l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Ochrona przeciwporażeniowa

    Przeczytaj także...
    Urządzenia elektryczne to urządzenia niskiego napięcia o mocach znamionowych rzędu do kilku kilowatów, wchodzące w skład instalacji elektrycznych w obiektach nieprzemysłowych i przemysłowych, a także urządzenia oraz instalacje teletechniczne i elektroniczne, przyrządy i obwody pomiarowe, sygnalizacje, sterowania, monitorowania i inne.Akumulator elektryczny – rodzaj ogniwa galwanicznego, które może być wielokrotnie użytkowane i ładowane prądem elektrycznym. Wszystkie rodzaje akumulatorów elektrycznych gromadzą i później uwalniają energię elektryczną dzięki odwracalnym reakcjom chemicznym zachodzącym w elektrolicie oraz na styku elektrolitu i elektrod.
    Bateria – zespół składający się z jednakowych elementów na przykład ogniw, dział, oddziałów, zaworów, komór czy klatek.

    Ochroną przeciwporażeniową nazywa się cykl działań oraz instalacji mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa człowieka podczas pracy z urządzeniami zasilanymi elektrycznie. Szereg działań w niej zawartych dzielimy na dwie główne grupy, tj.:

  • środki nietechniczne
  • środki techniczne
  • Wśród środków nietechnicznych można wyróżnić:

  • szkolenie wstępne oraz okresowe pracowników obsługujących urządzenia elektryczne
  • wymóg posiadania wymagań kwalifikacyjnych przez pracowników obsługujących urządzenia elektryczne
  • właściwa organizacja pracy osób obsługujących urządzenia elektryczne
  • egzekwowanie przestrzegania zasad bezpieczeństwa
  • popularyzacja zasad bezpiecznego użytkowania urządzeń elektrycznych
  • badania okresowe pracowników obsługujących urządzenia elektryczne
  • szkolenie z udzielania pierwszej pomocy w przypadkach porażeń elektrycznych
  • Środki techniczne dzielimy na:

    Wtyczka elektryczna - element, umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego.Napięcie bezpieczne – największa wartość napięcia roboczego lub dotykowego, którego długotrwałe utrzymywanie się nie stanowi żadnego zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka w danych warunkach otoczenia. Obecnie termin "napięcie bezpieczne" został zastąpiony terminem "napięcie dotykowe dopuszczalne (długotrwale)".
  • ochronę przed dotykiem bezpośrednim (ochrona podstawowa)
  • ochronę przed dotykiem pośrednim (ochrona dodatkowa)
  • ochronę przed dotykiem pośrednim i bezpośrednim - poprzez zasilanie urządzeń napięciem bezpiecznym
  • używanie sprzętu ochronnego (w tym środków ochrony indywidualnej) – w sytuacjach, w których powyższe środki ochrony nie mogą być użyte (np. podczas napraw urządzeń elektrycznych)
  • Ochrona podstawowa – ochrona przed zagrożeniami występującymi w wyniku dotyku do elementów urządzeń elektrycznych pod napięciem. Realizuje się ją poprzez uniemożliwienie człowiekowi dotyku do elementów pod napięciem – instalację osłon i zagrodzeń, izolowanie części lub umieszczanie ich poza zasięgiem ręki. Ochronę tę można też uzupełnić poprzez użycie ochronnych urządzeń różnicowoprądowych o dużej czułości (prąd wyzwalający max. 30 mA).

    Gniazdo elektryczne (zwane też gniazdkiem lub gniazdem wtykowym, kontaktem) – złącze stanowiące na ogół część instalacji elektrycznej, służące do przyłączania do niej odbiorników energii elektrycznej. Występuje wiele rodzajów gniazdek, zarówno o przeznaczeniu specjalnym (przemysłowym) jak również przeznaczonych do instalacji domowych.IP (z ang. "International Protection Rating", czasami "Ingress Protection Rating") – stopień ochrony aparatu lub urządzenia elektrycznego przed penetracją czynników zewnętrznych. Oznaczenie stopień IP (ang. IP Codes) składa się z liter IP i dwóch do czterech znaków, z których pierwszy oznacza odporność na penetrację ciał stałych, a drugi na penetrację wody np.: IP44, IP67 – "wodoodporny".

