• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ontologia Leśniewskiego

    Przeczytaj także...
    Kazimierz Ajdukiewicz (ur. 12 grudnia 1890 w Tarnopolu, zm. 12 kwietnia 1963 w Warszawie) – polski filozof i logik, reprezentant szkoły lwowsko-warszawskiej, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.Rachunek predykatów pierwszego rzędu – (ang. first order predicate calculus) to system logiczny, w którym zmienna, na której oparty jest kwantyfikator, może być elementem pewnej wybranej dziedziny (zbioru), nie może natomiast być zbiorem takich elementów. Tak więc nie mogą występować kwantyfikatory typu "dla każdej funkcji z X na Y ..." (gdyż funkcja jest podzbiorem X × Y), "istnieje własność p, taka że ..." czy "dla każdego podzbioru X zbioru Z ...". Rachunek ten nazywa się też krótko rachunkiem kwantyfikatorów, ale często używa się też nazwy logika pierwszego rzędu (szczególnie wśród matematyków zajmujących się logiką matematyczną).
    Bertrand Arthur William Russell, 3. hrabia Russell (ur. 18 maja 1872 roku w Ravenscroft (Monmouthshire), zm. 2 lutego 1970 roku w Penrhyndeudraeth, Walia) – brytyjski filozof, logik, matematyk, działacz społeczny i eseista. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1950. Zainicjował w 1954 roku kampanię pokojową Pugwash.

    Ontologia Leśniewskiego jest współczesnym rachunkiem nazw stworzonym przez polskiego logika Stanisława Leśniewskiego.

    Stanowi z jednej strony uogólnienie klasycznego rachunku predykatów, a z drugiej strony jest to system zawierający najszerzej ujęty współczesny rachunek nazw. W wyrażeniach tego systemu występują stałe i zmienne należące do kategorii składniowych zdań i nazw oraz funktorów dowolnego rzędu, które można uzyskać wychodząc od tych dwóch kategorii składniowych, a także kwantyfikatory wiążące dowolne zmienne systemu. System ten jest nadbudowany na protetyce, a jego swoisty aksjomat zawiera nową stałą pierwotną będącą funktorem zdaniotwórczym od dwóch argumentów zdaniowych.

    Stanisław Leśniewski (ur. 28 marca lub 30 marca 1886 w Sierpuchowie, zm. 13 maja 1939 w Warszawie) – polski filozof i logik.

    W ontologii formalnej Leśniewskiego spotykamy następujące twierdzenia: "A jest przedmiotem" znaczy tyle, co "dla pewnego x, A jest x". W rezultacie: jeżeli A jest przedmiotem, to A istnieje; a dokładniej: A jest przedmiotem zawsze i tylko wtedy, gdy A istnieje i istnieje co najwyżej jedno A. Ontologia formalna nie implikuje jednak żadnych tez egzystencjalnych. Jak pokazał Kazimierz Ajdukiewicz, sens słowa "istnieje" musi być każdorazowo ustalany przez kontekst semantyczny, w którym pojawiają się wyrażenia typu "A istnieje".

    Odmienne stanowisko zajmowali m.in. Bertrand Russell i Willard Van Orman Quine. Uważali oni, że w odróżnieniu od języka potocznego i filozoficznego, w którym słowo "istnieje" ma wiele znaczeń, logika formułuje jedno uniwersalne pojęcie istnienia, wyrażone przy pomocy kwantyfikatora egzystencjalnego.

    Podstawowym aksjomatem ontologii Leśniewskiego jest aksjomat Leśniewskiego z 1921 roku: aεb ↔ ∃ c: cεa ∧ ∀ c,d: cεa∧dεa→cεd ∧ ∀ c: cεa→cεb

    , przy czym "ε" znaczy tyle, co "jest" w roli łącznika między podmiotem a orzecznikiem.

    Przypisy

    1. Tadeusz Kotarbiński: Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich — Wydawnictwo, Ediciones Altaya Polska Sp. z o.o. & De Agostini Polska Sp. z o.o., 2003, s. 363. ISBN 83-7316-051-5.

    Bibliografia[]

  • Hempoliński Michał, "Filozofia współczesna. Wprowadzenie do zagadnień i kierunków", Warszawa 1989.
  • Borkowski Ludwik "Wprowadzenie do logiki i teorii mnogości" Lublin 1991.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama