• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Orawica

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Witanowa (słow. Vitanová) – wieś i gmina (obec) w powiecie Twardoszyn, kraju żylińskim, w północnej Słowacji.
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Orawica przy Szatanowej Polanie i odsłonięcia fliszu karpackiego
    Uregulowane koryto Orawicy poniżej Orawic

    Orawica (słow. Oravica) – rzeka na Słowacji, lewobrzeżny dopływ Orawy. Według geografów polskich powstaje na wysokości ok. 834 m n.p.m. na granicy Doliny Cichej Orawskiej i Kotliny Orawickiej przy Szatanowej Polanie z połączenia dwóch potoków: Cichej Wody Orawskiej i Juraniowego Potoku. Natomiast geografowie słowaccy nie wydzielają Cichej Wody Orawskiej jako osobnego potoku, traktując go jako część Orawicy – ich zdaniem Orawica ma swoje źródła na wysokości ok. 950 m n.p.m. na polskiej polanie Molkówka.

    Orawa (słow. Orava, węg. Árva) – rzeka w północnej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 60,3 km, powierzchnia dorzecza – 1.991,8 km², średni przepływ u ujścia – 34,4 m³/s.Molkówka – polana reglowa położona w odległości ok. 350 m na południowy zachód od górnego końca Siwej Polany, po zachodniej stronie potoku Siwa Woda. Zajmuje obszar między płaską i rozległą przełęczą Brama Orawska oraz podnóżami Tatr Zachodnich. Pod względem geograficznym przynależy do Tatr, znajduje się bowiem na niskim wale kończącym od północy północną grań Wołowca, poniżej Siwiańskich Turni. Po północnej stronie polany przebiega Wielki Europejski Dział Wodny. Mający na polanie swoje źródła potok Cicha Woda Orawska znajduje się w zlewni Morza Czarnego i spływa na zachód przez Dolinę Cichą Orawską. Z drugiej strony zaś polany cieki wodne zasilają Siwą Wodę i drugi nienazwany potok; obydwa uchodzą do Czarnego Dunajca i znajdują się w zlewni Bałtyku. Granica państwowa w tym miejscu nie pokrywa się z tym działem. Tak więc górny skrawek Doliny Cichej Orawskiej znajduje się w Polsce, podczas gdy cała niemal dolina znajduje się na Słowacji.

    Orawica płynie Kotliną Orawicką do Orawic w ogólnym północno-zachodnim kierunku na granicy dwóch regionów geograficznych Tatr Zachodnich i Pogórza Spisko-Gubałowskiego, z obu tych regionów zbierając wodę. W Orawicach, tuż poniżej kąpieliska termalnego, na wysokości około 790 m n.p.m. łączy się ze spływającym z Tatr potokiem Bystra. Tutaj też spuszczane są do niej ciepłe wody odpadowe z kąpieliska termalnego. Następnie płynie Doliną Orawicką w północnym kierunku przez Witanową, gdzie zmienia kierunek na zachodni, później przepływa przez Trzcianę, gdzie skręca w kierunku południowo-zachodnim i na wysokości 567 m w okolicach Twardoszyna uchodzi do Orawy.

    Bystra (słow. Bystrá) – dolna część Bobrowieckiego Potoku na Słowacji, na odcinku od miejsca połączenia się go z Mihulczym Potokiem do miejsca, w którym uchodzi on do Orawicy. Ujście Bystrej do Orawicy znajduje się tuż przy kąpielisku termalnym w Orawicach, w miejscu o współrzędnych 49°18′00,0″N 19°44′57,7″E/49,300000 19,749361. Bystra to krótki potok – w prostej linii odległość między początkiem a ujściem Bystrej wynosi 1600 m.Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

    Górna jej część (do Orawic) ma bardzo czystą wodę, płynie bowiem przez niezamieszkane obszary, a południowa część dopływów znajduje się na obszarze parku narodowego (TANAP). W korycie obserwować tu można liczne odsłonięcia fliszu karpackiego. Po prawej stronie tej części jej koryta biegnie dobra droga (zakaz wjazdu pojazdów) i szlak turystyczny przekraczający Orawicę przy Szatanowej Polanie.

