Ontyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ontyczny (z gr. ὄν, 'byt') – bytowy, odnoszący się do bytu, w jakiś sposób związany z bytem. Niekiedy używa się też rzeczownika ontyczność. Pod wpływem znaczenia terminu w filozofii Martina Heideggera używa się tego terminu także na określenie tego, co dotyczy jedynie bytów konkretnych.

Logika modalna – teoria logiczna, która bada pojęcia możliwości, konieczności i ich wariantów. Niekiedy termin "logika modalna" rozumie się szerszej, włączając w jego obręb logiki epistemiczne, logiki temporalne, logiki deontyczne i logiki programów – niniejszy artykuł omawia jedynie logiki modalne w sensie wąskim (logiki modalne aletyczne) na przykładzie systemu S5.Stan rzeczy – w filozofii: korelat semantyczny zdania sensownego (prawdziwego lub fałszywego). Stan rzeczy, który ma miejsce to fakt.

Określenie „ontyczny” jest przeciwieństwem określenia „ontologiczny”, jeśli pod terminem „ontologiczny” rozumie się „odnoszący się do ontologii”: „ontologiczny” znaczy wtedy „odnoszący się do teorii bytu”, „ontyczny” znaczy wtedy „odnoszący się do przedmiotu teorii bytu”.

Rzecz, substancja pierwsza, byt jednostkowy (łac. res) – kategoria przedmiotów, od innych przedmiotów (np. zdarzeń czy relacji) różniących się tym, że:Własność – najszersze, podstawowe prawo rzeczowe, pozwalające właścicielowi korzystać z rzeczy i rozporządzać nią z wyłączeniem innych osób (w jego ramach właściciel korzysta z maksimum uprawnień względem rzeczy). Oznaką korzystania z rzeczy są uprawnienia do posiadania, używania, pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy (pożytki rzeczy – naturalne, np. płody, jabłka z sadu i cywilne, np. czynsz z tytułu dzierżawy lub najmu, odsetki od pożyczki albo leasingu itp.) oraz dysponowania faktycznego rzeczą (przetwarzanie rzeczy, zużycie, a nawet zniszczenie). Z kolei przez rozporządzanie rozumie się uprawnienia do wyzbycia się własności (np. przeniesienie, zrzeczenie, czy rozrządzenie na wypadek śmierci) i do obciążenia rzeczy poprzez ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, np. zastaw, hipoteka lub poprzez dokonanie czynności – zobowiązań dotyczących rzeczy o skutkach obligacyjnych tj. oddanie w dzierżawę, najem, pożyczkę, leasing. Uprawnienia te nie stanowią granic prawa własności, które zakreśla obowiązujące ustawodawstwo.

Termin „ontyczny” występuje często jako składnik pewnych stałych określeń:

  • atom ontyczny to każdy przedmiot niepodzielny – w odróżnieniu od atomu w fizyce;
  • możliwość ontyczna to przeciwieństwo możliwości logicznej: przedmiot jest możliwy logicznie, gdy nie jest sprzeczny, możliwy ontycznie jest natomiast wtedy, gdy rzeczywiście, faktycznie trwa przez jakiś okres;
  • prawdziwy ontycznie jest taki stan rzeczy, który zachodzi aktualnie – koncepcja prawdziwości ontycznej odróżnia się tu od klasycznego rozumienia prawdy, które dotyczy nie samych stanów rzeczy, ale zdań lub sądów o nich;
  • kategorie ontyczne to najogólniejsze rodzaje przedmiotów, wśród których wyróżnia się najczęściej rzeczy, stany rzeczy, procesy, cechy i własności, relacje, zdarzenia;
  • status ontyczny danego przedmiotu to jego sposób istnienia, zwłaszcza stopień realności (wyróżnia się tu przedmioty istniejące i intencjonalne, realne i fikcyjne, aktualne i potencjalne, konieczne i przygodne, fizyczne i niefizyczne, konkretne i abstrakcyjne) czy też przynależność do którejś z kategorii ontycznych przedmiotów; czasem też przynależność do jakiejś mniej ogólnej kategorii przedmiotów, np. kategorii ludzi;
  • homogeniczność ontyczna to wspólny status ontyczny jakiejś grupy przedmiotów.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jacek Jadacki, Człowiek i jego świat. Propedeutyka filozofii, Academica, Warszawa 2003
  • Antoni Podsiad, Słownik terminów i pojęć filozoficznych, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 2000
  • Byt (gr. το ον to on lub ουσια ousia; łac. ens) – podstawowe filozoficzne pojęcie ontologii (bądź metafizyki). Byt rozumiany był przez filozofów w historii na wiele różnych sposobów.Prawda – cecha wypowiadanych zdań określająca ich zgodność z rzeczywistością. W mowie potocznej oraz w logice tradycyjnej prawda to stwierdzenie czegoś, co miało faktycznie miejsce lub stwierdzenie niewystępowania czegoś, co faktycznie nie miało miejsca.




    Warto wiedzieć że... beta

    Martin Heidegger (ur. 26 września 1889 w Meßkirch, zm. 26 maja 1976 we Fryburgu Bryzgowijskim) – filozof niemiecki. Myśl filozoficzna Heideggera uznawana bywa za jedną z najważniejszych w filozofii XX wieku.
    Przedmiot, obiekt (łac. obiectum) - jedno z podstawowych pojęć ontologii, w języku potocznym określany jako "coś" lub "cokolwiek". Nie należy go mylić z przedmiotem poznania.

    Reklama