    Ochrona dodatkowa (ochrona przy uszkodzeniu) – ochrona przed skutkami porażenia w przypadku dotknięcia do elementów elektrycznie czynnych (które normalnie są odizolowane a chwilo np. w wyniku awarii znalazły się pod napięciem) realizowana jest głównie poprzez zminimalizowanie wartości prądu rażeniowego, zminimalizowanie czasu przepływu prądu przez ciało człowieka lub poprzez całkowite uniemożliwienie tegoż przepływu. W tym celu należy zastosować przynajmniej jeden z poniższych środków:

    Klasa ochronności – umowne oznaczenie cech urządzeń elektrycznych i elektrotechnicznych z punktu widzenia ochrony przeciwporażeniowej. Wyróżniamy cztery klasy ochronności: 0, I, II i III.PELV (ang. Protected Extra-Low Voltage) - obwód napięcia bardzo niskiego, z uziemieniem roboczym, zasilany ze źródła bezpiecznego zapewniający niezawodne oddzielenie elektryczne od innych obwodów. Najbardziej istotna różnica między obwodami PELV i SELV polega na tym, że części czynne obwodu PELV, tj. jeden przewód fazowy lub jeden biegun obwodu powinny być uziemione. Również części przewodzące dostępne urządzeń i obwodów PELV powinny być uziemione.
  • samoczynne szybkie wyłączanie napięcia
  • stosowanie urządzeń o II klasie ochronności
  • izolowanie stanowiska pracy
  • separacji elektrycznej
  • miejscowe połączenia wyrównawcze nieuziemione
  • Ochrona przed dotykiem pośrednim i bezpośrednim (ochrona uzupełniająca) - ochrona przed skutkami porażenia w postaci zasilania o bardzo niskim napięciu stosując: sieci SELV lub PELV, baterie, akumulatory, przetwornice prądu. Gniazda i wtyczki urządzeń niskonapięciowych nie mogą pasować do gniazd i wtyczek urządzeń innego typu. Źródłem zasilania może być transformator II klasy ochronności.

    Wyłącznik różnicowoprądowy (nazwy potoczne, lecz niepoprawne wyłącznik przeciwporażeniowy, różnicówka, bezpiecznik różnicowoprądowy, czasami używany angielski skrót RCD – residual current device) – zabezpieczenie elektryczne, urządzenie, które rozłącza obwód, gdy wykryje, że prąd elektryczny wypływający z obwodu nie jest równy prądowi wpływającemu. Służące do ochrony ludzi przed porażeniem prądem elektrycznym przy dotyku pośrednim, jak i bezpośrednim ogranicza także skutki uszkodzenia urządzeń, w tym wywołanie pożaru.Transformator (z łac. transformare – przekształcać) – maszyna elektryczna służąca do przenoszenia energii elektrycznej prądu przemiennego drogą indukcji z jednego obwodu elektrycznego do drugiego, z zachowaniem pierwotnej częstotliwości. Zwykle zmieniane jest równocześnie napięcie elektryczne (wyjątek stanowi transformator separacyjny, w którym napięcie nie ulega zmianie).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • porażenie prądem elektrycznym
  • klasa ochronności
  • stopień ochrony
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • "Ochrona od porażeń w instalacjach elektrycznych obiektów budowlanych", Alojzy Rogoń, wyd. Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw SEP, Warszawa 1999, ISBN-901315-6-0.
  • Przypisy

    1. Sieć typu FELV nie należy do środków ochrony przed dotykiem pośrednim i bezpośrednim
    Pierwsza pomoc — zespół czynności wykonywanych w razie wypadku, urazu lub nagłego ataku choroby w celu ochrony życia lub zdrowia poszkodowanego oraz zminimalizowania niekorzystnych następstw, zanim możliwe będzie udzielenie specjalistycznej pomocy medycznej (po przewiezieniu do szpitala).Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Prąd rażeniowy, Prąd dotykowy (ang. touch current) – prąd elektryczny, który przepływa przez ciało człowieka lub zwierzęcia, w przypadku dotyku jednej części dostępnej lub większej ich liczby elektrycznej instalacji lub urządzenia (izolowane stanowisko).
    Porażenie prądem elektrycznym - efekt powstający w wyniku przepływu znacznego prądu elektrycznego przez tkanki organizmów żywych - ludzi i zwierząt.
    SELV (ang. Separated or Safety Extra-Low Voltage) - obwód napięcia bardzo niskiego (ELV) bez uziemienia funkcjonalnego. Obwód ten zasilany ze źródła napięcia bardzo niskiego (np. transformator bezpieczeństwa lub źródło elektrochemiczne). W obwodzie SELV części czynne nie powinny być połączone z uziomem ani częściami czynnymi (i/lub przewodami ochronnymi) innych obwodów. Natomiast części przewodzące dostępne nie powinny być połączone ani z uziomem, ani z przewodami ochronnymi (i/lub częściami przewodzącymi dostępnymi) innych instalacji.
    Izolacja części czynnych (izolacja podstawowa, izolacja robocza) – środek ochrony od porażeń. Jeden z środków ochrony przed dotykiem bezpośrednim (ochrona podstawowa).
    FELV (ang. Functional Extra-Low Voltage) – obwód napięcia bardzo niskiego, niezapewniający niezawodnego oddzielenia elektrycznego od innych obwodów, a napięcie niskie stosowane jest ze względów funkcjonalnych, a nie dla celów ochrony przeciwporażeniowej (jak w SELV). Źródłem zasilania może być każde urządzenie galwanicznie odseparowane od sieci zasilającej.

    Reklama

    tt