• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ocean Spokojny



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Mikronezja, Sfederowane Stany Mikronezji (Micronesia) – państwo na Oceanie Spokojnym obejmujące większą część wysp Mikronezji, często używana jest dla tego kraju nazwa Federacja Mikronezji, lecz jest ona błędna.Śledziowate (Clupeidae) – rodzina ryb śledziokształtnych (Clupeiformes), głównie morskich, obejmująca między innymi śledzie, szproty, sardynki, sardynele i sardynopsy. Są to ryby użytkowe o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym, zajmują czołowe miejsce w światowym rybołówstwie.
    Geologia[]

    Wokół Oceanu Spokojnego ciągnie się „pacyficzny pierścień ognia”; jest to najbardziej aktywny sejsmicznie rejon świata. Występują tu liczne erupcje wulkaniczne i trzęsienia ziemi, które powodują fale tsunami. Występuje tam aż 81% wszystkich trzęsień oraz 90% aktywnych wulkanów.

    Atak na Pearl Harbor – japoński nalot w dniu 7 grudnia 1941 roku na amerykańskie bazy floty i lotnictwa na Hawajach, w tym najważniejszą bazę United States Navy na Pacyfiku w Pearl Harbor. Atak ten jest uważany za moment rozpoczęcia wojny na Pacyfiku.Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.

    Centralną część Oceanu Spokojnego stanowi oceaniczna skorupa ziemska zbudowana ze skał magmowych o składzie zbliżonym do bazaltu, czyli skorupa oceaniczna. Wiek skorupy oceanicznej rośnie od strefy ryftu w centralnej części grzbietu śródoceanicznego, gdzie ona powstaje, w stronę otaczających kontynentów. Grzbiety śródoceaniczne oraz występujące w nich doliny ryftowe są poprzecinane poprzecznie licznymi strefami rozłamu – uskokami transformacyjnymi, które powodują ich rozsuwanie na wiele setek km.

    Prąd Aleucki (znany również jako prąd subarktyczny) – ciepły prąd morski na Oceanie Spokojnym, płynący na północ od Prądu Północnopacyficznego i stanowiący północne odgałęzienie Kuro Siwo. Po osiągnięciu wybrzeży Ameryki Północnej dzieli się formując dwa prądy: jeden płynący na północ w kierunku Alaski oraz drugi - płynący w kierunku Kalifornii.Włócznik, miecznik (Xiphias gladius), określany też nazwami: „ryba-miecz” i „mieczoryb” – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny włócznikowatych (Xiphiidae), będący jej jedynym żyjącym przedstawicielem (rodzina obejmuje jeszcze wymarły rodzaj Protosphyraena).

    Rozległe połacie dna pokryte są głównie czerwonym iłem głębinowym, wapiennym mułem otwornicowym, promienicowym (radiolariowym) lub okrzemkowym. Miąższość tych osadów wynosi średnio 300–400 m, rosnąc od grzbietów śródoceanicznych w stronę lądów, a w rowach oceanicznych dochodzi do 2–3 km. Duże miąższości osadów występują również w strefie równikowej, co jest związane z wysoką produktywnością wód powierzchniowych w tym rejonie. Najstarsze z poznanych dotychczas osadów Pacyfiku pochodzą z okresu górnojurajskiego i występują w zachodnich częściach oceanu.

    Wybrzeże – obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa, lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową.Rów Kurylsko-Kamczacki (Rów Kurylski, ros. Курило-Камчатский жёлоб) – rów oceaniczny w północno-zachodniej części Pacyfiku, na północno-zachodnim skraju Basenu Północnozachodniego. Ciągnie się wzdłuż wysp Hokkaido, Kuryli i półwyspu Kamczatka. Na północnym wschodzie łączy się z Rowem Aleuckim, a na południu z Rowem Japońskim. Na wschód od Rowu Kurylsko-Kamczackiego znajduje się płyta pacyficzna a na zachód płyta ochocka, będąca częścią większej płyty północnoamerykańskiej. Jego długość wynosi 2200 km, średnia szerokość 120 km głębokość 10 542 m p.p.m. (zmierzona w 1954 roku przez radziecki statek badawczy Witiaź).

