• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Operacja rozminowania Polski po 1944

    Przeczytaj także...
    Góry Świętokrzyskie (342.34) – masyw górski położony w południowo-wschodniej Polsce, w centralnej części Wyżyny Kieleckiej. Najwyższy szczyt to Łysica (612 m n.p.m.) w paśmie Łysogór. Nazwa gór pochodzi od relikwii Krzyża Świętego przechowywanych w klasztorze na Łysej Górze.Pułtusk – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim (siedziba starostwa), siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Pułtusk. Położone w północnej części Mazowsza, na skraju Puszczy Białej nad Narwią, w mezoregionie Dolina Dolnej Narwi.
    Kanał Augustowski (biał. Аўгустоўскі канал) – droga wodna łącząca drogą okrężną dopływy Wisły z Bałtykiem poprzez dopływy Niemna, z pominięciem dolnego biegu Wisły.

    W czasie działań wojennych w latach 1944–1945 terytorium Polski (w jej dzisiejszych granicach) zostało gęsto zaminowane. Rozległe pola minowe położono na terenach wzdłuż Wisły, szczególnie w okolicach przyczółków warecko-magnuszewskiego i sandomierskiego, na północ od Warszawy w okolicach ujścia Bugu i Narwi. Bardzo gęsto zaminowane były także Warmia i Mazury, Toruń, Poznań oraz pas biegnący od Pomorza Zachodniego na północy przez Piłę, Kostrzyn nad Odrą, Zieloną Górę, Głogów, Wrocław, Koźle do Raciborza na południu. Ponadto zaminowano przełęcze górskie w Karpatach, Górnośląski Okręg Przemysłowy i wszystkie miasta ogłoszone przez Niemców twierdzami. Poza polami minowymi na terytorium Polski znajdowała się ogromna ilość niewykorzystanej amunicji i niewybuchy.

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Pole minowe – w lądowych działaniach minowych określony obszar, na którym rozstawiono miny. W morskiej wojnie minowej obszar wodny, na którym ustawiono miny według ustalonego schematu albo bez takiego schematu.

    W pierwszej połowie 1945 roku polskie wojska inżynieryjne przeprowadziły szczegółowe rozpoznanie Polski. Stwierdzono, iż obszar podlegający sprawdzeniu i rozminowaniu wynosić będzie 250 tys. km², a więc ponad 75% powierzchni kraju. Obszary gęsto zaminowane zajmowały 5820 km², średnio zaminowane – 13 654 km², a słabo zaminowane – 208 984 km². Ponadto na wybrzeżu i polskich wodach terytorialnych zaminowanych było około 1450 km². Pierwsze szacunki określały, iż na terytorium Polski znajduje się około 9 mln min i 25 mln sztuk amunicji. Jak się okazało później, liczby te nie odpowiadały rzeczywistości – min i amunicji było o kilka milionów więcej.

    Wojska inżynieryjne (saperzy, wojska saperskie) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.Piła (niem. Schneidemühl) – miasto i gmina w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci. Liczy 74 763 mieszkańców, co daje jej 51. pozycję w kraju i 4. w województwie.

    Do rozminowania przystąpiono jeszcze w okresie działań wojennych. W drugiej połowie stycznia 1945 roku do rozminowania Warszawy przystąpiły 2, 4 i 5 Brygada Saperów oraz 9 Batalion 1 Brygady Saperów – w sumie 4190 żołnierzy Wojska Polskiego. W celu usprawnienia oczyszczania Warszawy z min, amunicji i niewybuchów powołano Główny Sztab Rozminowania. Zasadnicze rozminowanie zakończono 10 marca 1945 roku. Bilans bez mała 2 miesięcy ciężkiej służby saperów był następujący:

    Nizina Podlaska – nazwa dawniejsza, stosowana obecnie przez niektórych autorów szkolnych map i podręczników, krainy geograficznej we wschodniej i północno-wschodniej Polsce, przeciętej wzdłuż Bugu fizycznogeograficzną granicą Europy Zachodniej i Wschodniej. Kraina ta niekiedy była łączona z Niziną Mazowiecką w Nizinę Mazowiecko-Podlaską.Wyżyna Krakowsko-Częstochowska (341.3) – makroregion geograficzny położony w południowej Polsce. Stanowi wschodnią część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Tworzy pas długości ok. 80 km, pomiędzy Krakowem a Częstochową. W pasie tym wzgórza wznoszą się na wysokość 400-515 m n.p.m..
  • zdjęto i zniszczono min różnego typu – 15 208;
  • zniszczono bomb lotniczych, pocisków, niewybuchów itp. – 74 152.
  • Ponadto zebrano i zniszczono znaczne ilości trotylu i prochu. Podczas rozminowania zginęło 33 żołnierzy, a rannych zostało 28.

