Obóz koncentracyjny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Obozy koncentracyjne)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obóz koncentracyjny w Buchenwaldzie
Rekonstrukcja typowego baraku mieszkalnego GułaguMuzeum Okupacji w Rydze

Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób, uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Burowie (także Boerowie; w języku niderlandzkim boer, wym. [bur], oznacza chłopa, rolnika, farmera) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej w XVII i XVIII wieku. W mniejszej liczbie mają korzenie skandynawskie, polskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie.

Pojęcie obozu koncentracyjnego jest więc szerokie: od rodzaju zwykłego więzienia w postaci baraków na ogrodzonym i strzeżonym terenie, po „fabrykę śmierci”, czyli miejsce koncentracji ludzi przed ich celową zagładą w specjalnie w tym celu skonstruowanych urządzeniach do zabijania (głównie komorach gazowych), a następnie likwidacją ciał (krematorium). Ten ostatni rodzaj obozów koncentracyjnych, nazywany też obozami zagłady, tworzony był przede wszystkim przez Niemcy hitlerowskie (obozy hitlerowskie). Idea powstania i funkcjonowania obozów koncentracyjnych, których konsekwencją były obozy zagłady, jest jedną z największych porażek humanizmu człowieka w historii ludzkości.

Obozy w III Rzeszy – obozy i podobozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) ludzi kierowane przez SA, a później SS, policję lub Wehrmacht. Utworzone w latach 1933–1945 przez władze niemieckie. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych. Prawa człowieka – koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:

Jeśli jednak w obozach koncentracyjnych nie morduje się osadzonych ludzi, zwykle łamie się w nich w większym lub mniejszym stopniu prawa człowieka, zwłaszcza prawa do nieuwięzienia bez sprawiedliwego procesu. W zasadzie rodzajem obozów koncentracyjnych o stosunkowo łagodnym rygorze są obozy internowania, również służące do tymczasowej koncentracji ludności.

Herero – grupa etniczna należąca do grupy ludów Bantu zamieszkująca południową część Afryki (głównie Namibię oraz w niewielkiej liczbie Botswanę i Angolę). Jej liczebność szacowana jest na około 100 tys. Są blisko powiązani z Himba, posiadają m.in. wspólny język. Herero to bardzo dumny naród farmerski. Miarą ich zamożności jest liczba posiadanych krów. W ich kulturze człowiek bez zwierząt jest niczym. To, jak ważne jest dla nich posiadanie stada, uwidacznia się w tradycyjnym stroju kobiet.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Obozy koncentracyjne w historii[ | edytuj kod]

Zmarli na tyfus w obozie koncentracyjnym w Buchenwaldzie

Według prof. Władysława Konopczyńskiego obozy koncentracyjne tworzyli Rosjanie dla jeńców polskich, uczestników konfederacji barskiej (II poł. XVIII w.). Istniały trzy takie obozy: w Połonnem, Warszawie i w pewnym miejscu na Litwie. Koncentrowani w nich konfederaci oczekiwali na zesłanie na Syberię.

Kwalliso – sieć obozów koncentracyjnych dla więźniów politycznych i kryminalnych rozmieszczonych w Korei Północnej. W 2012 roku w obozach znajdowało się około 200 tys. osób. Co roku w obozach koncentracyjnych umiera od 20 do 40 tys. ludzi, a na ich miejsca stale trafiają nowi więźniowie. Do kwalliso trafiają ludzie, którzy bez podania przyczyny zostają uwięzieni, często zabrani w środku nocy, bez wyjaśnień, oskarżenia formalnego i procesu sądowego. Obozy są budowane w górach oraz zajmują wielkość miast (największe z nich ma powierzchnię taką samą co Seul).Serbowie (Срби) – naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi.

Pierwsze obozy zastosowały władze hiszpańskie (gen. Valeriano Weyler y Nicolau) w 1896 roku na Kubie – wobec rebeliantów, ale także wobec chłopów niebędących powstańcami. Obozy nazwano „campos de concentración”.

Władze brytyjskie (gen. Horatio Herbert Kitchener) w czasie II wojny burskiej (1899–1902) zorganizowały „concentration camps” (obozy koncentracyjne) dla kobiet i dzieci Burów walczących przeciwko Anglikom. W obozach zmarło z głodu i chorób ok. 27 tys. (1/4) więźniów.

Okupacyjne wojska i władze amerykańskie na Filipinach, po zwycięstwie w wojnie z Hiszpanią, wykorzystały obozy wobec swoich dotychczasowych sojuszników w walce przeciw Hiszpanom – powstańców filipińskich oraz ludności cywilnej w latach wielkiego powstania Filipińczyków, wymierzonego w panowanie kolonialne (1899–1902).

