• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Onkogeny

    Przeczytaj także...
    Onkogeneza (ang. oncogenesis) - proces prowadzący do powstania nowotworu. Zwykle zachodzący na poziomie DNA w postaci mutacji molekularnej. Zmiany zachodzą na wielu poziomach:Podział komórki - proces zachodzący u wszystkich żywych organizmów, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych. Podział komórkowy jest jedną z faz cyklu komórkowego.
    Karcynogeneza też kancerogeneza lub nowotworzenie – zmiany zachodzące w komórce organizmu, prowadzące do powstania nowotworu. Jest to wieloetapowy proces zachodzący na poziomie DNA komórki. Wyróżnia się w nim trzy (czasem cztery) złożone etapy: inicjację, promocję i progresję. Kancerogeneza jest najczęściej wywoływana czynnikami rakotwórczymi, takimi jak: nadfiolet, azbest, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne czy niektóre wirusy.

    Onkogeny – dosłownie: geny nowotworów. Powstają z protoonkogenów, normalnie biorących udział w regulacji podziałów komórkowych (np. w transdukcji sygnałów, jako czynniki transkrypcyjne). Mutacja zachodząca w protoonkogenie przekształca go w onkogen. Produkt onkogenu pozostaje stale w aktywnej formie, prowadząc do niekontrolowanej proliferacji. Proces przekształcenia protoonkogenu w onkogen nazywamy onkogenezą. Komórka, w której dochodzi do niekontrolowanego wzrostu ulega transformacji nowotworowej.

    Płytkopochodny czynnik wzrostu (PDGF - ang. Platelet-derived growth factor) - jeden z czynników wzrostu, czyli białek regulujących różnicowanie i podziały komórki. Odgrywa istotną rolę w angiogenezie. Jest dimerem.Abl, ABL1 (ang. V-abl Abelson murine leukemia viral oncogene homolog 1) – ludzkie białko kodowane przez gen ABL1 położony na chromosomie 9, będący proonkogenem.

    Jest szereg różnic między genami supresorowymi a onkogenami. W przeciwieństwie do genów supresorowych onkogeny są genami dominującymi (wystarczy jeden zmutowany allel, aby ujawniło się działanie onkogenne). Mutacje genów supresorowych prowadzą do utraty funkcji, a onkogenów do nadmiernej funkcji. Większość genów supresorowych może ulegać mutacjom w komórkach rozrodczych i wywołać zatem dziedziczne postacie nowotworów. Onkogeny niezwykle rzadko warunkują dziedziczne postacie nowotworów – z reguły związane są z mutacjami somatycznymi. W nowotworach występują sporadycznie.

    Gen (gr. γένος – ród, pochodzenie) – podstawowa jednostka dziedziczności determinująca powstanie jednej cząsteczki białka lub kwasu rybonukleinowego zapisana w sekwencji nukleotydów kwasu deoksyrybonukleinowego.Protoonkogen, c-onc (gr. προτοσ = pierwszy, pierwotny) – gen obecny w prawidłowej komórce, potencjalnie (lecz nie aktualnie) zdolny do wyzwolenia procesu transformacji nowotworowej. Uwarunkowana mutacją zmiana jego ekspresji sprawia, że przekształca się w onkogen, tj. gen bezpośrednio aktywujący transformację nowotworową komórki. Stanowią ok. 1% wszystkich genów.

    Niektóre onkogeny: SIS, HST, RET, erb A, N-myc, Fos, Abl, H-RAS.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • karcynogeneza




  • Warto wiedzieć że... beta

    Antyonkogen, inaczej gen supresorowy – gen działający hamująco na procesy proliferacji komórkowej (geny bramkowe) bądź stabilizująco na procesy utrzymujące stabilność genetyczną komórki (geny opiekuńcze).
    Allel dominujący – allel ujawniający się w fenotypie organizmu diploidalnego zarówno w przypadku genotypu homozygotycznego (gdy obydwa chromosomy homologiczne zawierają dany allel) jak i w przypadku heterozygoty w której jeden z chromosomów zawiera dany allel (wówczas allel obecny na drugim chromosomie nazywany jest allelem recesywnym).
    Allel – jedna z wersji genu w określonym miejscu (locus) na danym chromosomie homologicznym. Allele tego samego genu różnią się jednym lub kilkoma nukleotydami. Występowanie więcej niż jednej wersji danego genu określa się jako polimorfizm. Dzięki zdegenerowaniu kodu genetycznego tylko część tych różnic przekłada się na różnice w budowie kodowanych białek. Powoduje to zróżnicowanie właściwości cząsteczek białka kodowanego przez różne allele tego samego genu.
    Proliferacja – zdolność namnażania komórek przez organizmy; jedna z cech organizmów żywych. Namnażanie się komórek jak również ich przeżywanie i śmierć regulowane są przez złożone mechanizmy kontroli cyklu komórkowego.
    Komórka rozrodcza - inaczej komórka jajowa - żeńska, a także zarodnik - haploidalna komórka służąca do rozmnażania protistów, roślin i grzybów.
    c-Fos – komórkowy protoonkogen, należący do genów wczesnej odpowiedzi komórkowej. Koduje czynnik transkrypcyjny FOS, który (podobnie jak pozostałe białka z rodziny Fos - FosB, Fra-1 i Fra-2) zawiera motyw suwaka leucynowego umożliwiający im tworzenie z białkami z rodziny Jun, a także Maf, Nrl oraz ATF, heterodimerów funkcjonujących jako jądrowy czynnik transkrypcyjny AP-1 (ang. activator protein-1). Transkrypcja genu c-fos wzrasta pod wpływem różnorodnych czynników stresowych (promieniowanie UV, stres oksydacyjny, metale ciężkie).
    Mutacja (łac. mutatio – zmiana) – nagłe, skokowe zmiany materiału genetycznego, możliwe jest ich dziedziczenie. Podczas poziomego transferu genów, zakażenia wirusem, crossing-over czy modyfikacji genomu inżynierią genetyczną również dochodzi do zmiany materiału genetycznego, jednak przeważnie nie uznaje się ich za mutacje.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.