    W trakcie rozminowania Warszawy zapadła decyzja o skierowaniu do takich samych zadań 2 i 5 Brygady Saperów, 3 Brygady Pontonowo-Mostowej, 2 Zapasowego Pułku Saperów oraz kompanii saperów z 1 i 2 Zapasowego Pułku Piechoty. W pierwszej kolejności miały one rozminować dawną niemiecką rubież obronną biegnącą z południa na północ wzdłuż WisłokiWisłyNarwiBiebrzy i Kanału Augustowskiego. Skierowano tam:

    Wał Trzebnicki (318.4) – pas wzniesień (wał) morenowych ukształtowany w okresie zlodowacenia środkowopolskiego. Rozciąga się od Ostrowa Wielkopolskiego na wschodzie po Łęknicę na zachodzie. Ogranicza od północy Nizinę Śląską.Koźle (cz. Kozlí, niem. Cosel) – dawne miasto, od 1975 część miasta Kędzierzyna-Koźla (województwo opolskie), nad Odrą, w pobliżu ujścia Kanału Gliwickiego i Kłodnicy do Odry, na Górnym Śląsku. Koźle prawa miejskie otrzymało w 1281 (lokowane było na prawie magdeburskim) i należy do najstarszych miejscowości śląskich. Było stolicą księstwa piastowskiego. Obecnie część miasta Kędzierzyn-Koźle, wyraźnie odrębna terytorialnie.
  • 1 Batalion 2 Zapasowego Pułku Saperów (dowódca płk Wasyl Bakunin) – wzdłuż Wisłoki do Karpat. Sztab batalionu – Dębica; łącznie 22-250 żołnierzy;
  • 2 Brygadę Saperów (dowódca płk Piotr Puzerewski) – 24, 27 i 29 Batalion Saperów oraz przydzielone kompanie saperów z 1 i 2 Zapasowego Pułku Piechoty – przyczółek warecko-magnuszewski i sandomierski oraz tereny na zachód od Wisły (województwa warszawskie, kieleckie i łódzkie). Sztab brygady – Radom; 24 batalion – Ostrowiec Świętokrzyski; 27 batalion – Staszów; 29 batalion – Zwoleń – łącznie 900-1000 żołnierzy;
  • 5 Brygadę Saperów (dowódca płk Andrzej Stonoga) – 34, 36, 38 i 39 Batalion Saperów – ujście Bugu i Narwi do Wisły, dalej wzdłuż Narwi, Biebrzy i Kanału Augustowskiego. Sztab brygady – Pułtusk; 36 batalion – Serock; 38 batalion – Pułtusk; 34 batalion – Różan; 39 batalion – Jednorożec – łącznie 850-950 żołnierzy.
  • 3 czerwca 1945 roku Naczelny Dowódca Wojska Polskiego marszałek Polski Michał Żymierski wydał rozkaz o przyspieszeniu prac nad całkowitym rozminowaniem terytorium Rzeczypospolitej. Do akcji skierowano: 1 i 4 Brygadę Saperów, bataliony saperów wszystkich dywizji piechoty, batalion saperów z 1 Korpusu Pancernego, batalion saperów z 7 Brygady Inżynieryjno-Saperskiej – w sumie 32 bataliony inżynieryjno-saperskie.

    Serock – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie legionowskim, nad Jeziorem Zegrzyńskim, położone naprzeciw ujścia Bugu do Narwi. Leży ono na pograniczu Kotliny Warszawskiej i Wysoczyzny Ciechanowskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Serock. Odległość od centrum Warszawy wynosi ok. 40 km.Nizina Południowowielkopolska (318.1-2) – makroregion w środkowo zachodniej Polsce, zachodnia część Nizin Środkowopolskich położona w dorzeczu środkowej Warty, nizina denudacyjna przecięta pradolinami Warty utworzonymi przez lądolód skandynawski , Prosny i Neru; największym miastem jest Kalisz.

