• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Obłocznia

    Przeczytaj także...
    Morchella Dill. ex Pers. (smardz) – rodzaj grzybów należący do rodziny smardzowatych (Morchellaceae). W Polsce występuje 5 gatunków.Rurki, hymenofor rurkowy – u grzybów owocnikowych jest to rodzaj hymenoforu. Hymenofor rurkowy występuje u wielu grzybów kapeluszowych, a także u grzybów z owocnikiem wachlarzowatym (hubiastym, przyrośniętym bokiem do drewna), kopytkowatym i resupinowatym. Rurki u grzybów kapeluszowych występują zawsze na dolnej stronie kapelusza, a u owocników resupinowatych na całej ich powierzchni. Hymenium w postaci rurek występuje u gatunków z rzędu borowikowców i bezblaszkowców.
    Blaszka – typ hymenoforu, element budowy owocnika grzybów owocnikowych, na którym tworzy się warstwa hymenialna (obłocznia), wytwarzająca zarodniki.
    Przekrój przed dwie blaszki czernidłaka srokatego. Po każdej stronie blaszki jest hymenium
    s – krótkie podstawki, l – długie podstawki, p – parafizy, c – cystyda, cl – cystydiole, i -przestrzeń międzyblaszkowa
    Mikroskopowe zdjęcie hymemium smardza
    A – worek, B – zarodniki

    Hymenium, obłocznia (obłócznia), warstwa hymenialna, warstwa rodzajna – warstwa grzybni u grzybów, w której wytwarzane są zarodniki. Występuje ona w owocnikach u grzybów podstawkowych i grzybów workowych. Składa się z elementów rozrodczych – podstawek (basidium) lub worków (ascus) – oraz elementów płonnych, np. cystydy, cystydiole, szkieletocystydy, parafizy, szczecinki, hyfidy. U podstawczaków warstwa komórek leżących bezpośrednio pod hymenium nosi nazwę subhymenium. Worki lub podstawki ułożone są na ogół ściśle obok siebie, palisadowo. Część owocnika, w której występuje hymenium, nosi nazwę hymenoforu. Nazwę obłocznia (obłócznia) stosuje się zwykle dla określenia warstwy rodzajnej u niektórych podstawczaków. U niektórych grzybów występuje specyficzny rodzaj hymenium zwany katahymenium.

    Katahymenium (łac. catahymenium) – rodzaj hymenium u niektórych grzybów. Jako pierwsze powstają w nim hyfidy, podstawki pojawiają się dopiero później. W rezultacie w katahymenium oprócz podstawek występują także dikariofizy. Katahymenium występuje np, u rodzaju Aleurodiscus.Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.

    Niektóre typowe miejsca występowania hymenium:

    Cystydiola (łac. cystidiolum) – występująca w hymenium niektórych grzybów mała cystyda. Jest to płonny, jednokomórkowy twór wyglądem przypominający cystydę, ale mniejszy od niej. Cystydiole mają zazwyczaj cylindryczny lub wrzecionowaty kształt. Ich występowanie i morfologia mają duże znaczenie przy oznaczaniu niektórych gatunkow grzybów.Szkieletocystyda lub pseudocystyda (łac. skeletal cystidia, pseudocystydia) – nie zmodyfikowane lub mniej lub więcej zmodyfikowane zakończenie grubościennych strzępek w hymenium u niektórych grzybów. Może znajdować się całkowicie w hymenium, może też wystawać ponad jego powierzchnię. Czasami, jak np. u skórników (Stereum) wnętrze szkieletocystyd jest specyficznie wybarwione, Czasami szkieletocystydy wydzielają specyficzne substancje, jak np. u murszaka rdzawego (Phaeolus schweinitzii). Są one widoczne w postaci smolistych kropel na wierzchołkach szkieletocystyd.
  • u grzybów kapeluszowych:
  • po obydwu stronach blaszek
  • w rurkach na dolnej stronie kapelusza
  • na kolcach
  • u wnętrzniaków – wewnątrz perydium
  • na wklęsłej powierzchni apotecjum
  • na hymenialnej powierzchni grzybów resupinowatych (rozpostartych)
  • Przypisy

    1. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
    2. S. Domański. Żagwiowate I (Polyporaceae pileateae), szczecinkowcwate I (Mucronosporaceae pileateae) W. J. Kochman, A. Skirgiełło (red.): Grzyby (Fungi) 2. Podstawczaki (Basidiomyces), bezblaszkowe (Aphyllophorales). PWN, 1965, Warszawa, LXIII (in Polish)
    Subhymenium (łac. subhymenium) – występująca u wielu grzybów warstwa gęsto splecionych strzępek generatywnych znajdująca się pod hymenium. Ze strzępek tych powstaje właściwe hymenium z podstawkami. Coprinopsis lagopus – gatunek grzybów z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae). Wcześniej zaliczany był do rodzaju Coprinus pod nazwą czernidłak srokaty.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Okrywa, perydium (łac. peridium) – osłonka otaczająca owocnik u niektórych grup grzybów i śluzowców. Występuje np. w rodzinach tęgoskórowate, piestrówkowate i in. Okrywa początkowo szczelnie otacza cały owocnik, a wewnątrz niej znajduje się warstwa rodzajna (hymenium), w której powstają zarodniki. Po ich dojrzeniu okrywa otwiera się lub odpada, umożliwiając zarodnikom rozsiewanie się. Dawniej grzyby posiadające taki zamknięty owocnik zaliczano do grupy wnętrzniaków. W obecnej klasyfikacji systematycznej grzybów grupy takiej nie wyróżnia się.
    Askokarp (łac. ascoma, l.mn. ascomata) – owocnik grzybów workowych, spotykany też u porostów. Składa się z bardzo zbitych strzępek, i może zawierać miliony worków, z których każdy typowo zawiera osiem zarodników (askospor).
    Cystyda, rozwierka (łac. cystidium)– płonna komórka , która wraz z elementami rozrodczymi – podstawkami (basidium) tworzy hymenium grzybów. Cystydy rozdzielają podstawki od siebie i stąd pochodzi ich polska nazwa – rozwierki. Czasami cystydy występują w grzybni pod hymenium (warstwa subhymenium). Zwykle wystają ponad podstawki.
    Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.
    Hyfidy (łac. hyphidia) – płonne strzępki występujące w hymenium u niektórych gatunków grzybów. Znajdują się pomiędzy podstawkami i czasami są z nimi zrośnięte. Występują np. u grzybów z rodzaju Stereum czy Vararia.
    Kapelusz grzyba – część owocnika grzybów kapeluszowych, na której występuje hymenofor. Kształt kapelusza, jego barwa, wielkość, zapach, jest ważną cechą gatunkową umożliwiającą rozróżnianie gatunków. Hymenofor występuje zawsze na spodniej stronie kapelusza.
    Grzyby podstawkowe (Basidiomycota R.T. Moore) – typ grzybów (Fungi) należący do kladu Dikarya. W polskim piśmiennictwie stosowano też nazwę podstawczaki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.