• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Olszówka - powiat limanowski

    Przeczytaj także...
    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich. Nazwa "Gorce" związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. (item mons Gorcz nuncupatus), używał jej Jan Długosz w 1480 r. (in monten Gorcz). W innych źródłach można też spotkać nazwę Górce, która by mogła oznaczać niskie góry.
    Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).
    Szkoła w Olszówce
    Izba regionalna

    Olszówkawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie nowosądeckim.

    Bolesław V Wstydliwy (ur. 21 czerwca 1226 w Starym Korczynie, zm. 7 grudnia 1279) – książę krakowski (od 1243) i sandomierski (od 1232), ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów.Gorczański Park Narodowy, utworzony w 1981 roku rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980 r., jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. Obejmuje centralne pasmo Gorców, m.in. masywy Turbacza i Gorca. Dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego znajduje się w Porębie Wielkiej.

    Położenie[]

    Wieś położona na północnych stokach Gorców, na północ od Jaworzyny Ponickiej, w dolinie potoku Olszówka, który jest dopływem Raby. Sąsiaduje z: Rabą Niżną od północy, od wschodu z Porębą Wielką, Niedźwiedziem i Podobinem, od zachodu z miastem Rabka.

    Miejscowość ma przysiółki: Jasionów, Zarębki.

    Zagórzanie (górale zagórzańscy) - góralska grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca część Beskidu Wyspowego i północną stronę Gorców. Stolicą regionu zagórzańskiego jest miasto Mszana Dolna. Zagórzanie posiadają własny folklor, bogatą tradycję, strój oraz gwarę.Olszówka − potok w Gorcach, prawy dopływ Raby. Bierze swój początek w wielu źródłach porozrzucanych na stokach Szumiącej (841 m ), Krzyżowej (779 m) i Gronia (746 m), na wysokości 670-790 m. Płynie przez miejscowości Olszówka i Raba Niżna (gmina Mszana Dolna). Ma długość 5,9 km. Uchodzi do Raby w Olszówce, na wysokości 423 m. Z wyjątkiem obszaru źródliskowego, przez większość swego biegu Olszówka płynie w głęboko wciętej dolinie między grzbietem Chabówki (705 m n.p.m.) i Potaczkowej (746 m) na wschodzie a grzbietem Grabówek (569 m n.p.m.) na zachodzie. Uchodzi do Raby na wysokości 423 m. Brzegi potoku na prawie całej długości porastają krzewy i drzewa.

    Opis miejscowości[]

    Etnograficznie Olszówka należy do regionu zamieszkiwanego przez Zagórzan, ale miejscowa gwara zbliża się do gwary podhalańskiej. Według niektórych źródeł gwara Olszówki jest już gwarą podhalańską (tak jest również napisane w artykule: Gwara zagórzańska).

    Raba – jest rzeką w południowej Polsce, płynie przez województwo małopolskie, w 86% znajduje się w strefie karpackiej.Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.

    Są tam organizowane przeglądy kolędnicze.

    Historia[]

    Pierwsze wzmianki o istnieniu osadnictwa na tych ziemiach pochodzą z 1254, w dokumencie potwierdzającym nadanie przez Bolesława Wstydliwego na rzecz Cystersów ze Szczyrzyca ziem w tej okolicy. Wieś została oficjalnie lokowana na prawie magdeburskim w akcie lokacyjnym wystawionym 14 maja 1388 przez króla Władysława Jagiełłę. Pierwszym zasadźcą został Filip Klimuntowicz. Ten sam dokument wspomina również erygowanie parafii i pierwszy kościół w Olszówce.

    Jasionów – przysiółek wsi Olszówka w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.Województwo nowosądeckie – jednostka podziału administracyjnego istniejąca w latach 1975 - 1998. Położone w południowej części Polski, przy granicy ze Słowacją. Graniczyło od wschodu z województwem krośnieńskim, od północy z tarnowskim i krakowskim, a od zachodu z bielskim. Siedzibą władz województwa był Nowy Sącz.

    W XV wieku Olszówka należała do dóbr królewskich dzierżawionych najpierw przez Ratołdów a później przez Pieniążków, którzy w 1534 przypisali ją do tzw. klucza mszańskiego, w skład którego weszły również Mszana Dolna, Słonka, Raba Niżna i Kasinka Mała. W ramach dzierżawy mszańskiej wieś funkcjonowała aż do 1718, kiedy to została wyodrębniona jako samodzielna królewszczyzna. W 1776 została przejęta przez rząd austriacki, a w 1785 została przyłączona do starostwa nowotarskiego. Na początku XIX wieku wieś przeszła w ręce prywatne, kilkakrotnie zmieniając właścicieli.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Jaworzyna Ponicka – szczyt w Gorcach o wysokości 995 m n.p.m. Położony jest na długim grzbiecie odchodzącym od Turbacza do Rabki, pomiędzy szczytem Bardo (948 m) a przełęczą Pośrednie (918 m). Południowe jego zbocza opadają do doliny Poniczanki, spływa z nich Poniczanka i Potok za Twarogiem (jej dopływ), a porastający je las nosi nazwę Lasu Polańskiego. Zbocza te znajdują się poza obszarem Gorczańskiego Parku Narodowego. Natomiast wierzchołek Jaworzyny Ponickiej i zbocza północne należą do enklawy tego parku, odizolowanej od głównego jego obszaru.

