• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Odra Północna

    Przeczytaj także...
    Miejska przestrzeń zielona – obszar zieleni w obrębie miasta, spełniający zwykle różne funkcje. Podobnie jak każda przestrzeń w mieście może ona być niepubliczna bądź publiczna, ogólnodostępna bądź o ograniczonym dostępie.Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).
    Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)

    Odra Północna we Wrocławiu, to ramię rzeki Odry zlokalizowane w Śródmiejskim Węźle Wodnym. W rejonie Stopnia Wodnego Szczytniki Odra dzieli się na Odrę śródmiejską i Starą Odrę. Dalej Odra śródmiejska płynie w kierunku centrum miasta. Tu w rejonie Ostrowa Tumskiego koryto rzeki dzieli się na dwa ramiona rozdzielone Wyspą Piasek: Odrę Północną i Odrę Południową; tu również znajduje się jedna z przystani użytkowanych przez białą flotęPrzystań Kardynalska. Oba ramiona, oraz inne, mniejsze ramiona i kanały, otaczają swoimi wodami wyspy odrzańskie położone centrum miasta: zespół wschodnich wysp odrzańskich. Odra Północna i Południowa ponownie łączą się na krótkim odcinku rzeki przed Kępą Mieszczańska, w około 252 km biegu Odry (w około 1,0 km biegu Odry Północnej). Następnie oba ramiona opływają tę wyspę, a także mniejsze, bezimienne wysepki, by połączyć się ostatecznie za jej północnym przylądkiem. Odra Północna kilometrowana jest oddzielnie, bieg Odry kilometrowany jest wzdłuż nurtu Odry Południowej.

    Śródlądowe drogi wodne – akweny, na których z uwagi na warunki hydrologiczne oraz istniejące urządzenia wodne możliwy jest przewóz osób i towarów statkami żeglugi śródlądowej. To akweny o specjalnym statusie. Istotnie, status ten posiadają wyłącznie akweny wymienione z nazwy w przepisach.Jaz – budowla hydrotechniczna wybudowana w poprzek rzeki lub kanału piętrząca wodę, w celu utrzymania stałego poziomu rzeki dla celów żeglugowych lub (w ograniczonym zakresie) zabezpieczenia przed powodzią, zaopatrywania w wodę oraz do celów energetycznych. Równolegle do jazu czasami buduje się też śluzy umożliwiające żeglugę poniżej jazu i przepławki dla ryb.
    MAPY
    Zespół wschodnich wysp odrzańskich
    Kępa Mieszczańska
    Plan historyczny z II poł. XVII w.
    Ostrów Tumski – niegdyś wyspa
    Historyczny układ ramion rzeki i wysp

    Odra w obszarze miasta jest na całej swej długości rzeką skanalizowaną, co oznacza, że każdy jej odcinek znajduje się w zasięgu oddziaływania, określonego dla danego odcinka rzeki, stopnia wodnego. W przypadku Odry Północnej są to następujące stopnie wodne: górny odcinek – Piaskowy Stopień Wodny, środkowy odcinek – Mieszczański Stopień Wodny, dolny odcinek – Stopień Wodny Rędzin. Ten szlak wodny nie stanowi drogi wodnej w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie śródlądowych dróg wodnych – wykaz śródlądowych dróg wodnych. Śródmiejskie szlaki żeglugowe zostały udostępnione dla żeglugi przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Odra Północna jest tylko częściowo dostępna dla żeglugi. Przeszkodami, które uniemożliwiają poruszanie się jednostek pływających na całej długości tego ramienia rzeki są: Jaz św. Klary oraz jaz i elektrownia wodna Wrocław II (Północna). W rejonie tych dwóch przeszkód poszczególne odcinki są zamknięte dla żeglugi.

    Ostrów Tumski (niem. Dominsel) – najstarsza, zabytkowa część Wrocławia, powstała na obszarze przepraw na Odrze, pomiędzy ujściem rzek Oławy na południu, Ślęzy i Widawy na północy. Rzeka rozgałęziając się na liczne odnogi utworzyła tu wyspy (staropol. ostrowy).Mur – pionowa część budowli wykonana z materiału ceramicznego, kamienia naturalnego, drewna itp. Mur może być zbudowany z prefabrykatów połączonych zaprawą budowlaną (np. kamienie, cegły, bloczki betonowe itp. połączone zaprawą wapienną, cementową lub inną podobną) lub też może być wykonany z materiału jednorodnego, np. odlany z betonu lub ulepiony z gliny. Szczególną postacią muru ze wzmocnieniami konstrukcyjnymi jest mur pruski.

