• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Obwód kaliningradzki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Szeszupa (lit. Šešupė, ros. Шешупе, niem. Scheschuppe, Ostfluss) – rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna.Jazydyzm, jezydyzm, (kurd. Êzidîtî lub Êzidî, od pers. yazdan bóg) – religia synkretyczna założona w XII wieku przez szejcha Adiego, wyznawana głównie przez Kurdów mieszkających na pograniczu Iraku (okolice Mosulu są ich największym skupiskiem), Iranu, Turcji, Syrii, Armenii, Gruzji oraz na emigracji (gł. Niemcy). Według części religioznawców religia ta wywodzi się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm; łączączy elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych.
    Mapa obwodu
    Wybrzeże Morza Bałtyckiego w okolicy Swietłogorska
    Ruiny niemieckiego zamku
    Zalana dawna kopalnia bursztynu

    Obwód kaliningradzki (ros. Калининградская область, Kaliningradskaja obłast’) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.

    Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się: województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki. Czas Kaliningradu (ang. Kaliningrad Time, KSK) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 45°E, który różni się o 3 godziny od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+3:00) który różni się o 1 godzinę od czasu moskiewskiego MSK−1.

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Położenie i powierzchnia
  • 1.1.1 Przynależność administracyjna
  • 1.2 Strefa czasowa
  • 1.3 Rzeźba terenu
  • 1.4 Hydrologia
  • 1.4.1 Rzeki
  • 1.4.2 Jeziora
  • 1.4.3 Zatoki Morza Bałtyckiego
  • 1.5 Klimat
  • 1.6 Świat roślinny i zwierzęcy
  • 2 Miasta
  • 3 Podział administracyjny
  • 4 Historia
  • 5 Społeczeństwo
  • 5.1 Demografia
  • 5.2 Narodowości
  • 5.3 Struktura społeczna
  • 5.4 Wyznania
  • 5.5 Migracje
  • 6 Ekonomia
  • 6.1 Przemysł
  • 6.2 Surowce mineralne
  • 6.3 Transport
  • 6.3.1 Transport samochodowy
  • 6.3.2 Samochodowe przejścia graniczne
  • 6.3.3 Transport kolejowy
  • 6.3.4 Transport wodny
  • 6.3.5 Transport powietrzny
  • 6.3.6 Transport miejski
  • 6.4 Energetyka
  • 7 Władza
  • 7.1 Władza ustawodawcza
  • 7.2 Władza wykonawcza
  • 8 Współpraca z Polską
  • 9 Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej
  • 9.1 Największe bazy
  • 10 Tablice rejestracyjne
  • 11 Zobacz też
  • 12 Przypisy
  • 13 Linki zewnętrzne
  • Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.Bałtycka Elektrownia Atomowa (Калининградская атомная электростанция; Калининградская АЭС or Балтийская АЭС) – elektrownia atomowa położona w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji, 13 km na południe od miasta Nieman.

    Geografia[]

    Położenie i powierzchnia[]

    Obwód zajmuje obszar 15 096 km² (ok. 13 300 km² bez powierzchni zatok morskich) i położony jest nad Bałtykiem. Obwód kaliningradzki jest najdalej na zachód wysuniętym regionem Rosji. Teren obwodu oddzielony jest od reszty kraju obszarami niepodległych państw i pozbawiony łączności lądowej z główną częścią państwa rosyjskiego, i jako taki jest eksklawą.

    Jantarnyj (ros. Янтарный, niem. Palmnicken, pol. Palmniki) - osada nadbałtycka w granicach miasta Swietłogorsk w obwodzie kaliningradzkim. Około 6 tys. mieszkańców.Żeleznodorożnyj (ros. Железнодорожный, pol. Gierdawy, Gierdawa, lit. Girdava, niem. Gerdauen,) – osiedle typu miejskiego (2900 mieszkańców) w rejonie prawdinskim obwodu kaliningradzkiego w Rosji.

    Obwód graniczy z Litwą i Polską. Do obwodu należy odcinek wybrzeża Morza Bałtyckiego o długości 147 km.

    Największa rozciągłość obwodu z północy na południe to 108 km, a ze wschodu na zachód – 205 km.

    Obwód kaliningradzki obejmuje historyczne krainy: Sambię, Natangię, Barcję oraz Litwę Mniejszą zwaną Małą Litwą lub Pruską Litwą.

    Przynależność administracyjna[]

    Pod względem administracyjnym obwód wchodzi w skład utworzonego w 2000 Północno-Zachodniego Okręgu Federalnego.

    Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)

    Strefa czasowa[]

    Obwód należy do kaliningradzkiej strefy czasowej (KSK). UTC +3:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+2:00, a czas letni – UTC+3:00.