    Bataliony saperskie dywizji piechoty przeznaczone do akcji rozminowania składały się etatowo z trzech kompanii. Dodatkowo włączono do nich plutony saperskie z pułków piechoty. Stan osobowy był zróżnicowany i wynosił od 180 do 220 żołnierzy. Liczniejszy był batalion saperów z 1 Korpusu Pancernego, który w okresie od lipca do października 1945 roku liczył 240-270 żołnierzy. Terytorium kraju zostało podzielone na 7 rejonów i 2 podrejony, które przydzielono brygadom i batalionom:

    Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.Wilczy Szaniec (niem. Wolfsschanze) – w latach 1941–1944 kwatera główna Adolfa Hitlera (niem. Führerhauptquartier, FHQ) i Naczelnego Dowództwa Sił Zbrojnych (niem. Oberkommando der Wehrmacht, OKW) w lesie gierłoskim, na wschód od leżącej na skraju lasu wsi Gierłoż i 8 km na wschód od Kętrzyna (obecnie w woj. warmińsko-mazurskim). Kwatera została wybudowana, aby Hitler mógł z niej dowodzić wojskami podbijającymi ZSRR.
  • rejon północno-wschodni (Pojezierze Mazurskie, Warmia, północna część Niziny Podlaskiej, północna część Mazowsza) – 5 Brygada Saperów (dowódca płk Andrzej Stonoga);
  • rejon nadwiślański (wschodnia część Pojezierza Wielkopolskiego, Kujawy, północna część Niziny Mazowieckiej przylegająca do Wisły) – 42 batalion 7 Brygady Inżynieryjno-Saperskiej (dowódca mjr Jan Piotrowski);
  • rejon środkowej Polski (większość Niziny Mazowieckiej, Nizina Wielkopolska, północna część Gór Świętokrzyskich) – 2 Brygada Saperów (dowódca płk Piotr Puzerewski);
  • rejon dorzecza górnej Wisły (większość Pogórza Karpackiego, południowa część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, Niecka Nidziańska, południowa część Gór Świętokrzyskich) – 4 Brygada Saperów (dowódca płk Aleksander Swadkowski);
  • rejon Sudetów, Karpat i zachodniej części Niziny Śląskiej – bataliony saperów z 2, 6, 8, 10 i 13 DP, 15 Batalion Saperów z 1 Korpusu Pancernego, batalion saperów z 7 Brygady Inżynieryjno-Saperskiej (dowódca gen. dyw. Jerzy Bordziłowski – dowódca wojsk inżynieryjno-saperskich 1 Armii Wojska Polskiego);
  • rejon Pomorza (Pobrzeże Słowińskie, Pojezierze Pomorskie, Żuławy Wiślane, północna część Pojezierza Wielkopolskiego) – 1 Brygada Saperów (dowódca płk Bronisław Lubański);
  • rejon zachodniego pasa nadgranicznego (tereny wzdłuż Odry i Nysy ŁużyckiejNizina Szczecińska, Ziemia Lubuska, zachodnia część Wału Trzebnickiego, Niziny Śląskiej i Sudetów) – bataliony saperów z 5, 7, 11 i 12 DP, dowódca płk Jan Gaber – dowódca wojsk inżynieryjno-saperskich 2 Armii Wojska Polskiego;
  • podrejon Przedgórza Sudeckiego (część Niziny Śląskiej granicząca z lewym brzegiem Odry) – 4 Brygada Saperów;
  • podrejon Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego – 1 Brygada Saperów.
  • W skali kraju akcją rozminowania kierował dowódca saperów Wojska Polskiego gen. dyw. Stanisław Lisowski.