    Nad Odrą Północną przerzuconych jest szereg przepraw: mostów drogowych i kładek. Część z nich stanowi przedłużenie przepraw przerzuconych również przez Odrę Południową, np. Mosty Młyńskie, Mosty Uniwersyteckie, Mosty Pomorskie itp..

    Zagospodarowanie brzegów Odry Północnej wzdłuż jej biegu jest niejednolite. Brzeg prawy to obszar osiedla, jednak wzdłuż samej rzeki stworzony został szerszy lub węższy pas zieleni z bulwarami spacerowymi, promenadą ciągnącą się od Ostrowa Tumskiego do Mostów Mieszczańskich (Bulwar Słoneczny, Bulwar Józefa Zwierzyckiego), dalej brak jest dostępu do zabudowanych nabrzeży koryta. Lewy natomiast brzeg to wyspy. W zespole wschodnich wysp odrzańskich, poza niewielkim obszarem zabudowy Wyspy Piasek (bulwar wzdłuż nabrzeża) i Wyspy Młyńskiej, obszar pozostałych wysp zajmuje zieleń miejska, z wytyczonymi alejami spacerowymi, połączonymi kładkami i mostami, oraz placami zabaw. W wielu miejscach wybudowano schody umożliwiające zejście do samej wody. Inaczej wygląda zagospodarowanie brzegu Kępy Mieszczańskiej. Tu na cyplu rozdzielającym oba ramiona rzeki znajduje się rzeźbapomnik autorstwa wrocławskiego rzeźbiarza Stanisława Wysockiego pt. "Powodzianka". Dalej między Mostem Uniwersyteckim a Mostem Pomorskim położona jest marina śródmiejska i mała elektrownia wodna. Za Mostem Pomorskim rozciąga się obszar zabudowy mieszkalno usługowej, aż do Mostów Mieszczańskich. Za nimi znajduje się niegdyś niedostępny obszar byłych terenów wojskowych. Znaczna część brzegów Odry Północnej jest umocniona, często są to nabrzeża w postaci umocnionych brzegów skarpowych lub pionowych (albo o dużym kącie nachylania) ścian, w tym masywnych konstrukcji pracujących jako mury oporowe, oblicowane okładziną kamienną, lub ścian murowanych, ceglanych.

    Cegła – materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (strop Kleina).Koryto rzeki – najniższa część doliny rzeki, która znajduje się w obrębie jej dna i przez którą okresowo lub ciągle płynie woda dokonując zmian w kształcie powierzchni. Jeśli rzeka ma silny nurt, następuje erozja denna, jeżeli słaby – akumulacja niesionego materiału, a jeśli meandruje, dochodzi do erozji bocznej. Koryto stanowi fragment łożyska rzeki.