II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.

Przed I wojną światową, w latach 1904–1907, Niemcy stworzyli obozy koncentracyjne w swojej kolonii, Niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej (dzisiejsza Namibia). Ciężka praca fizyczna, niedostatek żywności i zabójstwa spowodowały zgon 65 z 80 tys. członków plemienia Hererów i Namaqua. Współodpowiedzialnym za zbrodnie był ówczesny komisarz Niemieckiej Afryki Płd.-Zach., dr Heinrich Ernst Göring, ojciec Hermanna Göringa.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Obóz odosobnienia – miejsce odosobnienia zorganizowane i prowadzone w celu izolowania oraz psychicznego i fizycznego udręczenia przeciwników politycznych.

Niektórzy historycy zaliczają do kategorii obozów koncentracyjnych tzw. Miejsce Odosobnienia w Berezie Kartuskiej, więzienie zorganizowane przez władze II Rzeczypospolitej w latach 1934–1939 dla izolowania oraz udręczenia przeciwników politycznych. Określenie to stosowali m.in. Timothy Snyder, Czesław Miłosz i Karol Modzelewski.

Więzienie Guantanamo, obóz Guantanamo, ang. Guantanamo Bay detention camp – administrowane przez Stany Zjednoczone więzienie znajdujące sie na terenie Naval Station Guantanamo Bay – bazy Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w Zatoce Guantánamo, na terytorium Kuby dzierżawionym przez Stany Zjednoczone. Leży niedaleko na południe od kubańskiego miasta Guantánamo. Ze względu na swój charakter, a w szczególności na długotrwałe przetrzymywanie więźniów bez wyroku sądowego oraz stosowanie tortur w trakcie przesłuchań pojawiają się opinie głównie środowisk obrońców praw człowieka, iż w rzeczywistości więzienie Guantanamo spełnia definicję obozu koncentracyjnego.Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

Obozy koncentracyjne jako instrument masowego terroru w XX wieku[ | edytuj kod]

Na skalę masową obozy koncentracyjne pojawiły się w 1918 w Rosji Sowieckiej, a następnie w ZSRR już od początku istnienia tego państwa (1918/1919).

 Osobny artykuł: Gułag.

Obozy koncentracyjne powszechnie były tworzone przez Niemcy hitlerowskie od 1933. W okresie II wojny światowej były zakładane także na terenie krajów okupowanych, w tym Polski, i nosiły nazwę Konzentrationslager, w skrócie KL. Część z nich była również obozami zagłady dla Polaków i Żydów, przez co pojęcie obozu koncentracyjnego zostało w znacznym stopniu utożsamione z miejscem fizycznej eksterminacji ludzi.

Miejsce Odosobnienia w Berezie Kartuskiej – obóz dla więźniów politycznych w Berezie Kartuskiej istniejący w latach 1934–1939.Interwencja - popołudniowy program reporterski o tematyce społeczno-interwencyjnej nadawany codziennie od poniedziałku do piątku (dawniej również w soboty) na antenie Telewizji Polsat. Opiekę merytoryczną nad programem sprawuje Bogusław Chrabota, Dyrektor Anteny i Redaktor Naczelny Telewizji Polsat od września 2004 roku (wcześniej: Dorota Gawryluk). Pierwszym historycznym prezenterem programu był Janusz Zadura.
 Osobny artykuł: Obozy niemieckie (1933–1945).

Również Niepodległe Państwo Chorwackie faszystowskich Ustaszy tworzyło obozy dla Serbów – m.in. w Jasenovacu.

W okresie od roku 1936 do 1947 na terenie Hiszpanii funkcjonowały frankistowskie obozy koncentracyjne, przeznaczone dla jeńców republikańskich i przeciwników reżimu. W Portugalii funkcjonował obóz koncentracyjny Tarrafal (znany jako „obóz powolnej śmierci”) na Wyspach Zielonego Przylądka (ówczesna kolonia portugalska). Początkowo więzieni w nim byli głównie przeciwnicy dyktatury Salazara oraz zwolennicy szeroko rozumianej lewicy, następnie obóz przeorganizowany został dla przywódców afrykańskiego ruchu narodowowyzwoleńczego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Kempeitai (jap. 憲兵隊, Kempeitai) - japońska żandarmeria wojskowa, istniejąca w latach 1881-1945 jako jednostka w Japońskiej Armii Cesarskiej, pełniąca funkcje tajnej policji politycznej oraz służby kontrwywiadu. Szczyt jej wpływów przypadał na okres II wojny światowej.