    Marian Spychalski, ps. „Marek”, „Orka” (ur. 6 grudnia 1906 w Łodzi, zm. 7 czerwca 1980 w Warszawie) – działacz partyjny i państwowy w okresie PRL, w latach 1944–1952 poseł do Krajowej Rady Narodowej i poseł na Sejm Ustawodawczy (w październiku 1951 pozbawiony immunitetu), w latach 1957–1972 poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji, członek Komitetu Centralnego i Biura Politycznego KC PZPR, przewodniczący Rady Głównej SFOS, prezydent Warszawy (1944–1945), Członek Honorowy PTTK (od 15 maja 1965), przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu (1968–1971) i przewodniczący Rady Państwa PRL (1968–1970), szef Sztabu Głównego Gwardii Ludowej (1942), szef Sztabu Głównego Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego (1944), szef Głównego Zarządu Politycznego WP (1956), minister obrony narodowej PRL (1957–1968), Marszałek Polski (od 7 października 1963 – był ostatnią osobą, której nadano ten stopień), z wykształcenia inżynier architekt.Aleksander Swadkowski ros. Александр Свадковский (ur. 1908 w m. Swadkowice w Rosji) – Białorusin polskiego pochodzenia, pułkownik Armii Czerwonej, pułkownik Wojska Polskiego w l. 1944 – 1946.

    Rejony i podrejony podzielono z kolei na odcinki batalionowe, kompanijne oraz pasy plutonów i drużyn saperskich. Odcinek batalionowy obejmował kilkanaście gmin (2-3 powiaty) i miał długość przeciętnie 45–60 km. Tylko w rejonie przygranicznym na południowym zachodzie długość ta osiągała 100 km. Długość odcinków kompanijnych wynosiła od 10 do 30 km, pas rozminowania plutonu – od 6 do 8 km (3–5 dni pracy), zaś drużyny – 0,5–2 km (jeden dzień pracy). Szerokość pasa poszukiwania jednego sapera wynosiła przeciętnie 2 m.

    Ostrowiec Świętokrzyski – miasto w województwie świętokrzyskim. Siedziba władz powiatu ostrowieckiego. Prawa miejskie od 1613. Ośrodek przemysłowy: huta żelaza i zakład metalurgiczny, zakłady materiałów ogniotrwałych, odzieżowe, spożywcze; przemysł chemiczny, poligraficzny i drzewny. Według danych GUS z grudnia 2009 miasto posiadało 72 455 mieszkańców.Pojezierze Mazurskie (842.8) – część polskich Pojezierzy Wschodniobałtyckich pomiędzy Niziną Staropruską (Górowo Iławeckie, Orneta) i Pojezierzem Iławskim (Iława, Ostróda) na zachodzie, Pojezierzem Litewskim (Augustów, Suwałki) na wschodzie i Niziną Północnomazowiecką (Mława, Płońsk, Ciechanów) na południu.

    W 1945 roku sprawdzono i rozminowano 272 000 km², zdjęto i zniszczono 10 711 940 min różnego typu oraz 22 460 784 sztuk amunicji i niewybuchów. Śmierć poniosło 464 żołnierzy, a 515 zostało rannych.

    Należy podkreślić, iż podstawową sprawą była liczba saperów bezpośrednio zaangażowanych w rozminowanie. Na początku czerwca sięgał on 60% ogólnych stanów osobowych, lecz już wkrótce wzrósł do 85% stanów osobowych pododdziałów. Według dostępnych danych w rozminowaniu uczestniczyło 5000 saperów. Poza żołnierzami w akcji rozminowania uczestniczyły także osoby cywilne – ochotnicy przeszkoleni na kursach organizowanych przez prawie wszystkie jednostki saperskie. W 1945 roku wyszkolono ponad 1600 ochotników, którzy usunęli i zniszczyli 45 310 min i 28 800 sztuk amunicji różnego rodzaju. Nie wiadomo, ilu cywilnych minerów zginęło i zostało rannych. Wojska inżynieryjne nie ewidencjonowały tych strat, a organa administracyjne nie miały obowiązku informowania o nich wojska.

    Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, znajdująca się w większości w woj. mazowieckim; historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237); dzielnica historyczna Polski.Nizina Szczecińska – kraina geograficzna obejmująca część Pobrzeża Szczecińskiego, regionu geomorfologicznego w północno-zachodniej części Polski, położonego nad Zalewem Szczecińskim.

