzęk mięska łzowego
  • obrzęk spojówek
  • obrzęk powiek)
  • objawy choroby występują krócej niż 18 miesięcy
  • występuje narastanie objawów:
  • wytrzeszczu powyżej 2 milimetrów w ciągu 3 miesięcy
  • zmniejszania się ruchomości gałek ocznych o 5 stopni
  • pogorszenia ostrości widzenia przynajmniej o 1 linię na tablicy Snellena
  • Leczeniem z wyboru jest stosowanie glikokortykosteroidów:

    Objaw Jellinka – wzmożona pigmentacja powiek w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa. Objaw opisał w 1904 roku austriacki lekarz Stefan Jellinek.Objaw Dalrymple’a - patologiczny objaw, występujący w chorobie Gravesa-Basedowa. Polega on na nadmiernym rozszerzeniu szpary ocznej, na skutek wzmożonego skurczu mięśni Müllera i wzmożonego napięcia układu współczulnego uniesienia górnej powieki.
  • metyloprednizolon w dawce 1000 mg podawany dożylnie 2 kolejne dni w tygodniu przez 4 tygodnie
  • prednizon w dawce 1 mg/kg/doba doustnie przez 6-8 tygodni i następnie w dawkach stopniowo zmniejszanych przez 3 miesiące
  • Uzupełnieniem tego leczenia może być napromieniowanie oczodołów. W przypadkach utrwalonej orbitopatii stosuje się także leczenie operacyjne.

    Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego, spektroskopia NMR (ang. Nuclear Magnetic Resonance) – jedna z najczęściej stosowanych obecnie technik spektroskopowych w chemii i medycynie.Zapalenie, reakcja zapalna (łac. inflammatio) – uporządkowany proces rozwijający się w tkance unaczynionej pod wpływem czynnika uszkadzającego. Zapalenie może być spowodowane czynnikami: chemicznymi, fizycznymi, biologicznymi (zakażenie drobnoustrojami chorobotwórczymi) - ogólnie czynnikami egzogennymi lub endogennymi. Celem zapalenia jest szybkie i selektywne zgromadzenie komórek zdolnych do usunięcia danego czynnika szkodliwego i rozpoczęcie naprawy powstałego uszkodzenia.

    Bibliografia[]

  • „Choroby wewnętrzne” pod red. A. Szczeklika, str. 1057-1059 ISBN 83-7430-069-8



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Niedomykalność zastawki aortalnej (łac. insufficientia valvulae aortae, ang. aortic insuffiency, aortic regurgitation) – wada serca polegająca na nieprawidłowym zamykaniu się płatków zastawki aortalnej, powodującym wsteczny przepływ krwi z aorty do lewej komory.
    Rogówka (łac. cornea) – wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej w jej przedniej części. Ludzka rogówka ma ok. 11,5 mm średnicy i grubość 0,5-0,6 mm w środkowej części oraz 0,6-0,8 mm w części obwodowej. Za rogówką znajduje się ciecz wodnista a za nią soczewka. Rogówka nie jest unaczyniona, naczynia upośledzałyby jej przezierność. Odżywia się dzięki dyfuzji – przez łzy i ciecz wodnistą gałki ocznej, a także dzięki neurotrofinom dostarczanym przez unerwienie rogówki. Posiada dużo zakończeń bólowych, włókien bezrdzennych.
    Andrzej Tadeusz Szczeklik (ur. 29 lipca 1938 w Krakowie, zm. 3 lutego 2012 tamże) – polski lekarz-naukowiec, profesor Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, pisarz eseista i filozof medycyny, wiceprezes Polskiej Akademii Umiejętności, animator Akademii Młodych "PAUeczka Akademicka". Zajmował się pracą naukową z zakresu kardiologii i pulmonologii.
    Tomografia komputerowa, TK (ang. Computed Tomography – CT) jest rodzajem tomografii rentgenowskiej, metodą diagnostyczną pozwalającą na uzyskanie obrazów tomograficznych (przekrojów) badanego obiektu. Wykorzystuje ona złożenie projekcji obiektu wykonanych z różnych kierunków do utworzenia obrazów przekrojowych (2D) i przestrzennych (3D). Urządzenie do TK nazywamy tomografem, a uzyskany obraz tomogramem. Tomografia komputerowa jest szeroko wykorzystywana w medycynie i technice.
    Kortykosteroidy (glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy, kortykosterydy) – hormony produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy pod wpływem ACTH, które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.