    Przypisy

    1. Śródmiejski Węzeł Wodny, Szlak Gondoli (pol.). W: mapa [on-line]. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, 2009-04-27. [dostęp 2010-03-22]. s. 1.
    2. Wiesław Depczyński, Andrzej Szamowski: Budowle i zbiorniki wodne. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 1997, seria: Inżynieria Środowiska. ISBN 83-87012-66-1. (pol.)
    3. Zbigniew Szling, Jan Winter: Drogi wodne śródlądowe. Wrocław: Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, 1988, seria: skrypt budownictwo. (pol.)
    4. Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.ś. Jacek Trojanowski - kierownik pracy, dr kpt. ż.ś. Krzysztof Woś, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wiśnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher: Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013 (pol.). AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, 2006. [dostęp 2010-03-22]. s. 56.
    5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych (Dz.U. 02.210.1786 z dnia 13 grudnia 2002 r.) (pol.). Ministerstwo Środowiska. [dostęp 2010-03-22].
    6. 9. SFERA INFRASTRUKTURY (pol.). W: Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry - Diagnoza stanu [on-line]. Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu, 2009-04-27. [dostęp 2010-03-16]. s. 31.
    7. Trasa turystyczna "Mosty i przeprawy" (pol.). Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, 2007. [dostęp 2010-03-22]. s. 33.
    8. Kładki (pol.). ZDiUM. [dostęp 2010-03-22]. s. 4.
    9. Mosty (pol.). ZDiUM. [dostęp 2010-03-22]. s. 11.
    10. Trasa turystyczna Zabytki Techniki Śródmiejskiego Węzła Wodnego (pol.). W: mapa [on-line]. www.wroclaw.pl. [dostęp 2010-03-23]. s. 1.
    11. Trasa turystyczna Zabytki Techniki Śródmiejskiego Węzła Wodnego (pol.). www.wroclaw.pl. [dostęp 2010-03-23].
    12. EWA KOZŁOWSKA: REKREACJA Z ODRĄ W TLE NA PRZYKŁADZIE WROCŁAWIA (pol.). W: Nauka Przyroda Technologie, tom 2, zeszyt 4 [on-line]. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, 2008. [dostęp 2010-03-23]. s. 9. ISSN 1897-7820.
    13. Stanisław Klin, Rafał Idzikowski: OBUDOWY NABRZEŻY RZEKI ODRY WE WROCŁAWIU – RYS HISTORYCZNY, RÓŻNORODNOŚĆ ROZWIĄZAŃ, POTRZEBY TECHNICZNEJ I NAUKOWEJ OPTYMALIZACJI TECHNOLOGII NAPRAW I MODERNIZACJI (pol.). W: INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH, Nr 9/2008 [on-line]. POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi, 2009-04-27. [dostęp 2010-03-23]. s. 16.
    14. Zwierzyckiego Józefa (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-23].
    15. Bulwar im. J. Zwierzyckiego (pol.). www.rekreacja.wroc.pl. [dostęp 2010-03-23].
    16. Bulwar Słoneczny (pol.). www.rekreacja.wroc.pl. [dostęp 2010-03-23].
    Teren wojskowy - państwowe grunty będące w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej i w terenowym wykorzystaniu wojska, które stanowią kompleks nieruchomości wojskowej.Konstrukcja budowlana – sposób powiązania elementów budowli w sposób poprawny pod względem zasad fizyki i ekonomii. Najważniejsze elementy konstrukcyjne budynku to: fundamenty, ściany nośne, filary, (także słupy, kolumny), belkowania, belki i stropy lub sklepienia, wiązary lub więźby dachowe. Oprócz konstrukcji podstawowych, w budynkach występują także konstrukcje drugoplanowe, czyli: ściany działowe, schody, posadzki, pokrycie dachów oraz konstrukcje uzupełniające, czyli: drzwi, okna, instalacje (wody, kanalizacji, grzewcze, wentylacji, klimatyzacji, gazu, elektryczne, teletechniczne itp.)



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mieszczański Stopień Wodny – stopień wodny we Wrocławiu położony w Śródmiejskim Węźle Wodnym – Dolnym. Stopień piętrzy wody największej z rzek przepływającej przez miasto – Odry. Zlokalizowany jest na jej śródmiejskim ramieniu przepływającym przez centrum miasta.
    Pomnik – w architekturze, dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.
    Rozporządzenie – akt normatywny wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Rozporządzenie stanowi jedno ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego, obok Konstytucji, ratyfikowanych umów międzynarodowych, ustaw oraz aktów prawa miejscowego.
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
    Aleja – droga piesza, rowerowa lub jezdna, jak również szlak komunikacji wodnej, obsadzony po obu stronach drzewami albo krzewami o określonej kompozycji, czyli z zachowaniem rytmu nasadzeń i powiązań krajobrazowych. Charakterystyczną jej cechą są także szczególne walory przyrodnicze, kulturowe, estetyczne i gospodarcze. Wyróżniamy aleje jednogatunkowe lub wielogatunkowe, jednowiekowe lub wielowiekowe oraz jedno-, dwu- lub wielorzędowe. W polskim krajobrazie otwartym najczęściej występuje aleja jednorzędowa (po jednym rzędzie z każdej strony), jednowiekowa i jednogatunkowa – liściasta (najpopularniejsze to: lipy, dęby, topole, klony – udział gatunków różni się między regionami).
    Piaskowy Stopień Wodny – stopień wodny we Wrocławiu położony w Śródmiejskim Węźle Wodnym – Górnym. Stopień piętrzy wody największej z rzek przepływającej przez miasto – Odry. Zlokalizowany jest na jej śródmiejskim ramieniu przepływającym przez centrum miasta. Obejmuje budowle piętrzące zlokalizowane w rejonie zespołu wysp odrzańskich, na dwóch głównych ramionach Odry śródmiejskiej: Odra Południowa i Odra Północna; oraz na mniejszych ramionach i kanałach rzeki: Upust Klary, Upust powodziowy Klary, Kanał Młyna Maria, Kanał Jazu Macieja. W obrębie tego stopnia wodnego znajdują się najstarsze zachowane budowle hydrotechniczne we Wrocławiu. Obecnie znaczenie tego stopnia w gospodarce wodnej jest marginalne, a to w związku ze zwiększeniem piętrzenia w 1959 roku na następnym na rzece Mieszczańskim Stopniu Wodnym, które spowodowało że Piaskowy Stopień Wodny znalazł się w zasięgu piętrzenia stopnia dolnego.
    Żegluga (transport wodny) – jedna z form transportu. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.066 sek.