• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ontologia - informatyka

    Przeczytaj także...
    XML (ang. Extensible Markup Language, w wolnym tłumaczeniu Rozszerzalny Język Znaczników) – uniwersalny język formalny przeznaczony do reprezentowania różnych danych w strukturalizowany sposób.Słownik – zbiór słów lub wyrażeń ułożonych i opracowanych według określonej zasady. Struktura słownika dzieli się na artykuły hasłowe ułożone w porządku alfabetycznym, rzadziej tematycznym lub gniazdowym (w oparciu o wspólne gniazda etymologiczne).
    Sir Timothy Berners-Lee (ur. 8 czerwca 1955 w Londynie) – fizyk, programista, współtwórca i jeden z pionierów usługi WWW, obecnie jednej z najpopularniejszych usług internetowych. Od roku 1994 jest Przewodniczącym Konsorcjum W3C.

    Ontologia – formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbiorów pojęć (ang. concept) i relacji między nimi. Zapis ten tworzy schemat pojęciowy, który będąc opisem danej dziedziny wiedzy, może służyć jednocześnie jako podstawa do wnioskowania o właściwości opisywanych ontologią pojęć.

    RDF (ang. Resource Description Framework) - język/metoda pozwalająca na opisywanie zasobów sieci Web, ze składnią opartą na XML, opracowana przez W3C. Służy przedstawieniu (nie zaś wyświetlaniu) wiedzy zawartej w Internecie, w sposób zrozumiały dla komputerów (łatwo przetwarzany przez programy komputerowe). Może być wykorzystany w celu tworzenia semantycznego Internetu. Jego rozszerzeniem jest OWL.Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.

    Historia[]

    Termin ontologia wykorzystywany jest w informatyce od 1967 roku. Większego znaczenia ontologie komputerowe zaczęły nabierać w latach 90. XX wieku, gdy ukazał się artykuł Thomasa Grubera, w którym zdefiniował on ontologię jako formalną, jawną specyfikację wspólnej konceptualizacji. Kolejnym katalizatorem popularności ontologii komputerowych stało się ujęcie ich jako fragmentu (warstwy) w koncepcji Semantic Web przez sir Tima Bernersa-Lee i współpracowników.

    Słownictwo – jeden z podstawowych zasobów języka naturalnego. Zasób, bogactwo słów jakim posługuje się dana osoba, autor dzieła literackiego, grupa społeczna, naród – w tym wypadku mówimy o słownictwie danego języka, grupa etnograficzna – w tym wypadku mówimy o słownictwie danej gwary bądź dialektu.OWL (ang. Web Ontology Language) – język ze składnią opartą na XML, a semantyką opartą na logice opisowej (ang. description logics). Stanowi rozszerzenie RDF (ang. Resource Description Framework). Służy do reprezentacji i przetwarzania danych w sieci WWW. OWL służy do opisywania danych w postaci ontologii i budowania w ten sposób tzw. Semantycznego Internetu.

    Klasyfikacja[]

    Pod pojęciem ontologii mogą się kryć różne struktury wiedzy, a i przeznaczenie czy zakres stosowania ontologii może być wieloraki. Stąd wskazać można na określone podziały rodzajów ontologii.

    Ze względu na stopień formalizacji możemy wyróżnić następujące rodzaje ontologii (od najmniej do najbardziej sformalizowanych):

  • nieformalne:
  • predefiniowane słownictwo,
  • słowniki,
  • tezaurusy,
  • taksonomie,
  • formalne:
  • ontologie oparte na danych,
  • ontologie oparte na logice.
  • Ze względu na zakres stosowania ontologii wyróżnia się (od najszerszego do najwęższego):

    Tezaurus – zbiór semantycznie i hierarchicznie powiązanych terminów, ułatwiający wyszukiwanie pochodnych informacji lub słownik wyrazów bliskoznacznych dołączany do niektórych procesorów tekstu. Zbiór terminów z jednej dziedziny.Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
  • ontologie wysokiego poziomu (ang. upper ontologies),
  • ontologie dziedzinowe (ang. domain ontologies),
  • ontologie aplikacyjne.
  • Języki[]

    Do języków zapisu ontologii lub wspierających taki zapis zaliczają się:

  • OWL (Web Ontology Language)
  • RDF (Resource Description Framework)
  • RDF Vocabulary Description Language (RDF Schema, RDFS)
  • Ontolingua
  • OCML (Operational Conceptual Modeling Language)
  • KIF (Knowledge Interchange Format)
  • LOOM
  • XML (Extensible Markup Language)
  • Przypisy

    1. Adam Czarnecki: Technologie informatyczne wykorzystywane w projektowaniu i implementacji ontologii. W: Cezary Orłowski: Zarządzanie technologiami informatycznymi : stan i perspektywy rozwoju. Gdańsk: Pomorskie Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 2006, s. 83–94, seria: Automatyka i Informatyka. ISBN 978-83-918663-1-3. (pol.)
    2. Thomas R. Gruber. A translation approach to portable ontology specifications. „Knowledge Acquisition”. 5 (2), s. 199–220, 1993. DOI: 10.1006/knac.1993.1008. ISSN 1042-8143. 
    3. Tim Berners-Lee, James Hendler, Ora Lassila. The Semantic Web. „Scientific American”, 2001. ISSN 0036-8733. 
    4. Krzysztof Goczyła: Ontologie w systemach informatycznych. Warszawa: Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT, 2011, s. 26–30. ISBN 978-83-60434-88-8.

    Zobacz też[]

  • termin ontologia w informatyce (sieci semantyczne)
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    RDF Schema, inaczej RDFS jest językiem reprezentacji wiedzy, opartym na RDF. O ile RDF zawiera jedynie informacje w postaci grafu skierowanego, to RDF Schema wprowadza podstawowe pojęcia, pozwalające na strukturalne uporządkowanie tego grafu. RDF Schema stanowi bazę dla języka OWL, pozwalającego na jeszcze dokładniejszy zapis wiedzy. Zapisane za pomocą RDFS struktury, nazywane są słownikami RDF (ang RDF vocabularies). Język RDF Schema stanowi rekomendację W3C.DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Semantic Web – projekt, który ma przyczynić się do utworzenia i rozpowszechnienia standardów opisywania treści w Internecie w sposób, który umożliwi maszynom i programom (np. tzw. agentom) przetwarzanie informacji w sposób odpowiedni do ich znaczenia. Wśród standardów Semantic Web znajdują się m.in. OWL, RDF, RDF Schema (inaczej RDFS). Znaczenia zasobów informacyjnych określa się za pomocą tzw. ontologii.
    Schemat pojęciowy - abstrakcyjny i ogólny opis wiedzy w kategoriach informatycznych - podstawa zgodnych realizacji narzędziowych w odmiennych środowiskach.
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

    Reklama