W czasie II wojny światowej istniały też włoskie obozy koncentracyjne we Włoszech oraz Chorwacji: Rab (na chorwackiej wyspie Rab), Gonars (istniał w latach 1942–1943), Padova, Treviso, Renicci, Visco i inne. W tych obozach ginęli głównie Słoweńcy i Chorwaci, ale także osoby innych narodowości. O tych obozach szybko zapomniano i włoscy faszyści nigdy nie stanęli przed sądem międzynarodowym. W okresie okupacji Chin przez wojska japońskie cesarska tajna policja Kempeitai tworzyła i prowadziła na terenach okupowanych obozy pracy i obozy jenieckie, w których m.in. prowadzono eksperymenty na żywych ludziach z użyciem nowych rodzajów broni chemicznej i biologicznej (np. Jednostka 731).

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.Krematorium (łac. cremo „palę”), także: spopielarnia – urządzenie, w którym przeprowadza się pośmiertne spalenie (kremację) zwłok przed pochówkiem. Kremacja odbywa się w temperaturze 900-1100 °C. Spalanie trwa ponad godzinę. Prócz popiołów wydziela się woda i dwutlenek węgla.

W okresie po II wojnie światowej w Polsce istniały obozy, administrowane przez NKWD i Urząd Bezpieczeństwa, dla żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, obozy pracy dla młodzieży antykomunistycznej oraz osób pochodzenia niemieckiego lub ukraińskiego. Są one klasyfikowane jako obozy koncentracyjne.

Bellona – dom wydawniczy, specjalizujący się w literaturze historycznej oraz militarnej. W jego ofercie znajdują się także kryminały, powieści historyczne i fantastyczne, oraz albumy, kalendarze, bajki i inna literatura dziecięca i wszelkiego rodzaju poradniki pomocne w życiu codziennym.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

Współcześnie różne formy obozów koncentracyjnych istnieją wciąż w kilku państwach, przede wszystkim w Rosji (nazywane obozami filtracyjnymi w Czeczenii), Korei Północnej (kwalliso), Wietnamie, na Kubie i w Chinach. Tworzone były w latach 70. przez reżimy wojskowe Chile i Argentyny, w latach 90. XX w. podczas wojny domowej w Jugosławii, także w celach eksterminacji ludności.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Federacja Rosyjska, RFSRR (ros. Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, РСФСР) - największa powierzchniowo i ludnościowo z 15 republik dawnego Związku Radzieckiego.

Obozy koncentracyjne w XXI wieku[ | edytuj kod]

Współcześnie obrońcy praw człowieka definiują amerykański obóz Guantanamo jako obóz koncentracyjny.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Lista obozów niemieckich (1933–1945)
  • syndrom KZ
  • Laogai
  • polskie obozy koncentracyjne
  • obóz odosobnienia
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Dzień, w którym zaczęła działać „fabryka śmierci”, Wirtualna Polska, 14 czerwca 2011 [dostęp 2015-08-15] [zarchiwizowane z adresu 2012-11-17].
    2. Edward Hałoń: W cieniu Auschwitz. Oświęcim: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2003. ISBN 83-88526-32-4.
    3. Oświadczenie Sekretarza Generalnego ONZ Były Niemiecki Nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz – Birkenau Oświęcim, 18 listopada 2013 r.. W: UNIC Warsaw (Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie) [on-line]. unic.un.org.pl, 2013-11-20. [dostęp 2018-11-30].
    4. Obóz internowanych w Chełmnie, Onet.pl, 5 listopada 2012 [dostęp 2015-08-15] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-02].
    5. Władysław Konopczyński: Konfederacja barska. T. II. Warszawa: Volumen, 1991, s. 733-734. ISBN 83-85218-06-8.
    6. Georg Pichler: Eingesperrt und Ausgeschlossen. W: Zwischenwelt, Zeitschrift. der Theodor Kramer Gesellschaft, R. 27, zesz. 1-2, sierpień 2010 r., s. 22.
    7. Kronika. Obozy koncentracyjne Czas 1901 nr 268 z 21 listopada s. 2
    8. Andrzej J. Kamiński: Koszmar niewolnictwa. Obozy koncentracyjne od 1896 do dziś. Analiza. Warszawa: Przedświt, 1990, s. 34. ISBN 83-85081-04-6.
    9. Arnaldo Dumindin: "The Last Holdouts: General Vicente Lukban falls, Feb. 18, 1902" (ang.). W: Philippine-American War, 1899-1902 (http://philippineamericanwar.webs.com/) [on-line]. [dostęp 2015-08-15].
    10. Tim Butcher: The Kaiser's Holocaust. [dostęp 2011-11-21].
    11. Timothy Snyder, The Reconstruction of Nations. Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569–1999., 2004.[1].
    12. Library of Congress Subject Headings.[2].
    13. Czesław Miłosz, The History of Polish Literature, Nowy Jork, Macmillan, 1969, p. 383: „Pilsudski soon revealed himself as a man of whims and resentments... He founded a concentration camp, where he sent several members of the Diet.” [3].
    14. Kalina Błażejowska: Prof. Modzelewski: Za rodaków wstydzi się tylko patriota. Magazyn Opinii Pismo, 7 listopada 2018. [dostęp 15 grudnia 2018].
    15. Raymond Lamont-Brown: Kempeitai. Japońska tajna policja. Warszawa: Bellona, 2004. ISBN 83-11-09814-X.
    16. Ł. Kurtz: Ambasada Wietnamu szpieguje w Polsce, Magazyn INTERWENCJA, Telewizja Polsat, 29 I 2007 r.
    17. Małgorzata Mrozek, Guantánamo – obóz koncentracyjny XXI wieku, Wiadomości24.pl, 24 kwietnia 2007 [dostęp 2015-08-15] [zarchiwizowane z adresu 2015-11-17].
    Horatio Herbert Kitchener, 1. hrabia Kitchener KG, KP, GCB, OM, GCSI, GCMG, GCIE (ur. 24 czerwca 1850 w Ballylongford, hrabstwo Kerry, zm. 5 czerwca 1916 na zachód od Orkadów) – brytyjski wojskowy, marszałek polny i polityk.Valeriano Weyler y Nicolau, markiz Teneryfy, książę Rubí (ur. 17 września 1838, zm. 20 października 1930) – hiszpański generał, gubernator generalny Filipin w latach 1888-1891, zarządca Kuby od 1896 do 1897, wielokrotny minister wojny od 1901 do 1902, w 1905 i od 1906 do 1907, który z powodu swej brutalności w stosunku, jaką przejawiał podczas powstania kubańskiego w 1898, pośrednio przyczynił się do przystąpienia Stanów Zjednoczonych do wojny z Hiszpanią, a po powrocie do kraju usiłował obalić rząd.