    Orawice (słow. i węg. Oravice) – osada na Orawie (Słowacja), nad rzeką Orawica. Położona jest na wysokości 790 m n.p.m. w Kotlinie Orawickiej i Dolinie Orawickiej. Administracyjnie część Twardoszyna.Wielka encyklopedia tatrzańska – encyklopedia wiedzy o Tatrach (tatrologii). Jest to fundamentalne dzieło znawców Tatr – Zofii Radwańskiej-Paryskiej i Witolda Henryka Paryskiego, którzy przez 60 lat chodzili po Tatrach i zajmowali się ich badaniem. Encyklopedia obejmuje całość problematyki tatrzańskiej. Zawiera wiadomości z topografii Tatr, historii, geografii, przyrody, turystyki, etnografii, geologii, taternictwa, a także zdjęcia, rysunki i mapy. Pierwsze książkowe wydanie pojawiło się w 1995, potem było jeszcze wznawiane w 2004. Obydwa wydania pojawiły się z 3 wersjami okładki: płótno, skóra i półskórek. Wydanie z 2004 ma 1553 strony. Encyklopedia wydana została w Poroninie przez Wydawnictwo Górskie. Ponadto wyszła wersja multimedialna na płycie CD-ROM. Zawierała ona łącznie ok. 6000 haseł, 1200 grafik (w tym panoramy), a także nagrania gwary i muzyki górali polskich i słowackich oraz 60 interaktywnych map graniowych.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-71-04-009-1
    2. Základná mapa SR 1:50 000, ark. 26-42, Geodetický a kartografický ústav, Bratislava 2003
    3. Topografická mapa vojenská 1:25 000, ark. M-34-100-Ba, Topografický ústav, Banská Bystrica 1988
    4. Turystyczna mapa Słowacji. [dostęp 2019-11-13].
    5. Józef Nyka, Tatry Słowackie. Przewodnik, wyd. 2, Latchorzew: Wydawnictwo Trawers, 1998, ​ISBN 83-901580-8-6
    Flisz karpacki – określenie regionalnie występującego fliszu - serii naprzemianlegle ułożonych warstw skał osadowych morskiego pochodzenia, składająca się z ławic i warstw na przemian zlepieńców, piaskowców, mułowców i iłowców, rzadziej rogowców i margli. Skały te powstały na dnie mórz wskutek działalności tzw. prądów zawiesinowych, które doprowadziły do charakterystycznego, frakcjonalnego uwarstwienia.Tatry Słowackie. Przewodnik – przewodnik turystyczny po Tatrach Słowackich. Jego autorem jest Józef Nyka – polski alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor przewodników turystycznych. Tatry Słowackie to w Polsce najbardziej znany przewodnik po słowackiej części Tatr. O jego popularności świadczy fakt, że w 2018 roku pojawiło się już 11 jego wydanie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Juraniowy Potok (słow. Juráňov potok) – potok w słowackich Tatrach Zachodnich, spływający Doliną Juraniową. Pomimo że płynie w kierunku z południa na północ, jest zaliczany do cieków wodnych „południowej” strony Tatr, spływa bowiem generalnie na południową stronę głównego wododziału karpackiego i należy do zlewiska Morza Czarnego.
    Dolina Cicha Orawska (słow. Tichá dolina) – dolina będąca częścią Rowu Podtatrzańskiego. Znajduje się na pograniczu Tatr i Pogórza Spisko-Gubałowskiego. Płynący jej dnem potok Cicha Woda Orawska wyznacza granicę między tymi regionami; po jego północnej stronie znajdują się Orawicko-Witowskie Wierchy (część Pogórza Spisko-Gubałowskiego), po południowej – Tatry Zachodnie. Dla odróżnienia od innej Doliny Cichej (również na Słowacji) nazywana jest obecnie Doliną Cichą Orawską, dawniej nazywana była po prostu Doliną Cichą. Znajduje się niemal całkowicie na terenie Słowacji, jedynie niewielki skrawek z polaną Molkówka należy do Polski (od Bramy Orawskiej po granicę państwową).
    Twardoszyn (słow. Tvrdošín, węg. Turdossin, dawniej Turdos, niem. Turdoschin) – miasto powiatowe w środkowej Słowacji, w kraju żylińskim, w historycznym regionie Orawa.
    Trzciana (słow. Trstená, węg. Trsztena, niem. B[r]ingenstadt) – miasto przygraniczne w północnej Słowacji, niedaleko granicy z Polską. Do Trzciany należy od 1975 roku dawna wieś Ujście nad Zaporą (słow. Ústie nad Priehradou). W 2004 roku Trzciana liczyła 7579 mieszkańców.
    Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Pogórze Spisko-Gubałowskie (514.13) – południowa, najwyższa część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego, od północy ograniczona Pienińskim Pasem Skałkowym, który we wschodniej części przechodzi w pasmo górskie Pienin, od południa zaś oddzielona od Tatr obniżeniem Rowu Podtatrzańskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.