    Podstawowe rozminowanie kraju, mimo znacznych osiągnięć, nie było jednak skończone. Postanowiono zatem, iż będzie kontynuowane w 1946 roku na terenach, gdzie jeszcze go nie prowadzono. Zarządzono także rozminowanie sprawdzające całej powierzchni Polski.

    Rozminowanie powtórne i sprawdzające prowadzono także w następnych latach. I tak w 1947 uczestniczyło w nim 11 batalionów, każdy po dwie kompanie (1650 żołnierzy), w 1948 – 9 batalionów (1350 żołnierzy), w 1949 – 9 batalionów (1350 żołnierzy), w 1950 – 15 batalionów (2250 żołnierzy), w 1951 – 10 batalionów (1500 żołnierzy), w 1952 – 14 batalionów (2100 żołnierzy), w 1953 – 12 batalionów (1800 żołnierzy), w 1954 – 17 batalionów (2550 żołnierzy), w 1955 – 15 batalionów (2250 żołnierzy) i w 1956 – 15 batalionów (2250 żołnierzy).

    Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.Andrzej Stonoga ros. Андрей Сτонога (ur. 1903 w Błagowieszczeńsku w Rosji) – Rosjanin, pułkownik Armii Czerwonej, pułkownik Wojska Polskiego w latach 1944–1946.
  • W 1946 roku zaangażowano 19 batalionów, czyli 2850 żołnierzy (po 150 żołnierzy w batalionie). Sprawdzono i rozminowano 191 030 km², 17 755 miejscowości, zdjęto i zniszczono 2 954 413 min, 7 181 413 amunicji.
  • Pod koniec 1946 roku zaszły zmiany w strukturze Okręgów Wojskowych. Zima 1946/47 była sroga z dużą ilością śniegu. Rzeki były skute lodem grubości do 1 m. W lutym i marcu 1947 roku jednostki saperskie skierowano do ochrony mostów i walki z zatorami, ratowania ludności i dobytku. Jednostki w marcu ochraniały mosty na Odrze, Wiśle i innych rzekach. Na Wiśle: w Sandomierzu, Baranowie i Annopolu. Okres rozminowania mógł rozpocząć się dopiero w maju. W 1947 roku sprawdzono i rozminowano 46 798 km², 1 150 miejscowości, zdjęto i zniszczono 1 197 806 min, 4 410 098 amunicji. W latach 1945–1947 zlikwidowanych zostało większość pól minowych.
  • W 1948 roku do rozminowania zostały pola minowe wcześniej rozpoznane, skupiska min w południowo-wschodniej części Polski (pas nadgraniczny, nad Zalewem Wiślanym, w okolicach Braniewa, Ełku i Szczytna), kwatera Hitlera, Przełęcz Dukielska i Przełęcz Łupkowska, a także niesprawdzony rejon Bieszczadów, gdzie w 1947 roku działało UPA. Główny Inspektor Inżynierii i Saperów gen. Jerzy Bordziłowski postanowił nie kierować na rozminowanie całych batalionów, lecz pododdziały w sile do kompanii saperów. Tylko do Gierłoży i na Przełęcz Dukielską były skierowane całe bataliony. Każda jednostka saperska organizowała grupy (patrole) rozminowania do oczyszczania, przydzielając im zadania na terenach kilku powiatów. W akcje rozminowania zaangażowano w kraju dziesięć batalionów saperów, każdy po ok. 150 saperów. Oddziały saperów działały na terenie swoich okręgów. Na terenie Polski w 1948 roku sprawdzono obszar 41548 km², 779 miejsc założenia min, zdjęto 173743 miny i 4461795 szt amunicji.
  • W 1949 roku, jak i w latach następnych prac związanych z rozminowaniem było coraz mniej. Koncentrowały się one na rozminowaniu Przełęczy Dukielskiej, Wilczego Szańca, wzdłuż północnej granicy, nad Zalewem Wiślanym, oraz nad Nysą Łużycką. Rozminowanie prowadzono siłami 9 batalionów, do kompanii saperów z batalionu. W Polsce rozminowano i sprawdzono 2 519 km², 31 miejsc minowania, zdjęto 25 735 min, 2 325 516 pocisków.
  • W 1950 roku pułki i bataliony prowadziły rozminowanie wiosną i jesienią (maj i październik-listopad). Zaangażowano siły 15 batalionów. Oczyszczanie terenów z amunicji i przedmiotów wybuchowych trwało cały rok. Sprawdzono i rozminowano 12 038 km², 112 miejscowości, zdjęto 28 122 miny i 3 380 386 pocisków i amunicji.
  • W 1951 roku było podobnie. Zaangażowano siły 10 batalionów. Sprawdzono 1 886 km², 2 miejscowości, zdjęto 12 493 min, zniszczono 2 615 245 szt amunicji i pocisków.
  • W 1952 roku silnie zaminowana była kwatera Hitlera, średnio: rejon Suwałk, nad Zalewem Wiślanym, Przełęcz Dukielska i miejsca w pow. Krosno, w pasie nad granicą zachodnią w pow. Prudnik i nad Nysą Łużycką, w pow. Żary i Żagań. Zaangażowano siły 14 batalionów. Zdjęto 24 843 miny, ok. 1 153 703 szt amunicji i pocisków.
  • W 1953 roku zaangażowano siły 12 batalionów. Zdjęto 40 527 min, 1 153 703 szt amunicji i pocisków.
  • W 1954 roku zaangażowano siły 17 batalionów. Zdjęto 28 536 min, 2 494 358 szt amunicji i pocisków.
  • W 1955 roku zaangażowano siły 7 batalionów. Zdjęto 10 735 min, 3 157 844 szt amunicji i pocisków.
  • W 1956 roku zaangażowano siły 5 batalionów. Zdjęto 26 234 miny, 3 423 747 szt amunicji i pocisków.
  • W 1956 roku zakończono rozminowanie kraju. Od 1957 roku zaczął się okres oczyszczania. Na zakończenie rozminowania minister Obrony Narodowej gen. dyw. Marian Spychalski wydał rozkaz nr 11/MON z 30 stycznia 1957 roku, w którym złożył podziękowania i nagrodził wyróżniające się jednostki i saperów.

