• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ogrody Szalimar

    Przeczytaj także...
    Lahaur (ang. Lahore; urdu ‏لاہور‎, Lāhaur; zachodniopendż. ‏لہور‎, Lahaur) – miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab, na zachodnim przedgórzu Himalajów, nad rzeką Rawi (dopływ Ćanabu), w pobliżu granicy z Indiami. Drugie po Karaczi miasto kraju, główny ośrodek gospodarki Pendżabu. W 2017 roku liczyło ponad 11,1 mln mieszkańców. Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.
    UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

    Ogrody Szalimar (urdu شالامار باغ, Śalamar Bag, ang. Shalamar Gardens) – kompleks ogrodowy w Lahaurze, stolicy prowincji Pendżab w Pakistanie. Ogrody utworzono w stylu perskim w latach 1641–1642, za panowania władcy Imperium Mogołów Szahdżahana (na którego rozkaz wzniesiono również Tadź Mahal). W 1981 roku Ogrody Szalimar zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

    Agat – półszlachetny minerał, wielobarwna, wstęgowa odmiana chalcedonu. Nazwa pochodzi od rzeki Achates (dzisiaj Dirillo) w południowej Sycylii we Włoszech, gdzie wydobywano go już w starożytności. Pendżab (pendżabskie: پنجاب, ang. Punjab, Panjab) – najgęściej zaludniona prowincja Pakistanu. Sąsiadująca z prowincją Sindh na południu, Beludżystanem i Terytoriami Plemiennymi na zachodzie a na północy z Prowincją Północno-Zachodnią, Azad Dżammu i Kaszmirem i z Terytorium Stołecznym Islambadu, natomiast indyjskie stany Dżammu i Kaszmir, Pendżab oraz Radżastan stanowią jego granicę wschodnią.

    Historia[ | edytuj kod]

    Ogrody Szalimar w Lahaurze zostały utworzone przez rodzinę królewską przede wszystkim jako miejsce do przyjmowania gości, chociaż duża ich część była otwarta dla ogółu społeczeństwa. Budowa ogrodów rozpoczęła się 12 czerwca 1641 roku i trwała 1 rok, 5 miesięcy i 4 dni. Projektem zarządzał Khalilullah Khan, notabl z dworu Szahdżahana, który współpracował z Mulla Alaul Maulk Tuni. Ali Mardan Khan zbudował kanał o długości 100 mil doprowadzający wodę do ogrodów.

    Państwo Sikhów powstało w XVIII wieku na terytorium Pendżabu. Szczyt potęgi osiągnęło na początku XIX stulecia, kiedy Ranjit Singh wprowadził reformy w duchu europejskim. W 1849, po przegranej wojnie z Anglią, stało się jej protektoratem, jako ostatni region Indii. Urdu (اردو urdū) – język indoeuropejski z grupy indoaryjskiej używany obecnie przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim i przez ponad milion osób zamieszkujących poza Azją.

    W czasach państwa Sikhów ogrody zostały ograbione ze znacznej części marmurów, które następnie użyto do dekoracji Złotej Świątyni i pałacu Ram Bagh w Amritsarze, natomiast kosztowny agatowy pawilon został rozebrany i sprzedany.

    W 1981 roku Ogrody Szalimar razem z fortem Lahaur wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

    Opis[ | edytuj kod]

    Plan Ogrodów Szalimar. Kolor zielony - dolny taras, niebieski – środkowy, czerwony – górny

    Plan Ogrodów Szalimar opiera się na kształcie prostokąta leżącego wzdłuż osi północ-południe. Mają one wielkość 658 na 258 metrów i zajmują powierzchnię 16 hektarów. Ogrody leżą na trzech tarasach, przy czym każdy poziom tarasu leży o 4–5 metrów wyżej od poprzedniego. Pierwszy i trzeci taras mają kształt kwadratów, natomiast drugi taras jest wąskim prostokątem.

    Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) – komisja odpowiedzialna za ustalanie polskich nazw geograficznych świata (egzonimów) oraz za reprezentowanie Polski w kwestiach nazewnictwa geograficznego na arenie międzynarodowej.Szahdżahan (Shahbuddin Muhammad Szahdżahan (albo Szach Dżahan, Shachdżahan) (ur. 5 stycznia 1592, zm. 22 stycznia 1666) — piąty władca muzułmańskiego imperium w Indiach z dynastii Mogołów, panujący w latach 1628-1658. W okresie jego panowania imperium Mogołów pozostało pierwszą potęgą Indii, choć sam cesarz nie był wybitnym wodzem i polegał raczej na doradcach. Pod koniec jego panowania bardzo widoczna stała się rywalizacja synów cesarza o władzę. Wygrał ją w 1659 roku trzeci z synów Szahadżahana i Mumtaz Mahal, ostatni ze znaczących mogolskich władców, wielki wojownik i fanatyczny wyznawca islamu Aurangzeb. Sam Szahdżahan ostatnie lata życia spędził w przymusowym odosobnieniu.