    Bazaltowa skorupa oceaniczna jest odgraniczona od skorupy kontynentalnej tzw. linią andezytową, ciągnącą się wzdłuż rowów oceanicznych i łuków wysp okalających Ocean Spokojny. Z linią tą, poza zmianą składu chemicznego magmy, wiąże się występowanie stref sejsmicznych (stref Benioffa). Teoria tektoniki płyt interpretuje to zjawisko jako efekt subdukcji, czyli podsuwania skorupy oceanicznej wzdłuż tej linii pod skorupę kontynentalną; wielkie naprężenia powodowane przez ten ruch rozładowywane są przez trzęsienia ziemi.

    Samoa (pełna oficjalna nazwa: Niezależne Państwo Samoa) – państwo w Oceanii, obejmujące zachodnią część Wysp Samoa (pozostałe stanowią terytorium Stanów Zjednoczonych jako Samoa Amerykańskie). Do 1997 znane było jako Samoa Zachodnie.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Pochodzenie nazwy[]

    Nazwa (hiszp. pacífico – spokojny) została nadana przez żeglarza portugalskiego w służbie hiszpańskiej Ferdynanda Magellana, gdyż przez większą część jego wyprawy dookoła świata ocean ten faktycznie pozostawał spokojny. Jednak w rzeczywistości pacyficzne wyspy nękane są przez liczne huragany i tajfuny, a otaczające lądy i wyspy naszpikowane są wulkanami. Często spotykane są trzęsienia ziemi, a te podwodne powodują wielkie fale zwane tsunami. To właśnie na tym oceanie zanotowano najwyższą w historii falę o wysokości 34 metry w czasie huraganu w 1933 roku.

    Polinezyjczycy są rdzenną ludnością Polinezji, zamieszkują także niektóre wyspy Melanezji i Mikronezji. Posługują się językami polinezyjskimi. Podstawą gospodarki jest rybołówstwo i rolnictwo, w mniejszym zakresie także chów zwierząt. Struktura społeczna opiera się na podziale na warstwy (arystokracja, rolnicy, rybacy, rzemieślnicy, niewolnicy).Nikaragua (Nicaragua, Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Środkowej, położone między Hondurasem na północy, a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego.

    Historia[]

    Już w czasach prehistorycznych przodkowie dzisiejszych Polinezyjczyków podróżowali po tym oceanie wyruszywszy prawdopodobnie z Azji dotarli na Tahiti, a następnie na Hawaje i Wyspę Wielkanocną. Najpóźniej została zasiedlona Nowa Zelandia. Według niektórych badaczy podróżowali oni w kierunku odwrotnym, zgodnym z kierunkiem wiatrów i prądów morskich, czyli z Azji wzdłuż brzegów do Ameryki Południowej w kierunku Hawajów i na pozostałe wyspy.

    Rotuma – wyspa pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, należy do Fidżi. Powierzchnia wynosi 44 km² (z przybrzeżnymi wysepkami 47). Ma dwa tysiące mieszkańców (2007), są to głównie Polinezyjczycy.Równina abisalna – łagodna, rozległa, płaska powierzchnia dna oceanicznego na głębokości 4500-6000 metrów. Może być urozmaicona górami podwodnymi (gujot), grzbietami oceanicznymi. Zajmuje około 42 % powierzchni dna oceanicznego.

    Pierwszym Europejczykiem, który zobaczył Pacyfik był Vasco Núñez de Balboa, który dotarł na jego brzeg 23 września 1513 roku. Kolejnym był Ferdynand Magellan w trakcie swojej wyprawy, a potem systematycznie Hiszpanie korzystali z tego akwenu, docierając w 1564 z Meksyku do Filipin pod dowództwem Legazpi’ego. Przez długi czas żaden Europejczyk nie przepłynął oceanu w kierunku przeciwnym. Do końca XVI wieku wpływy hiszpańskie przeważały w tym rejonie, a statki docierały na Nową Gwineę i Wyspy Salomona. W XVII wieku to Holendrzy zaczęli nadawać prym odkryciom i handlowi np. Abel Tasman, który dotarł do Tasmanii i Nowej Zelandii w 1642 r. Później wiele wysp odkrył James Cook w służbie brytyjskiej, a w XIX wieku znaczący wkład do wiedzy oceanograficznej został dokonany przez wyprawy HMS Beagle w 1830, HMS Challenger w 1870, USS Tuscarora (1873-76) i niemieckiej Gazelle (1874-76). W czasie drugiej wojny światowej na Pacyfiku stoczono wiele zaciekłych i krwawych bitew, w których główną rolę odegrały siły zbrojne Japonii i Stanów Zjednoczonych.

