• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Olczyski Potok

    Przeczytaj także...
    Olcza – największa dzielnica Zakopanego. Znajduje się we wschodniej części miasta. Zabudowę tworzą głównie domy jednorodzinne. W dzielnicy znajdują się liczne domy wczasowe. Główną ulicą Olczy jest ulica Droga do Olczy. Przez dzielnicę przepływa Olczyski Potok.Dolina Olczyska, dawniej nazywana Olczyskiem – tatrzańska dolina mająca wylot w Jaszczurówce, a górą podchodząca pod szczyt Kopy Magury (1704 m n.p.m.).
    Chłabowski Potok – potok, dopływ Olczyskiego Potoku. Ma źródło na wysokości 1277 m przy dolnym końcu polany Kopieniec w polskich Tatrach Wysokich. Jest to jednak źródło okresowe. Woda w potoku pojawia się przy wyższych stanach wód i spływa początkowo w kierunku północnym, a później północno-zachodnim Dolinką Chłabowską (nazwa wprowadzona przez Władysława Cywińskiego). Przecina drogę Oswalda Balzera pomiędzy Wyżnią Chłabówką a Toporową Cyrhlą. Dopiero tutaj, w dolinie między tymi osiedlami Zakopanego pojawia się w potoku stała woda. Od drogi Oswalda Balzera Chłabowski Potok spływa w kierunku północno-zachodnim doliną między Toporową Cyrhlą po wschodniej stronie a Wyżnią Chłabówką i Niżnią Chłabówką po wschodniej stronie. Zasilany jest licznymi, niewielkimi ciekami, zwłaszcza prawostronnymi, z grzbietu Toporowej Cyrhli. Na osiedlu Huty uchodzi do Olczyskiego Potoku jako jego prawy dopływ. Następuje to w miejscu o współrzędnych 49°17′43″N 19°59′46″E/49,295278 19,996111.

    Olczyski Potok – potok, dopływ Zakopianki. Spływa Doliną Olczyską w polskich Tatrach Zachodnich. W dolnej części bywa też nazywany Olczanką, dawniej zaś nazywano go Olczą. Powstaje na wysokości 1067 m n.p.m. jako wypływ z potężnego Wywierzyska Olczyskiego o wydajności do 1000 l/s. Zaraz przy Olczyskim Wywierzysku dołącza do niego łożysko Suchego Potoku Olczyskiego, jest ono jednak zazwyczaj suche i wody płyną nim tylko po większych opadach czy gwałtownych roztopach.

    Wywierzysko Olczyskie – wywierzysko położone na Olczyskiej Polanie w Dolinie Olczyskiej w Tatrach Zachodnich, na wysokości 1063 m n.p.m., u podnóży Skupniowego Upłazu, po zachodniej stronie rozległej hali.Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

    Olczyski Potok spływa w północnym kierunku dnem wąskiej, wyciętej w skałach wapiennych Doliny Olczyskiej. Jego koryto wyżłobione jest w rumowisku skał wapiennych. Występują w nim pojedyncze głazy morenowe oraz całe ławice skalne. Spadek potoku do wylotu z Tatr wynosi około 4,7%. W miejscu, w którym potok opuszcza Tatry w Jaszczurówce, zasilany jest jeszcze wypływem termalnym. Woda w wypływie ma temperaturę 18,5° C, co podnosi temperaturę wody w Olczyskim Potoku z 4° C do 9° C. Dawniej tym termalnym wypływem zasilany był basen kąpieliskowy. Przeprowadzone w 1559 r. badania wykazały, że w odległości około 120 m powyżej cieplicowych źródeł w korycie Olczyskiego Potoku jest ponor. Zabarwiona fluoresceiną woda potoku wypłynęła w otworze wiertniczym na głębokości 150 m oraz we wszystkich źródłach i ujęciach na terenie kąpieliska. W ten sposób wody Olczyskiego Potoku oziębiają wody termalne.

    Jaszczurówka – dzielnica Zakopanego położona w jego wschodniej części przy drodze Oswalda Balzera do Łysej Polany i Morskiego Oka, ok. 4 km od centrum miasta.Flisz karpacki – określenie regionalnie występującego fliszu - serii naprzemianlegle ułożonych warstw skał osadowych morskiego pochodzenia, składająca się z ławic i warstw na przemian zlepieńców, piaskowców, mułowców i iłowców, rzadziej rogowców i margli. Skały te powstały na dnie mórz wskutek działalności tzw. prądów zawiesinowych, które doprowadziły do charakterystycznego, frakcjonalnego uwarstwienia.

    Olczyski Potok opuszcza Tatry na wysokości 900 m i wpływa na obszar Rowu Podtatrzańskiego. Jego koryto o zmiennej szerokości od 4 do 8 m wyżłobione jest w zniesionym z Tatr materiale akumulacyjnym, jedynie w niektórych miejscach odsłaniają się warstwy fliszowe. Średni spadek potoku na odcinku pozatatrzańskim wynosi około 2,9%. Dalej potok spływa przez Olczę i na wysokości ok. 760 m w miejscu o współrzędnych 49°19′23″N 19°59′08″E/49,323056 19,985556 uchodzi do Zakopianki jako jej prawy dopływ. Ma długość 8,8 km. Największymi jego dopływami są (alfabetycznie): Chłabowski Potok, Huciański Potok, Kadukowski Potok, Mrowcowiański Potok, Piszczorów Potok, Rybków Potok, Walkoszów Potok.

