• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Oświecenie - epoka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.Ilustrados ("Oświeceni") – określenie hiszpańskich wykształconych elit politycznych, którym dawał posłuch Karol III Burbon. Do tych elit należeli tacy ludzie jak: pisarz, prawnik i ekonomista Gaspar Melchor de Jovellanos, polityk i reformator Nicolás Fernández de Moratín, konstruktor i uczony Jorge Juan y Santacilia, czy inny uczony i polityk Antonio de Ulloa. Reprezentowali oni mniej radykalny i mało antykościelny nurt Oświecenia, znany w historiografii jako Oświecenie katolickie.
    Joseph von Sonnenfels: Człowiek bez przesądów – A.D. 1765

    Oświecenie, in. wiek Oświecenia (fr. siècle des Lumières), jako wiek rozumu, czy wiek filozofów – nurt kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na koniec XVII wieku do początku XIX wieku. W rozumieniu szerszym: epoka w dziejach kultury europejskiej między barokiem a romantyzmem. Wszystkie nazwy oddają przełomowy charakter tej epoki. Oświecony, czyli wyzwolony z wszelkich więzów, rozum ludzki ma być światłem rozjaśniającym drogę do poznania prawdy o świecie i człowieku.

    Christian Thomasius (ur. 1 stycznia 1655, zm. 23 września 1728) – filozof niemiecki "ojciec niemieckiego oświecenia", związany przez większość życia z Uniwersytetem w Halle.Co to jest Oświecenie z niem. "Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung" - artykuł Immanuela Kanta, który ukazał się w Berlinische Monatsschrift w 1784 r..

    Ludzie oświecenia najbardziej cenili to, co można pojąć rozumem. Ważna cecha oświecenia to sekularyzacja państw europejskich oraz sformułowanie praw człowieka.

  • Do najważniejszych wydarzeń związanych z oświeceniem należy rewolucja francuska. Idea republiki rządzonej przez wybrany w wolnych wyborach parlament stała się zaczynem zmian zachodzących w Europie.
  • Nowy ustrój polityczny Amerykanie uczynili podstawą swojej konstytucji. Stany Zjednoczone były jednym z bardziej udanych przykładów wprowadzenia pomysłów wieku rozumu w życie. Jednocześnie idee liberalizmu (łac. liberalis – dotyczący wolności) stały się podstawą ekonomicznego rozwoju tego kraju.
  • Wielka Brytania mimo zachowania ustroju monarchii podążyła tą samą drogą, co doprowadziło do rewolucji przemysłowej w następnym stuleciu.
  • W Prusach i Austrii udało się stworzyć zręby państwa rządzonego według rad filozofów zachowując silną władzę monarchy; wprowadzając absolutyzm oświecony, którego symbolem są władca Prus Fryderyk Wielki i Austrii Józef II Habsburg.
  • W Polsce idee oświecenia doprowadziły do przyjęcia Konstytucji 3 maja (1791) oraz do nieudanych prób budowy nowoczesnego państwa. Panował styl określany mianem klasycyzmu wszechpolskiego.
  • Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Jonathan Swift (ur. 30 listopada 1667 w Dublinie, zm. 19 października 1745 w Dublinie) – irlandzki pisarz, autor licznych utworów satyrycznych, m.in. Bitwy Książek oraz politycznych, m.in. Listów Kupca Bławatnego, jednak najbardziej jest znany jako twórca Podróży Guliwera, najważniejszej książki angielskiego oświecenia, która zyskała sobie ogromną popularność.

    Spis treści

  • 1 Nazwa epoki
  • 2 Oświecenie we Francji
  • 3 Oświecenie w Wielkiej Brytanii
  • 4 Oświecenie w Austrii
  • 5 Oświecenie w Hiszpanii
  • 6 Oświecenie w Portugalii
  • 7 Oświecenie w Niemczech
  • 8 Oświecenie we Włoszech
  • 9 Oświecenie w Danii
  • 10 Oświecenie w Polsce
  • 11 Oświecenie w Rosji
  • 12 Konserwatyzm kontra oświecenie
  • 13 Przypisy
  • 14 Bibliografia
  • Bernard de Mandeville (ur. 1670, zm. 1733) – był filozofem, ekonomistą, myślicielem politycznym i satyrykiem. Urodzony w Holandii, lecz większość życia spędził w Anglii. Znany jest ze swojej "Bajki o Pszczołach" (The Fable of the Bees).Prawa człowieka – koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:

    Nazwa epoki[]

    Nazwa „oświecenie”, do której rozpowszechnienia przyczynił się Immanuel Kant, wywodzi się z przekonania ówczesnych uczonych i twórców o przełomowym charakterze nowej epoki. Światło rozumu miało w niej pokonać ciemność zabobonów, nieuctwa i złego gustu, które wiązano z epoką baroku. Oświecenie bywa także nazywane wiekiem filozofów lub wiekiem rozumu.

    Martín Sarmiento, brat Sarmiento lub ojciec Sarmiento (ur. 9 marca 1695 w Villafranca del Bierzo, zm. 7 grudnia 1772 w Madrycie) – hiszpański benedyktyn, erudyta i pisarz, przedstawiciel hiszpańskiego Oświecenia katolickiego.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jean-Jacques Rousseau (ur. 28 czerwca 1712 w Genewie, zm. 2 lipca 1778 w Ermenonville) – genewski pisarz tworzący w języku francuskim, filozof i pedagog, autor koncepcji swobodnego wychowania.
    Pierre Chaunu (ur. 17 sierpnia 1923 w Belleville-sur-Meuse, zm. 22 października 2009 w Caen) – francuski historyk; jego prace dotyczą historii Francji, Hiszpanii, dziejów Kościoła, historiozofii i historii cywilizacji.
    Joseph Priestley (ur. 13 marca 1733 w Birstall, zm. 6 lutego 1804 w Northumberland) – angielski chemik, filozof, duchowny i pedagog.
    Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.
    Johann Nepomuk Cosmas Michael Denis (27 września 1729 – 29 września 1800) – był austriackim bibliografem, poetą i entomologiem.
    Jean Le Rond d’Alembert (ur. 16 listopada 1717 w Paryżu, zm. 29 października 1783 w Paryżu) – francuski filozof, fizyk i matematyk. Przedstawiciel epoki oświecenia.
    Samuel Johnson (ur. 7 września/18 września 1709, zm. 13 grudnia 1784) – pisarz i leksykograf angielski.

    Reklama