Odznaka Grunwaldzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Odznaka Grunwaldzka – odznaka honorowa ludowego Wojska Polskiego.

Order chlebowy – potoczna nazwa dla wszystkich wysokich odznaczeń państwowych (grupę tę tworzyło sześć orderów i piętnaście odznak tytułów honorowych) w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, których nadanie dawało specjalne uprawnienia emerytalno-rentowe. Ten dodatek do rent i emerytur zwany był powszechnie dodatkiem chlebowym. Najbardziej znanym określeniem był tzw. krzyż chlebowy, czyli Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, będący najniższą, V klasą tego Orderu, który był nadawany z tzw. „automatu” za 30 przepracowanych lat, np. nauczycielom (od 1972), górnikom, hutnikom, urzędnikom państwowym i pracownikom upowszechniania kultury (w latach 80.). W sumie nadano go 63 416 razy, a łączna liczba wszystkich odznaczeń chlebowych to około 900 tys.. Niezależnie od liczby posiadanych odznaczeń chlebowych, osobom uprawnionym przysługiwał tylko jeden dodatek.Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – potoczna nazwa polskich sił zbrojnych sformowanych w latach 1943–1944 w ZSRR oraz wywodzącego się z nich Wojska Polskiego w Polsce Ludowej w latach 1944–1952 i Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1952–1989.

Odznakę ustanowiono rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 155 z 22 lipca 1945 roku. Była nadawana: żołnierzom odrodzonego Wojska Polskiego, którzy w latach 1939 – 1945 brali czynny udział w walkach z Niemcami, żołnierzom Polskich Sił Zbrojnych – po ich powrocie do kraju, partyzantom w kraju i za granicą, Polakom – uczestnikom partyzantek radzieckiej i jugosłowiańskiej, a także Francuskiego Ruchu Oporu; żołnierzom polskim walczącym w szeregach wojsk sojuszniczych oraz wszystkim tym, którzy do dnia zakończenia działań wojennych swoją wzorową służbą w oddziałach wspomagających jednostki walczące przyczynili się do zwycięstwa.

Falerystyka (z łac. i gr. phalerae, ozdoba piersi lub czoła) – dyscyplina pomocnicza historii zajmująca się orderami, odznaczeniami i innymi odznakami i znakami honorowymi, nadawanymi osobom zasłużonym dla monarchy, państwa lub innej organizacji posiadającej prawo nadawania odznaczeń. Falerystyka, podobnie jak i weksylologia, wyodrębniła się z heraldyki, zachowując wspólne z nią metody badawcze.Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.

Odznakę nadawał:

  • Naczelny Dowódca WP — wszystkim generałom i dowódcom okręgów wojskowych
  • wiceministrowie ON, szef Sztabu Generalnego, szef Departamentu Personalnego WP, dowódcy okręgów wojskowych, dowódcy pułków i równorzędni — podległym im żołnierzom oraz żołnierzom zdemobilizowanym
  • Prezydium Zarządu Głównego Związku Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację - uczestnikom walk w szeregach partyzanckich i we wszystkich organizacjach konspiracyjnych.
  • Pierwsze odznaki wręczono 21 lipca 1946 roku. Później została też wprowadzona odznaka srebrna.

    Odznaczeni[ | edytuj kod]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kazimierz Madej: Polskie symbole wojskowe 1943 - 1978. s. 111 - 112.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Kazimierz Madej: Polskie symbole wojskowe 1943 - 1978. Warszawa: Wydawnictwo ministerstwa Obrony Narodowej, 1980. ISBN 83-11-06410-5.
  • Józef Urbanowicz [red.]: Mała encyklopedia wojskowa. Tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970, s. 495.




  • Reklama