    3 września 1939 na terenie Olszówki Niemcy (naziści) zastrzelili 5 osób, a w wyniku uduszenia dymem z podpalonych zabudowań zmarło kolejnych 8. Na cmentarzu parafialnym znajduje się pomnik ku czci ofiar tej zbrodni hitlerowskiej.

    W latach 1982-1988 w Olszówce wybudowano nowy kościół. Zabytkowy kościół drewniany z 1732 spłonął w niewyjaśnionych okolicznościach w nocy z 15 na 16 września 1993.

    Turystyka[]

    Szlaki turystyczne[]

    szlak turystyczny niebieski z Rabki do Poręby Wielkiej i dalej na Turbacz
    szlak turystyczny zielony z Poręby Górnej przez przysiółek Jesionów na Piątkową
    szlak turystyczny czerwony na Maciejową i Stare Wierchy
    szlak turystyczny żółty z Rabki Zaryte na Stare Wierchy

    Gmina Mszana Dolna (1934-52 gmina Mszana Dolna II) – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim. Z gminy Mszana Dolna, z Kasiny Wielkiej pochodzi znana polska biegaczka narciarska, Justyna Kowalczyk.Gwara, gwara ludowa, gwara terytorialna – terytorialna odmiana języka, mowa ludności (zwłaszcza wiejskiej), wyodrębniona z języka ogólnego i gwar sąsiadujących poprzez odrębności fonetyczne i leksykalne. Podrzędna w stosunku do dialektu. Czasem wyodrębnia się również podrzędne w stosunku do dialektu zespoły gwarowe. Granice gwar, podobnie jak granice dialektów, wyodrębniane są w badaniach językoznawczych poprzez zestawianie językowych cech dystynktywnych (cech odróżniających) na określonych terytoriach i niejednokrotnie mają charakter umowny.

    Atrakcje turystyczne[]

  • przysiółek Jasionów, na który składa się kilka osiedli z zachowanym stylowym budownictwem;
  • przydrożne urokliwe kapliczki na osiedlach Jasionów, Krausy, Jagody i Zarębki;
  • Izba Regionalna w szkole podstawowej;
  • odkrywki geologiczne wzdłuż doliny potoku Olszówka;
  • pomniki przyrody na osiedlach Krausy i Trybuty;
  • polana Śmierdząca, położona nad przysiółkiem Jesionów na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego, na której obserwować można bogatą florę gorczańską, m.in. łąkę mieczykowo-miętlicową.
  • Przypisy

    1. http://mareknaw.republika.pl/gmd.PDF
    2. Gmina Mszana Dolna: Olszówka (pol.). Gmina Mszana Dolna. [dostęp 2011-07-16].
    3. Kwartalnik Samorządowy "Nasza Gmina Mszana Dolna", nr 1, 2008, str. 3
    4. "Gorce...", s. 307
    5. "Parafie...", s.250
    6. "Parafie...", s.251

    Bibliografia[]

    1. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 249-253. ISBN 978-83-88383-43-4.
    2. Marek Ciężkowski, Paweł Luboński i inni: Gorce: przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2004, s. 306-307. ISBN 83-89188-19-8.
    Zaryte – część miasta Rabka-Zdrój, położona na północ od centrum miasta w dolinie rzeki Raby u południowych podnóży Lubonia Wielkiego.Kościół św. Jana Chrzciciela w Olszówce – murowana świątynia rzymskokatolicka, pełniąca funkcję kościoła parafialnego parafii św. Jana Chrzciciela w Olszówce.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stare Wierchy – polana w Gorcach znajdująca się na grzbiecie odchodzącym od Turbacza do Rabki, na obrzeżach enklawy Gorczańskiego Parku Narodowego. Na polanie, na wysokości 973 m n.p.m. lub 983 m znajduje się schronisko PTTK na Starych Wierchach. Rozległa polana jeszcze w 2008 była użytkowana rolniczo. Nad polaną znajduje się kulminacja o wysokości 983 m, często na mapach zaznaczana jako szczyt.
    Kościół św. Jana Chrzciciela w Olszówce - nieistniejąca drewniana świątynia rzymskokatolicka w miejscowości Olszówka, pełniąca do 1988 funkcję kościoła parafialnego miejscowej parafii.
    Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.
    Mszana Dolna – miasto w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. W latach 1934-1952 była to gmina Mszana Dolna I. Jest siedzibą Gminy Mszana Dolna.
    Raba Niżna – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
    Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.

    Reklama