• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Oaza Bungera

    Przeczytaj także...
    Wydrzyk wielki, skua (Stercorarius skua) – gatunek dużego ptaka z rodziny wydrzyków (Stercorariidae), występującego na półkuli północnej. Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.

    Oaza Bungera – jedna z największych na Antarktydzie oaz antarktycznych – powierzchni nie pokrytych lądolodem, położona na granicy Wybrzeża Królowej Marii i Wybrzeża Knoxa. W Oazie Bungera położona jest letnia australijska stacja Edgeworth David Base oraz nieczynna polska stacja im. A.B. Dobrowolskiego.

    Jezioro Figurowe (ang. Algae Lake; ros. озеро Фигурное – trl. ozero Figurnoe, trb. oziero Figurnoje) – jezioro położone w południowej części Oazy Bungera na Antarktydzie, uznawane za największe powierzchniowe jezioro kontynentu. Jego długość to około 18 km a szerokość około 1 km – ma 14,8 km² powierzchni. Na jeziorze znajduje się kilkanaście wysp, z których największa to Glavnyj Island.Mchy (Bryophyta) – gromada roślin telomowych obejmująca małe, osiągające od 1 do 10 cm wysokości organizmy, przeważnie żyjące skupiskowo w ocienionych i wilgotnych miejscach. Nie wykształcają one prawdziwych liści, łodyg czy korzeni, zamiast nich posiadają listki (mikrofile), łodyżki oraz chwytniki, spełniające podobne funkcje, lecz mające odmienną budowę. W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: płciowe (gametofit) wytwarzające gametangia (plemnie i rodnie) oraz bezpłciowe (sporofit) wytwarzające zarodniki.

    Położenie[ | edytuj kod]

    Ta oaza antarktyczna znajduje się na Ziemi Wilkesa na Antarktydzie Wschodniej. Od południowego wschodu wzgórza tworzące oazę graniczą z lądolodem wnętrza kontynentu, a od północnego zachodu z Lodowcem Szelfowym Shackletona. Ma ona powierzchnię ok. 950 km², z czego ~480 km² stanowi ląd, a resztę okresowo zamarzające jeziora, z których największym jest Jezioro Figurowe. Oaza rozciąga się w kierunku z południowego zachodu na północny wschód na długości 50 km, ma szerokość 20 km; wzgórza osiągają wysokość 160 m n.p.m.

    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Współrzędne: 65°54'S – 66°24'S; 100°24'E – 101°30'E.

    Warunki naturalne[ | edytuj kod]

    Klimat tego miejsca jest dosyć łagodny jak na Antarktydę. Średnia roczna temperatura zmierzona na stacji im. Dobrowolskiego to −8,2 °C, maksymalna 10 °C, a minimalna −43 °C. Średnia prędkość wiatru wynosi 6 m/s, maksymalna do 56 m/s.

    Woda brachiczna, woda brakiczna – stanowi mieszaninę słodkich wód rzecznych i słonych wód morskich o zasoleniu niższym niż wody morskie, ale wyższym niż zasolenie wód rzecznych. Powstaje najczęściej w obszarach ujściowych rzek o zmniejszonej/utrudnionej wymianie wód z otwartym morzem (na Bałtyku np. Zalew Szczeciński, Zatoka Greifswaldzka).Lodowiec Szelfowy Shackletona - siódmy pod względem wielkości lodowiec szelfowy Antarktyki. Znajduje się na wybrzeżu Ziemi Wilkesa. Rozciąga się daleko w głąb morza, w zachodniej części na 145 km, a we wschodniej na 64 km. Roszczenia terytorialne do terytorium obejmującego ten lodowiec zgłasza Australia.

    Na południu i wschodzie oazy skały są mniej zwietrzałe, mniej jest luźnych osadów, woda jest słodsza. Występuje tam także więcej roślin; roślinność w Oazie Bungera jest dość uboga, są to głównie porosty, a nad jeziorami i strumieniami – mchy. Na północy i zachodzie oazy, bliżej lodowca szelfowego i oceanu, wody powierzchniowe miewają charakter brachiczny a skały są miejscami silnie zwietrzałe. Występują weddelki arktyczne, pospolite są ptaki morskie (skuy i petrele śnieżne).

    Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.Lądolód - gruba warstwa lodu przykrywająca wielki obszar ziemi; występuje na Antarktydzie i Grenlandii. W Polsce występował podczas zlodowaceń plejstoceńskich.

    Historia badań[ | edytuj kod]

    Oaza Bungera pierwszy raz została dostrzeżona z dużej odległości przez członków Ekspedycji Australazjatyckiej (1911–1914), a dokładniej rozpoznana w trakcie amerykańskiej Operacji Highjump (1946-67). Pierwszym człowiekiem, który wylądował w niej (na tafli jednego z jezior) był pilot David Bunger, na którego cześć nazwano oazę. W 1956 roku odwiedziła ją wyprawa sowiecka z niedalekiej (~350 km) stacji Mirnyj, która założyła tam sezonową bazę „Oazis”. W styczniu 1959 roku została ona oddana Polsce i przemianowana na stację im. A.B. Dobrowolskiego, ale ze względu na trudny dostęp była wykorzystywana tylko sporadycznie. W lecie 1985/86 Australijczycy założyli stację Edgeworth David kilka kilometrów na zachód od stacji Dobrowolskiego.

