Przezierka prosowianka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Omacnica prosowianka)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przezierka prosowianka, omacnica prosowianka (Ostrinia nubilalis) − gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych.

Ziemniak, kartofel, psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) – gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Nazwa ”ziemniak” odnosi się zarówno do całej rośliny, jak i do jej jadalnych, bogatych w skrobię bulw pędowych, z powodu których gatunek jest uprawiany na masową skalę. Roślina wywodzi się z Andów, gdzie udomowiono ją ok. 8 tysięcy lat temu. Ziemniak został przywieziony do Europy w końcu XVI wieku, w ciągu następnych stuleci stał się integralną częścią wielu kuchni z całego świata. Obecnie jest czwartą pod względem produkcji rośliną uprawną (po pszenicy, ryżu i kukurydzy).Burak (Beta L.) – rodzaj roślin, należący w różnych systemach klasyfikacyjnych do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Gatunkiem typowym jest Beta vulgaris L..

Motyl o ciele długości 15 mm w przypadku samicy i 12 mm w przypadku samca. Rozpiętość skrzydeł wynosi u niego od 25 do 37 mm. Przednie skrzydło ma żółte lub jasnobrązowe tło z ciemnymi brzegami oraz beżowobrunatnym polem środkowym odgraniczonym cienkimi, zygzakowatymi przepaskami poprzecznymi o brunatnym zabarwieniu. Skrzydło tylne jest jasnożółte z jaśniejszą pręgą środkową.

Fuzarioza kukurydzy – zbiorcza nazwa chorób kukurydzy wywołanych przez 3 gatunki grzybów: Fusarium culmorum, Gibberella fujikuroi i Gibberella zeae. Należy do grupy chorób zwanych fuzariozami. Choroba atakuje różne części pędów kukurydzy, powodując zgorzel siewek, zgorzel łodygi i fuzariozę kolb. Najbardziej szkodliwe są dwie ostatnie jej formy.Fitofag (gr. phytón – roślina, phageín – jeść), roślinożerca – organizm roślinożerny, odżywiający się roślinami lub częściami roślin (w tym przechowywanymi przez ludzi nasionami, owocami i suszem).

Owad ten zamieszkuje polany, ugory, przydroża, przytorza oraz uprawy kukurydzy i chmielu. Pierwotnie występował w europejskiej, azjatyckiej i afrykańskiej części rejonu śródziemnomorskiego. Zawleczony został jednak wraz z roślinami uprawnymi do większej części Europy, Ameryki Północnej, a także do północnych rejonów Ameryki Południowej. Owady dorosłe latają nocą, zwłaszcza między zmrokiem a północną. W warunkach polskich aktywne są od czerwca do sierpnia lub września. Samice składają jaja na spodzie liści. Gąsienicepolifagicznymi fitofagami żerującymi na ponad 200 gatunkach roślin, w tym bylicy pospolitej, kukurydzy zwyczajnej, chmielu, prosie zwyczajnym, konopiach siewnych, ziemniaku, burakach, malinach, złocieniach, szpinaku warzywnym, rabarbarach, selerach. Zimowanie gąsienic odbywa się w grubych łodygach roślin zielnych takich jak komosa czerwona, komosa biała, rdest plamisty i szarłat szorstki.

Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Złocień (Chrysanthemum) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego 37 gatunków pochodzących głównie z Azji Wschodniej, dwa tylko gatunki występują naturalnie również w Europie. Gatunkiem typowym jest Chrysanthemum indicum L..
Objawy żerowania

Szczególnie duże szkody wyrządza na plantacjach kukurydzy. Przez spowodowane podczas jej żerowania ranki wnikają do kolb kukurydzy patogeny wywołujące fuzariozę kukurydzy. Masowe pojawienia się omacnicy prosowianki skorelowane są z nasileniami tej choroby.

Uwagi[ | edytuj kod]

  1. Rozpowszechniona w literaturze nazwa omacnica prosowianka jest myląca pod względem taksonomicznym, jako że motyl ten nie jest już klasyfikowany w rodzinie omacnicowatych

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Ostrinia nubilalis – Przezierka prosowianka. W: Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2021-05-26].
  2. Jolanta Kałmuk, Jerzy Pawłowski: Ostrinia nubilalis Hübner, 1796. W: Gatunki obce w faunie Polski [on-line]. Intytut Ochrony Przyrody PAN. [dostęp 2021-05-27].
  3. Selim Kryczyński, Zbigniew Weber (red.), Fitopatologia, t. 2. Choroby roślin uprawnych, Poznań: Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2011, s. 280-283, ISBN 978-83-09-01077-7.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Omacnica prosowianka – strona o szkodniku
  • Selery zwyczajne (Apium graveolens L.) – gatunek rośliny należący do rodziny selerowatych. Taka jest prawidłowa nazwa tego gatunku, zwyczajowo nazywany bywa selerem zwyczajnym.Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus) – gatunek byliny z rodziny konopiowatych (Cannabaceae). Występował w stanie dzikim prawdopodobnie w południowej Europie, na Bliskim Wschodzie i w Ameryce Północnej. Jednak uprawiany przez człowieka skolonizował (jako zdziczała roślina uprawna) strefę klimatów umiarkowanych i ciepłych całej Eurazji.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Malina - grupa gatunków z rodzaju Rubus L. wyróżniana zwyczajowo ze względu na czerwoną barwę owoców i łatwość ich odpadania od dna kwiatowego (pozostałe gatunki noszą zwyczajową nazwę rodzajową jeżyna). U różnych odmian uprawnych owoce mogą być koloru od czarnego i purpurowego, przez czerwony, żółty, do białawego.
    Kukurydza zwyczajna (Zea mays) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Należy do zbóż. Pochodzi z Meksyku. Nie występuje w formie dzikiej. Największymi producentami są Stany Zjednoczone, Chiny i Brazylia.
    Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.
    Omacnicowate (Pyralidae) – rodzina motyli obejmująca ponad 10 tysięcy gatunków niewielkich motyli nocnych, czyli ciem o dość długich skrzydłach: przednich trójkątnych, tylnych zaokrąglonych.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    Komosa biała (Chenopodium album L.), lebioda – gatunek rośliny zaliczany w różnych systemach klasyfikacyjnych do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Jest gatunkiem kosmopolitycznym rozprzestrzenionym na całym świecie na obszarach o klimacie umiarkowanym i tropikalnym. W Polsce jest pospolita na całym obszarze.

    Reklama