• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Obłoki srebrzyste

    Przeczytaj także...
    Gaz – stan skupienia materii, w którym ciało fizyczne łatwo zmienia kształt i zajmuje całą dostępną mu przestrzeń. Właściwości te wynikają z własności cząsteczek, które w fazie gazowej mają pełną swobodę ruchu. Wszystkie one cały czas przemieszczają się w przestrzeni zajmowanej przez gaz i nigdy nie zatrzymują się w jednym miejscu. Między cząsteczkami nie występują żadne oddziaływania dalekozasięgowe, a jeśli, to bardzo słabe. Jedyny sposób, w jaki cząsteczki na siebie oddziałują, to zderzenia. Oprócz tego, jeśli gaz jest zamknięty w naczyniu, to jego cząsteczki stale zderzają się ze ściankami tego naczynia, wywierając na nie określone i stałe ciśnienie.Salut 4 (DOS 4) – kolejna radziecka stacja kosmiczna wprowadzona na orbitę w ramach programu Salut. Baza wystartowała z Ziemi 26 grudnia 1974 roku, czyli przed zakończeniem istnienia Saluta 3 na orbitę, której pierwotne perygeum wynosiło 219 km, apogeum 270 km, okres obiegu 89,1 min., a nachylenie 51,6°.Od tej misji Rosjanie rozpoczęli program długotrwałych lotów; miały one doprowadzić do pobicia amerykańskiego rekordu ze Skylaba, a następnie trwać coraz dłużej. Lekarze radzieccy mieli na mocy porozumień związanych z lotem Sojuz-Apollo dostęp do wyników badań medycznych programu Skylab. Pierwsza załoga przebywała na pokładzie Saluta 4, podobnie jak pierwsza załoga Skylaba, dwadzieścia dziewięć dni.
    Szerokość geograficzna (ang. latitude, symbol φ) – jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt pomiędzy półprostą poprowadzoną ze środka kuli ziemskiej i przechodzącą przez dany punkt na jej powierzchni a płaszczyzną równika.
    Obłoki srebrzyste nad torfowiskiem Kuresoo w Estonii.
    Obłoki srebrzyste nad jez. Saimaa w Finlandii.

    Obłoki srebrzyste (ang. noctilucent clouds – NLC) – polarne chmury mezosferyczne, są rzadko obserwowanymi chmurami widzianymi w półzmroku przy zmierzchu lub świcie, kiedy słońce jest 6-16 stopni poniżej horyzontu. Najczęściej obserwowane są w pasie pomiędzy 50° i 70° (północnej i południowej szerokości geograficznej). Obłoki srebrzyste są najwyższymi chmurami obserwowanymi z Ziemi, znajdują się w mezosferze około 75–85 km ponad powierzchnią ziemi.

    Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.Piotr Iljicz Klimuk, biał. Пётр Ільіч Клімук, ros. Пётр Ильич Климук (ur. 10 lipca 1942 w Komarówce, rejon brzeski, Białoruska SRR) – generał major lotnictwa Armii Radzieckiej i generał pułkownik lotnictwa Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, kosmonauta radziecki. Z pochodzenia Białorusin; Lotnik Kosmonauta ZSRR.

    Obłoki srebrzyste są najczęściej obserwowane późną wiosną i latem. Na półkuli północnej najlepszy okres do ich obserwacji zaczyna się w połowie maja i trwa do końca sierpnia.

    Historia obserwacji[edytuj kod]

    Odkrył je Witold Ceraski, rosyjski astronom polskiego pochodzenia, 13 czerwca 1885 roku, dwa lata po wybuchu wulkanu Krakatau, z którym je początkowo wiązano. Jednak z biegiem czasu obserwacje obłoków srebrzystych nie stawały się rzadsze, ale coraz częstsze.

    Witold Michał Henryk Ceraski ros. Витольд Карлович Цераский (ur. 9 maja 1849 w Słucku, zm. 29 maja 1925 w Troicku) – rosyjski astronom polskiego pochodzenia, profesor.Spalanie – reakcja chemiczna przebiegająca między materiałem palnym lub paliwem a utleniaczem, z wydzieleniem ciepła i światła. Paliwa i utleniacze mogą występować w trzech stanach skupienia: gazowym, ciekłym i stałym. Powszechnie dostępnym utleniaczem gazowym jest tlen zawarty w powietrzu. Utleniacze ciekłe i stałe są stosowane w silnikach rakietowych.

    12 czerwca 1975 załoga stacji kosmicznej Salut 4, Piotr Klimuk i Witalij Siewastjanow, obserwowała srebrzyste obłoki.

    W dniu 25 kwietnia 2007, w celu zbadania zmienności tych chmur i ich ewentualnego związku z globalnymi zmianami klimatu, wystrzelony został Satelita AIM (Aeronomy of Ice in the Mesosphere). Misja była początkowo planowana na dwa lata, jednak została później przedłużona do 2012 roku.