    Rzeźba terenu[]

    Powierzchnię obwodu w większości stanowi pagórkowata równina. Jedynie na wschodnim skrawku obszaru, w rejonie niestierowskim rzeźba terenu jest bardziej nierówna, gdyż znajduje się tam Wyżyna Wisztyniecka, a wysokości dochodzą do 230 m n.p.m. Obszar wyżynny, aczkolwiek o niższych wysokościach bezwzględnych znajduje się także w rejonie bagrationowskim (Równina Warmińska). Wzdłuż prawego brzegu rzeki Instrucz leży inny nierówninny fragment kraju – Grzęda Instrucka.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Trolejbus – pasażerski pojazd drogowy zaprojektowany do przewozu więcej niż dziewięciu osób (wliczając kierowcę), napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej i nie poruszający się po szynach. Ma dwa odbieraki prądu połączone z zawieszoną nad jezdnią parą przewodów. Stąd nazwa od angielskiego słowa „trolley” i końcówki „bus” od omnibus (po łacinie – dla wszystkich). W Polsce trolejbusy korzystają z prądu stałego o napięciu 600 V.

    Najniżej położonym miejscem obwodu są poldery leżące na terenie rejonu sławskiego. Tereny te znajdują się poniżej poziomu morza i jako takie zagrożone są zalaniem, przed czym chroni je zespół zapór.

    Najwyższe wzniesienie ma wysokość 242 m n.p.m. i znajduje się w południowo-wschodniej części obwodu, niecały kilometr od granicy z Polską.

    ]

    Rzeki[]

    Przez teren obwodu płynie wiele rzek; na obszarze nieco ponad 13,3 tys. km² (tyle bowiem wynosi powierzchnia obwodu bez wchodzących w jego skład wewnętrznych wód morskich) znajduje się ponad 13 tys. km większych i mniejszych cieków; samych tylko rzek o długości ponad 10 kilometrów jest 148. Ponadto znajduje się tutaj wielokrotnie większa liczba krótszych rzeczek i strumieni, które stanowią 70% łącznej długości kaliningradzkich cieków wodnych.

    Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.Zielenogradsk (ros. Зеленоградск, pol. hist. Koronowo, Kranc, niem. Cranz, lit. Krantas) – miasto w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim położone 30 km na północ od Kaliningradu, centrum administracyjne rejonu zielenogradskiego.

    Najważniejszymi rzekami są Niemen i Pregoła; do ich dorzecza należy znaczna część obszaru obwodu. Głównymi dopływami Niemna na tym terytorium są Szeszupa i Tylża, a Pregoły Pissa, Węgorapa, Instrucz i Łyna. Inne rzeki uchodzą bezpośrednio do Zalewu Kurońskiego (Rżewka, Szwenta i in.), Zalewu Wiślanego (m.in. Świeża); pewna liczba niewielkich rzek wpada zaś wprost do Morza Bałtyckiego.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Drużba (ros. Дружба niem. Allenburg, pol. Alembork, Alberga, lit. Alna.) miejscowość w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, w powiecie prawdinskim.

    Jeziora[]

    Na terenie obwodu znajduje się także wiele jezior, spośród których 38 ma powierzchnię większą niż 10 ha. Zdecydowana większość kaliningradzkich jezior jest jednak znacznie mniejsza. Wiele spośród nich ma charakter starorzeczy, inne, zwłaszcza na południowym wschodzie regionu, mają charakter polodowcowy (np. Jezioro Wisztynieckie).

    Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.Clupeonella – rodzaj ławicowych ryb śledziokształtnych z rodziny śledziowatych (Clupeidae), określanych w języku polskim nazwą kilki lub tiulki. Obejmuje gatunki morskie, anadromiczne i słodkowodne, zaliczane do grupy sardyn. Charakteryzuje je ostry kil utworzony z łusek na brzuchu. Długość ciała od 8 do 16 cm. Występują w dużych ilościach. Poławiane gospodarczo dla smacznego mięsa przetwarzanego na konserwy rybne.

    Część zbiorników wodnych na terenie obwodu powstała w sposób sztuczny, z jednej strony w sposób zamierzony, jako różnego rodzaju stawy hodowlane i sadzawki, z drugiej – na terenach dawnych kopalń odkrywkowych (najczęściej bursztynu). Te ostatnie często spotykane są zwłaszcza w południowo-zachodniej części regionu.

    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Mierzeja Kurońska (lit. Kuršių nerija, ros. Куршская коса [Kurszskaja kosa], łot. Kuršu kāpas) to wąski, długi półwysep, w postaci piaszczystego wału, w południowo-wschodniej części wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja oddziela Zalew Kuroński od otwartego Morza Bałtyckiego

    Rzeka Łyna w dwóch miejscach przecięta jest zaporami, w wyniku których wytworzyły się na jej biegu sztuczne zbiorniki wodne.