    Główne wejście do ogrodów znajdowało się na najniższym tarasie (Hayat Bakshi), który był otwarty dla szlachty, a czasem dla reszty społeczeństwa. Środkowy taras (Faiz Bakhsh) był ogrodem cesarza i w nim znajdowały się wyszukane instalacje wodne. Z kolei najwyższy taras (Farah Baksh) był zarezerwowany dla haremu cesarza.

    Mogołowie lub Wielcy Mogołowie – islamscy (pochodzenia turecko-mongolskiego) władcy północnych Indii w okresie od XVI do XIX wieku, pochodzący od Timurydów, jako linia odgałęziona.Pakistan, Islamska Republika Pakistanu (ang. Islamic Republic of Pakistan; urdu trl. Islāmī Jamhūriyat Pākistān, trb. Islami Dźamhurijat Pakistan) – państwo w południowej części Azji, położone nad Morzem Arabskim, ze stolicą w Islamabadzie.

    W Ogrodach Szalimar umieszczono 410 wodotrysków, z których woda wypływa do szerokich marmurowych basenów. Rozmieszczenie wodotrysków jest następujące: 105 na najwyższym poziomie, 152 na środkowym i 153 na najniższym. W ogrodach znajduje się 5 kaskad wodnych.

    Dolny taras
    Dolny taras
    Środkowy taras


    Tadź Mahal (hindi: ताज महल urdu: تاج محل) – indyjskie mauzoleum wzniesione przez Szahdżahana z dynastii Wielkich Mogołów, na pamiątkę przedwcześnie zmarłej, ukochanej żony Mumtaz Mahal. Obiekt bywa nazywany świątynią miłości.Amritsar (pendż. Sadzawka Nektaru Nieśmiertelności) - miasto w północno-zachodnich Indiach, w stanie Pendżab, w pobliżu granicy z Pakistanem. Około 1,1 mln mieszkańców. W mieście tym znajduje się najważniejszy obiekt kultu Sikhów - Złota Świątynia zwana Darbar Sahib (Dwór Pana) lub Harmandir (Świątynia Boża), w której przechowywany jest oryginał świętej księgi Sikhów.
    Jeden z pawilonów środkowego tarasu
    Jeden z pawilonów środkowego tarasu
    Widok z górnego tarasu w kierunku niższych tarasów
    Górny taras


    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Uchwała KSNG nr 1/2017 z dn. 1 lutego 2017 r. dotycząca zmian w polskich nazwach budowli świata. KSNG. [dostęp 2019-12-19].
    2. Fort and Shalamar Gardens in Lahore (ang.). UNESCO. [dostęp 2019-12-15].
    3. Sajjad Mubin, I.A.Gilani, W. Hasan. Mughal gardens in the city of Lahore – a case study of Shalimar garden. „Pakistan Journal of Science”. 65 (4), s. 511-522, 2013 (ang.). [dostęp 2019-12-15]. 
    4. Syad Muhammad Latif: Lahore: Its history, architectural remains and antiquities. Oxford University: New Imperial Press, 1892, s. 140-144. [dostęp 2019-12-15]. (ang.)
    5. Annemarie Schimmel: The Empire of the Great Mughals: History, art and culture. London: Reaktion Books, 2004, s. 295. ISBN 1-86189-185-7. [dostęp 2019-12-15]. (ang.)
    6. The Shalimar Gardens, „Pakistan Affairs”, t. 5, 1951–1952, s. 4-5.
    Złota Świątynia (język pendżabski ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ Harimandir Sahib) – główne miejsce kultu i sanktuarium (gurudwara, gurdwārā) wyznawców sikhizmu w Indiach. Położona w Amritsarze (stan Pendżab). Zbudowana w latach 1589-1601 przez Guru Arjuna, który symbolicznie nakazał umieszczenie jej na na niskim poziomie, tak, aby nawet najbardziej pokorni mogli schodzić do niej w dół. Posiada cztery wejścia po każdej ze stron, co ma być symbolem tego, iż jest otwarta dla ludzi ze wszystkich klas społecznych, bez względu na pochodzenie kastowe.




    Reklama

    Czas generowania strony: 1.092 sek.