    Meteor – świecący ślad, jaki zostawia po sobie meteoroid lecący w atmosferze ziemskiej. Jasny ślad powstaje w wyniku świecenia par ulatniających się z powierzchni meteoroidu oraz z nagrzanych i zjonizowanych gazów atmosfery wzdłuż trasy jego przelotu. Niektóre meteoroidy pozostawiają za sobą ślad złożony z „dymu”, który powstaje z jego cząstek oderwanych od jego powierzchni w procesie ablacji. Meteory są potocznie nazywane „spadającymi gwiazdami”.Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

    Skład[edytuj kod]

    Najprawdopodobniej to para wodna osadzająca się wokół spalonych meteorów, ale mogą to być też gazy wylotowe z silników rakiet.

    Przypisy

    1. Noctilucent Cloud Season Begins. NASA, 2011-07-06. [dostęp 2011-08-02].
    2. Piotr Klimuk: Szturm na nieważkość. Z kroniki kosmicznej. Warszawa: Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, 1983, s. 207. ISBN 83-83-05-11222-5.
    3. AIM Satellite Mission. [dostęp 2011-08-02].

    Zobacz też[edytuj kod]

  • Polarne chmury stratosferyczne
  • Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Noctilucent Cloud: Observers' Homepage
  • wyjaśnienie jak wahadłowce mogą tworzyć obłoki srebrzyste na stronie NASA (ang.)
  • Mezosfera – warstwa atmosfery ziemskiej znajdująca się na wysokości od 45–50 km do 80–85 km, między stratosferą a termosferą, w której temperatura powietrza maleje wraz ze wzrostem wysokości (od ok. 0 °C do ok. –70 °C). W pobliżu jej górnej granicy czasami w nocy można zaobserwować tzw. obłoki świecące, znane też jako obłoki srebrzyste. Ciśnienie poniżej 1 hPa.Polarne chmury stratosferyczne (ang. polar stratospheric clouds, w skrócie PSCs) – rzadkie chmury występujące zimą w polarnej atmosferze, na wysokości od 15 do 25 km (w dolnej stratosferze). Związane są z powstawaniem dziury ozonowej. Jeden z rodzajów tych chmur, tzw. obłoki perłowe (PSC II rodzaju) charakteryzuje się silną iryzacją.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Aeronomy of Ice in the Mesosphere (AIM) – satelita NASA należący do programu Explorer, służący do badania tworzących się w mezosferze obłoków srebrzystych. Został umieszczony na orbicie okołobiegunowej na wysokości 600 km nad Ziemią. Zadaniem projektu jest ustalenie przyczyny tworzenia się i zmienności obłoków srebrzystych, określenie związków między nimi a meteorologią mezosfery w obszarach polarnych. Chmury te są obiektem szczególnego zainteresowania naukowców, gdyż zaobserwowany w ostatnich latach wzrost częstotliwości ich występowania oraz pojawianie się ich w coraz niższych szerokościach geograficznych mogą być spowodowane zmianami klimatu.
    Saimaa (szw. Saima) – sieć jezior w Finlandii południowo-wschodniej, na Pojezierzu Fińskim na wysokości 75,7 m n.p.m. Głównymi jeziorami tworzącymi system Saimaa są: Etelä-Saimaa (właściwe Saimaa, dosł. południowe Saimaa), Pihlajavesi, Orivesi, Haukivesi, Puruvesi i Pyhäselkä.
    Estonia (est. Eesti, Republika Estońska – Eesti Vabariik) – państwo w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim, powstałe po I wojnie światowej. Członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu oraz z Finlandią przez Zatokę Fińską.
    Witalij Iwanowicz Siewastjanow, ros. Виталий Иванович Севастьянов (ur. 8 lipca 1935 w Krasnouralsku w obwodzie swierdłowskim, zm. 5 kwietnia 2010 w Moskwie) – kosmonauta radziecki.
    Krakatau, nazywana też Krakatoa lub Krakatao (dawna nazwa nieużywana od ok. 2 stuleci to „Pralape”) – wyspa znajdująca się w Cieśninie Sundajskiej, pomiędzy wyspami Sumatra i Jawa w Indonezji.
    Stacja orbitalna, stacja kosmiczna – sztuczny satelita Ziemi zaprojektowany w taki sposób, aby ludzie mogli w nim mieszkać przez wiele tygodni czy miesięcy. Po raz pierwszy koncepcja "stacji międzyplanetarnej" została zaproponowana przez rosyjskiego uczonego Konstantego Ciołkowskiego.
    Standard Missile (ang. Standardowy Pocisk) - amerykański morski system przeciwlotniczy oraz antybalistyczny którego głównym komponentem są pociski rakietowe Standard klasy woda-powietrze. Seria pocisków jest konstruowana i integrowana przez Standard Missile Company (SMCo), której właścicielami są Hughes oraz Raytheon.

    Reklama