    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Niepodległość – niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość można również określić jako suwerenność potencjalną.
     Osobny artykuł: Wojna na Pacyfiku.

    Po wojnie wiele byłych kolonii uzyskało niepodległość.

    Obecnie podejmowane są próby eksploatacji dna oceanicznego, lecz największym problemem są tutaj duże głębokości utrudniające prace. Jedynie u wybrzeży Australii i Nowej Zelandii wydobywana jest ropa naftowa i gaz ziemny. W Japonii, Papui-Nowej Gwinei, Nikaragui, Panamie i na Filipinach zbiera się dużej wielkości perły, ale ostatnimi czasy notuje się duży spadek ich wielkości.

    USS Arizona (BB-39) – amerykański pancernik typu Pennsylvania. Budowę tego okrętu rozpoczęto 16 marca 1914 roku, wodowanie odbyło się w stoczni New York Navy Yard 19 czerwca 1915 a do służby wszedł 17 października 1916 roku. W sumie zbudowano 2 okręty tego typu, bliźniaczą jednostką był pancernik USS "Pennsylvania".Abel Janszoon Tasman (ur. w 1603 w Lutjegast w Republice Niderlandów, zm. 10 października 1659 w Batawii w Holenderskich Indiach Wschodnich) – holenderski żeglarz, odkrywca i kupiec.

    Największym bogactwem wód Oceanu Spokojnego są ryby. Poławia się tutaj znaczne ilości śledzi, łososi, sardynek, snapper, miecznika i tuńczyka, jak i skorupiaków.

    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Prąd Północnorównikowy – ciepły prąd morski na Oceanie Atlantyckim i Spokojnym, wywołany pasatem. Płynie na półkuli północnej, na zachód, równolegle do równika i zwrotnika Raka, między 10°N a 20°N. Na Oceanie Atlantyckim wraz z odnogą Prądu Południoworównikowego daje początek Prądowi Zatokowemu, a na Oceanie Spokojnym – prądowi Kuro-siwo. Wywołany jest rotacją Ziemi na wschód.
    Półwysep Czukocki (ros. Чукотский Полуостров, Чукотка) – półwysep w Azji, w syberyjskiej części Rosji, nad Morzem Czukockim i pacyficzną Zatoką Anadyrską Morza Beringa. Półwysep ten jest najdalej na wschód wysuniętą częścią rosyjskiego Dalekiego Wschodu, częścią Czukockiego Okręgu Autonomicznego. Zakończony na wschodzie Przylądkiem Dieżniowa (po przeciwnej stronie Cieśniny Beringa znajduje się Półwysep Seward, będący częścią Alaski), na południu Przylądkiem Czukockim; granica morska między obydwoma półwyspami jest zarazem granicą państwową między Rosją i USA oraz linią zmiany daty. Półwysep Czukocki leży na kole podbiegunowym północnym.
    Tsunami (jap. 津波, tsunami, pol. fala portowa (tsu – port, przystań; nami – fala) – fala oceaniczna, wywołana podwodnym trzęsieniem ziemi, wybuchem wulkanu bądź osuwiskiem ziemi (lub cieleniem się lodowców), rzadko w wyniku upadku meteorytu.
    Mindanao (Rów Mindanao) – głębia w dnie Pacyfiku, w części południowej Rowu Filipińskiego. Według odczytów ma głębokość 11 524 m, co wskazywałoby, że jest najgłębszym miejscem we Wszechoceanie, jednak wyniki te nie zostały potwierdzone pomiarami kontrolnymi.
    Magma (stgr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi. Magma, która wydobywa się na powierzchnię jest nazywana lawą.
    Falowanie, fale morskie – oscylacyjny ruch cząstek wody po orbitach kołowych lub eliptycznych. Najczęstszą przyczyną falowania jest tarcie wiatru o powierzchnię wody.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.071 sek.