    Radom – miasto na prawach powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, położone nad rzeką Mleczną.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    W czasie operacji oczyszczania terytorium kraju z min, amunicji, niewybuchów i innych przedmiotów niebezpiecznych w latach 1945–1956 śmierć poniosło 627 żołnierzy, a 674 zostało rannych. W poszczególnych latach straty kształtowały się następująco:

    Jeżeli chodzi o efekty rozminowania kraju, to, jak wspomniano wcześniej, były one znacznie większe niż zakładano szacunkowo w 1945 roku. W latach 1945–1956 wykryto i zniszczono 14 763 514 min różnego typu oraz 58 805 852 różnych wybuchowych i niebezpiecznych przedmiotów (amunicja, niewybuchy, ładunki wybuchowe itp.).

    Pomorze Zachodnie (Pomorze Nadodrzańskie, łac. Pomerania, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) – kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię, na południu w Brandenburgię, ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.Pobrzeże Koszalińskie (313.4) – makroregion w środkowej części Pobrzeży Południowobałtyckich, między doliną dolnej Parsęty na zachodzie a przylądkiem Rozewie na wschodzie; obejmuje pas nadmorski zwany Wybrzeżem Słowińskim (z licznymi jeziorami przybrzeżnymi) oraz równiny i wysoczyzny morenowe przecięte dolinami rzek (Parsęty, Grabowej, Wieprzy, Słupi, Łupawy, Łeby) i odcinkami pradolin; długość ok. 190 km, szerokość 25–30 km (tylko wzdłuż Parsęty do 60 km). Pobrzeże Koszalińskie jest oddzielone od przylegającego od południa Pojezierza Zachodniopomorskiego stopniem terenowym o wysokości 50–100 m. Region turystyczny, wypoczynkowy i uzdrowiskowy; liczne kąpieliska nadmorskie, m.in. Mielno, Darłowo oraz uzdrowiska: Kołobrzeg, Ustka, Łeba; porty morskie, rybackie i żeglugi przybrzeżnej (Kołobrzeg, Darłowo, Ustka, Łeba); w rejonie jezior Gardno i Łebsko utworzono Słowiński Park Narodowy; liczne rezerwaty przyrody. Ważniejsze miasta: Koszalin, Słupsk, Kołobrzeg, Lębork, Białogard.