    Suchy Olczyski Potok – potok spływający górną częścią Doliny Olczyskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to jednak zazwyczaj potok suchy, woda płynie jego łożyskiem tylko po dużych opadach lub gwałtownych roztopach. Dolina Olczyska bowiem zbudowana jest ze skał wapiennych i z powodu zjawisk krasowych woda płynie w nich podziemnymi przepływami. Prawie zawsze suche koryto tego potoku ma swój początek na wysokości ok. 1500 m n.p.m. w dolnej, wschodniej części Królowej Równi. Następnie łożysko potoku biegnie w północno-wschodnim kierunku wzdłuż Królowego Grzbietu, potem zakręca w kierunku północnym, a następnie północno-zachodnim, i biegnie po zachodniej stronie Suchego Wierchu. U jego podnóży zmienia kierunek na północno-wschodni, wpływając na Olczyską Polanę, gdzie w pobliżu Wywierzyska Olczyskiego uchodzi do Olczyskiego Potoku.Toporowa Cyrhla – najwyżej położona dzielnica Zakopanego, znajdująca się na równi, na wysokości 950-1040 m n.p.m. przy drodze Oswalda Balzera z Zakopanego do Morskiego Oka, w odległości 2,4 km od Jaszczurówki. Dawniej było to niewielkie osiedle z polanami, pastwiskami i łąkami, słynące z masowo zakwitającego wiosną krokusa spiskiego (popularnie nazywanego krokusem). W wyniku wykopywania, zrywania, zaorywania oraz postępującej zabudowy, krokusy zostały znacznie wyniszczone. Obecnie znajduje się tutaj restauracja „Pod 7 Kotami” (dawniej często popijał tu kawę m.in. Jarosław Iwaszkiewicz i Karol Szymanowski), liczne pensjonaty z miejscami noclegowymi, dom wczasowy „Cyrhla”, nowy kościół i dom zakonny księży marianów, a w pobliżu wyciąg narciarski.

    Zlewnia Olczyskiego Potoku ma powierzchnię 16,6 km, w tym w obrębie Tatr 4,8 km.

    Szlaki turystyczne[]

    szlak turystyczny zielony zielony dnem doliny, wzdłuż Olczyskiego Potoku, przez polanę Kopieniec do Toporowej Cyrhli. Czas przejścia: 2:35 h, ↓ 2:20 h szlak turystyczny żółty żółty z Olczyskiej Polany na Nosalową Przełęcz. Czas przejścia: 30 min, ↓ 25 min
     Osobny artykuł: Potoki tatrzańskie.

    Przypisy

    1. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2015-11-04].
    2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    3. Krystyna Wit-Jóźwik. Hydrografia Tatr Wysokich. Objaśnienia do mapy hydrograficznej „Tatry Wysokie” 1:50 000. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii. Warszawa, 1974
    4. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.Rów Podtatrzański (514.14), słow. Podtatranská brázda – mezoregion fizycznogeograficzny leżący u północnego podnóża Łańcucha Tatrzańskiego i stanowiący część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego. Oddziela on Góry Choczańskie i Tatry od Pogórza Spisko-Gubałowskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Fluoresceina – organiczny związek chemiczny, pochodna ksantenu będąca barwnikiem ksantenowym. W roztworach zasadowych fluoresceina wykazuje zielonożółtą fluorescencję, widoczną nawet przy rozcieńczeniu jak jeden do kilkudziesięciu milionów. Sól sodowa fluoresceiny zwana jest uraniną lub żółcienią kwasową 73.
    Zlewnia – całość obszaru, z którego wody spływają do jednego punktu danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. W szczególnym przypadku, kiedy punkt zamykający znajduje się w miejscu ujścia danej rzeki do recypienta, obszar zlewni ograniczony działem wodnym wyznaczonym w ten sposób nazywa się dorzeczem.
    Ponor (z języka serbskiego – wchłon) – forma terenu właściwa obszarom krasowym, mająca postać otworu lub korytarza wydrążonego przez wodę. Jest to miejsce, gdzie wody strumieni, potoków czy rzek wpływają pod powierzchnię terenu.
    Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry, niem. Liptauer Alpen, Liptauer Tatra, Liptauer Hochgebirge, Arva-Liptauer Hochgebirge, Westliche Tatra, węg. Liptói-Tátra) – największa, zachodnia część Tatr położona w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
    Nosalowa Przełęcz – znajdująca się na wysokości 1102 m przełęcz w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu pomiędzy grzbietem Nosala (1203 m) i Nieboraka (ok. 1220 m). Zachodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Bystrej, wschodnie do Doliny Olczyskiej.
    Zakopianka – rzeka w województwie małopolskim. Powstaje w Zakopanem na wysokości 802 m n.p.m. z połączenia Cichej Wody i Bystrej. Płynie przez Zakopane krętym korytem, w górnej części uregulowanym. W Poroninie na wysokości 735 m n.p.m. w miejscu o współrzędnych 49°20′16,0″N 20°00′05,8″E/49,337778 20,001611 łączy się z Porońcem, dając początek Białemu Dunajcowi. Największym dopływem jest prawobrzeżny Olczyski Potok.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.