    Na mapach: 66°30′S 105°00′E/-66,500000 105,000000 Wybrzeże Knoxa (Knox Coast) – wybrzeże antarktycznej Ziemi Wilkesa, rozciągające się między przylądkiem Horderna a wyspami Hatcha. Zostało odkryte w lutym 1840 r. przez ekspedycję amerykańską pod dowództwem Charlesa Wilkesa i nazwane imieniem Samuela R. Knoxa, uczestnika wypraw antarktycznych.Jeziora niezwykle rzadko występują na powierzchni kontynentu Antarktydy i okolicznych wysp. Ze względu na panujące w Antarktyce temperatury, zbiorniki ciekłej wody zazwyczaj przez cały rok pokryte są lodem (wyjątkiem są niektóre jeziora hiperhalinowe). Życie w jeziorach powierzchniowych ogranicza się do mikroorganizmów, w nielicznych występują też skorupiaki.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Beau Riffenburgh: Encyclopedia of the Antarctic. Taylor & Francis Group, 2007. ISBN 0-415-97024-5.
    2. Л.И.Дубровин: Станция Оазис (ros.). Арктика Антарктика Филателия, 2009-12-11. [dostęp 2014-08-30].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Info o oazach ciepła
  • Mirnyj (ros. Мирный) – rosyjska (pierwotnie radziecka) stacja polarna we wschodniej Antarktydzie, nad Morzem Davisa (Ocean Południowy).Weddelka antarktyczna, foka Weddella, weddelka arktyczna (Leptonychotes weddellii) – gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych (Phocidae). Żyje w morzach Antarktyki i na południowych wyspach subpolarnych. Niekiedy potrafi zawędrować aż po Australię, Nową Zelandię, czy też Amerykę Południową. Spotykana dosyć często, w 1984 oszacowano liczebność fok Weddela na 800 tysięcy osobników.




    Warto wiedzieć że... beta

    Operacja Highjump (OpHjp), oficjalna nazwa The United States Navy Antarctic Developments Program, 1946-47 – operacja Marynarki Amerykańskiej zorganizowana przez kontradmirała Richarda E. Byrda w Antarktyce pod dowództwem Richarda Cruzena. Operacja została rozpoczęta 26 sierpnia 1946 i trwała do 1947. W skład sił podbiegunowych wchodziło 4700 ludzi, 13 okrętów i wiele samolotów.
    Antoni Bolesław Dobrowolski (ur. 6 czerwca 1872 w Dworszowicach Kościelnych, zm. 27 kwietnia 1954 w Warszawie) – polski geofizyk, meteorolog i podróżnik. Stworzył odrębną dziedzinę wiedzy - kriologię.
    Oaza antarktyczna − leżący na Antarktydzie teren wolny od pokrywy lodowej. Położone są w strefie przybrzeżnej o klimacie łagodniejszym niż klimat w głębi kontynentu. Latem woda płynie w nich strumieniami, a w niewielkich jeziorach woda nie zamarza. W części oaz antarktycznych występuje prymitywna roślinność – mchy i porosty na podłożu skalnym.
    Ziemia Wilkesa (ang. Wilkes Land) - obszar we wschodniej Antarktydzie nad Oceanem Indyjskim, położony między Ziemią Adeli a Wybrzeżem Królowej Marii. Prawa do tego terytorium rości sobie Australia, uznając go za część Australijskiego Terytorium Antarktycznego. Roszczenia te są zawieszone zgodnie z Traktatem Antarktycznym.
    Wybrzeże Królowej Marii (ang. Queen Mary Coast) – część wybrzeża Antarktydy pomiędzy Przylądkiem Filchnera (91°54’E) a Przylądkiem Horderna (100°30’E). Leży pomiędzy Wybrzeżem Wilhelma II a Wybrzeżem Knoxa na Ziemi Wilkesa.
    Klimat (z gr. klíma - strefa) – ogół zjawisk pogodowych na danym obszarze w okresie wieloletnim. Ustalany jest na podstawie wieloletnich obserwacji różnorodnych składników, najczęściej pomiarów temperatury, opadów atmosferycznych i wiatru. Standardowy okres to około trzydzieści lat.
    Antarktyda – kontynent o powierzchni około 14,0 mln km², znajdujący się na półkuli południowej Ziemi, prawie w całości w strefie podbiegunowej. Większa część kontynentu pokryta jest polarną czapą lodową, jest on praktycznie niezamieszkany przez ludzi, nie licząc personelu 37 stacji badawczych. Antarktyda jest jedynym kontynentem, na terenie którego nie ma żadnego państwa. Status Antarktydy jest regulowany przez traktat antarktyczny, który zamroził roszczenia terytorialne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.897 sek.