    Według danych Stowarzyszenia Saperów Polskich i Kapituły Odznaki „Za Rozminowanie Kraju” obecnie żyje jeszcze około 2000 uczestników tych wydarzeń.

    Operacja rozminowania, formalnie zakończona w 1956 roku, trwa do tej pory i pociąga za sobą ofiary wśród saperów. W latach 1957–1975 w oczyszczaniu terenów Polski z min, amunicji, niewybuchów itp. uczestniczyło średnio 350 żołnierzy rocznie, a od 1957 roku do końca 1994 roku – zginęło 13 żołnierzy, a 25 zostało rannych.

    Po zakończeniu II wojny światowej Armia Czerwona poszukiwała saperów we wszystkich niemieckich obozach jenieckich. Saperów-jeńców kierowano do rejonów rozminowywania w okolicach Frankfurtu nad Odrą i Gubina, gdzie od czerwca 1945 rozminowanie prowadziła 1 Brygada Inżynieryjna Specjalnego Przeznaczenia 1 Frontu Białoruskiego. Wielowarstwowe pola minowe, które założono tu w gęstych krzakach nadbrzeżnych, były porośnięte trawą i trzciną. Pola, zarówno niemieckie jak i sowieckie, pochodziły z trzech minowań: jesiennego 1944 r., zimowego i wiosennego 1945 r. Niemieccy saperzy przywożeni w rejony rozminowania udzielali informacji o systemach, rejonach i miejscach minowania. Z zebranych saperów niemieckich utworzono pododdział rozminowania.Jan Piotrowski (ur. 28 kwietnia 1889 w Stopnicy w pow. buskim, zm. 13 grudnia 1947 w Łodzi) – polski publicysta, redaktor, dziennikarz, dziennikarz radiowy.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • patrol rozminowania
  • udział jeńców wojennych w rozminowaniu Polski
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Zdzisław Barszczewski: Przywrócone życiu. Rozminowanie ziem Polski. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1998. ISBN 978-83-11087-51-2.
  • Henryk Gątarz, Oczyszczanie kraju z przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych 1947–1979, „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1977, nr 4.
  • Głogów (łac. Glogovia, niem. Glogau, czes. Hlohov) – miasto i gmina w zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, położone na Dolnym Śląsku, siedziba powiatu głogowskiego oraz gminy wiejskiej Głogów. Umiejscowione nad rzeką Odrą. Głogów jest szóstym co do wielkości miastem w województwie.Kostrzyn nad Odrą (do 2003 Kostrzyn; niem. Küstrin, łac. Cozsterine) – miasto w północno-zachodniej części województwa lubuskiego, w powiecie gorzowskim ziemskim.




    Warto wiedzieć że... beta

    Dębica – miasto i gmina w województwie podkarpackim, siedziba powiatu dębickiego, położone nad rzeką Wisłoką, w Rynnie Podkarpackiej, na północnym skraju Pogórza Strzyżowskiego. Przed 1945 rokiem Dębica należała do województwa krakowskiego, po zakończeniu II wojny światowej weszła w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego. Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłu chemicznego oraz spożywczego.
    Mazury (dawn. Mazowsze Pruskie, Mazury Pruskie, niem. Masuren) – region geograficzno-kulturowy w północno-wschodniej Polsce. Obejmuje tereny Pojezierza Mazurskiego i Pojezierza Iławskiego, administracyjnie wchodzi w skład województwa warmińsko-mazurskiego.
    Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.
    Nysa Łużycka (czes. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry. Długość rzeki wynosi (według różnych publikacji) od 251,6 km do 254,6 km.
    Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – potoczna nazwa polskich sił zbrojnych sformowanych w latach 1943–1944 w ZSRR oraz wywodzącego się z nich Wojska Polskiego w Polsce Ludowej w latach 1944–1952 i Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1952–1989.
    Piotr Puzerewski ros. Пётр Пузеревский (ur. 1901 w Równem) – Rosjanin, pułkownik Armii Czerwonej, pułkownik Wojska Polskiego w l. 1944 – 1946.
    Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.068 sek.