    Warto wiedzieć że... beta

    Syndrom KZ – syndrom poobozowy występujący u byłych więźniów obozów koncentracyjnych, przez co nie mogą oni przystosować się do reszty społeczeństwa. Mają przewartościowany system wartości, na ich postępowanie w zasadniczy sposób wpływają wspomnienia z miejsca odosobnienia; jednym z przejawów syndromu KZ było gromadzenie żywności (np. kawałki chleba pod poduszką), choć ofiara syndromu była świadoma braku zagrożenia głodem.
    Namibia (Republika Namibii, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, niem. Republik Namibia) – państwo w południowo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (długość wybrzeża – 1572 km). Graniczy z Angolą (długość granicy 1376 km), Botswaną (1360 km), RPA (967 km) oraz Zambią (233 km). Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.
    Niepodległe Państwo Chorwackie, inna nazwa Niezależne Państwo Chorwackie (chor. Nezavisna Država Hrvatska, w skrócie NDH) – państwo utworzone przez ustaszów w 1941 roku, po zajęciu Królestwa Jugosławii przez siły państw Osi i ich sojuszników.
    Polskie obozy koncentracyjne (ang. Polish concentration camps) – błędne określenie stosowane w niektórych mediach, publikacjach, w tym również w opracowaniach historycznych w odniesieniu do niemieckich, nazistowskich obozów koncentracyjnych znajdujących się w granicach Polski z 1939 roku, które nie tylko wyznacza położenie geograficzne tych obozów, ale sugeruje, że zakładali je i zarządzali nimi Polacy. Według niektórych poglądów sformułowanie wprowadzane jest celowo jako propaganda wymierzona w państwo polskie. Spotyka się także określenia pochodne jak „polskie obozy zagłady” (ang. „Polish death camps”) lub „Polski Holocaust” (ang. Polish Holocaust), niem. »polnische Häuser des Todes« – »Polish death houses«, »polnische Vernichtungslager«, »polnische Vernichtungslager Sobibor und Treblinka«.
    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.
    Hermann Wilhelm Göring (ur. 12 stycznia 1893 w Rosenheim, zm. 15 października 1946 w Norymberdze) – niemiecki działacz nazistowski, jeden z twórców i głównych postaci hitlerowskiej III Rzeszy, as myśliwski z czasów I wojny światowej, w czasie II wojny światowej dowódca niemieckiego lotnictwa wojskowego (Luftwaffe), zbrodniarz wojenny. Od 10 kwietnia 1933 do 24 kwietnia 1945 premier Prus, największego niemieckiego kraju związkowego.
    Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

    Reklama