    Zatoki Morza Bałtyckiego[]

    Największymi wewnętrznymi zbiornikami wodnymi obwodu są zatoki Morza Bałtyckiego: Zalew Kuroński oraz Zalew Wiślany (zwany w Rosji Zalewem Kaliningradzkim). W rzeczywistości zbiorniki te są lagunami (limanami), odciętymi od otwartego morza mierzejami Kurońską i Wiślaną (zwana w Rosji Bałtycką).

    Bułgarzy – naród z grupy południowych Słowian, zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię, Grecję, Ukrainę i Mołdawię.STS Kruzensztern (ros. Крузенштерн, transkr. Kruzenshtern, ex: Krouzenshtern) – czteromasztowy bark, jeden z największych (obok Siedowa i Royal Clippera) żaglowców i ostatnich windjammerów.

    ]

    Na terenie obwodu panuje klimat umiarkowany, przejściowy pomiędzy morskim a umiarkowanie kontynentalnym.

    Średnioroczna temperatura powietrza to +8 C. Średnia temperatura miesiąca najchłodniejszego – stycznia – to, od -3 C na wybrzeżu do -5 C w głębi lądu. Średnia temperatura lipca waha się od +15 C na wybrzeżu do +17 C na południu.

    W regionie notuje się ok. 700 mm opadów na rok.

    Polder przeciwpowodziowy – zwykle naturalny obszar zalewowy. W okresie wezbrania rzeki pozwala na rozlanie się z koryta nadmiaru wody i jej naturalną retencję.Autostrada — droga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego, płynnego ruchu pojazdów.

    Świat roślinny i zwierzęcy[]

    Teren obwodu położony jest w strefie lasów mieszanych. Lasy o charakterze zbliżonym do pierwotnego zajmują 15% powierzchni regionu. Składają się one głównie z dębów, świerków, sosen, brzóz i lip.

    W lasach obwodu żyją m.in. zające szaraki, wiewiórki, lisy, kuny, sarny, dziki itd. Występuje wiele gatunków ptaków. W wodach morskich i śródlądowych żyją liczne ryby, m.in.: leszcze, sandacze, stynki, węgorze, kilki, łososie i inne gatunki.

    Konferencja poczdamska (17 lipca 1945 – 2 sierpnia 1945 w Poczdamie w pałacu Cecilienhof) – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej, tzw. wielkiej trójki.Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Poniemuń (lit. Panemunė, niem. Brückenkopf) – miasto na Litwie, położone w okręgu tauroskim, 8 km od Pojeg w rejonie pojeskim. Jest to obecnie najmniejsze miasto litewskie, na początku 2012 roku liczyło tylko 296 mieszkańców.
    Na mapach: 54°36′06″N 21°46′54″E/54,601667 21,781667 Baza lotnicza w Czerniachowsku - baza lotnictwa morskiego Floty Bałtyckiej Marynarki Wojennej Rosji, położona 4 km na południowy zachód od Czerniachowska w obwodzie kaliningradzkim. W czasach ZSRR była bazą bombowców strategicznych. Współcześnie pełni funkcję lotniska rezerwowego, gotowego przyjąć przebazowane bombowce strategiczne.
    Bagrationowsk, Iława Pruska, Iławka (ros. Багратионовск, niem. Preußisch Eylau) – miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji (6,9 tys. mieszkańców w 2005), położone przy granicy z Polską. Centrum rejonu bagrationowskiego.
    Czernyszewskoje (ros. Чернышевское, niem. do 1938 Eydtkuhnen, 1938-45 Eydtkau, pol. Ejtkuny lub Ejdkuny, lit. Eitkūnai) - miejscowość położona w obwodzie kaliningradzkim nieopodal granicy z Republiką Litewską.
    Elbląg (łac. Elbinga, Elbingus, niem. Elbing, prus. Elbings, rus. Эльблонг) – miasto na prawach powiatu w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba władz powiatu elbląskiego i gminy wiejskiej Elbląg, ale miasto nie wchodzi w ich skład, stanowiąc odrębną jednostkę samorządu terytorialnego. Od 1992 stolica diecezji elbląskiej. Najstarsze miasto w województwie, jedno z najstarszych w Polsce (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246). Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwie w akcie wyboru króla. Także najniżej położone miasto w Polsce. Leży u ujścia rzeki Elbląg do Zalewu Wiślanego. Według danych z 30 czerwca 2012 r. ma 123 977 mieszkańców.
    Równina Warmińska lub Nizina Warmińska (313.56) - mezoregion fizycznogeograficzny w północnej Polsce, część Pobrzeża Gdańskiego (Wschodniopomorskiego), na wschód od Wysoczyzny Elbląskiej. Wysokość 20–70 m n.p.m., powierzchnia 640 km²; główne miasto Braniewo. Rzeki przepływające Bauda i Pasłęka.
    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

    Reklama