• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nysa Łużycka

    Przeczytaj także...
    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Smržovka (niem. Morchenstern lub Morchelstern) - miasto w Czechach, w kraju libereckim. Według danych z 31 lipca 2006 powierzchnia miasta wynosiła 1 482 ha, a liczba jego mieszkańców 3 431 osób.
    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.
    źródło
    Ujście Nysy Łużyckiej do Odry

    Nysa Łużycka (czes. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry. Długość rzeki wynosi (według różnych publikacji) od 251,6 km do 254,6 km.

    Język dolnołużycki (dolnoserbska rěc, dolnoserbšćina) – jeden z dwóch języków łużyckich, którym posługują się Dolnołużyczanie na niewielkim obszarze wokół Chociebuża we wschodniej części Niemiec.Pieńsk (tuż po wojnie Pęczek, do 1945 niem. Penzig) to miasto leżące na Łużycach Górnych, w woj. dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, położone nad Nysą Łużycką, przy granicy z Niemcami. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieńsk. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. jeleniogórskiego.

    Zlewnia Nysy Łużyckiej obejmuje obszar o powierzchni (według różnych publikacji) od 4297 km² do 4403 km².

    Na długości 197,8 km rzeka wyznacza granicę pomiędzy Polską a Niemcami od 1945 roku (uznaną oficjalnie w latach 1950, 1970 i 1991); powierzchnia zlewni 4297 km² (2196 km² w Polsce). Górny odcinek rzeki o długości 53,8 km i powierzchni zlewni 375,3 km kw. znajduje się na terenie Czech.

    Województwo lubuskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, województwo o najmniejszej liczbie ludności – według danych z 31 grudnia 2012 r. miało 1,02 mln mieszkańców. Obejmuje obszar o powierzchni 13 987,88 km². Siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski, a władz samorządu województwa – Zielona Góra.Bory Dolnośląskie dawniej Puszcza Dolna (niem. Niederschlesische Heide) – mezoregion fizycznogeograficzny (317.74) utworzony przez największy w Polsce zwarty kompleks leśny o powierzchni ok. 1650 km².

    Średnioroczny przepływ średniej wody (SSQ) obliczony w punkcie ujścia rzeki wynosi 31 m³/s.

    Przebieg[]

    Źródła w Czechach na wysokości ok. 635 m n.p.m., na granicy miejscowości Nová Ves nad Nisou i Smržovka, w południowej części Gór Izerskich. Powstaje z połączonych rzek Nysy Biedrzychowskiej i Nysy Czarnej.

    W górnym biegu Nysy Łużyckiej leży Żytawskie Zagłębie Węglowe, którego wschodnią część stanowi Turoszowskie Zagłębie Węgla Brunatnego. Następnie rzeka przepływa przez obszar Borów Dolnośląskich i tereny wschodnich Łużyc.

    Skroda – rzeka w Polsce w południowej części województwa lubuskiego w powiecie żarskim. Prawobrzeżny dopływ Nysy Łużyckiej. Jej źródła znajdują się na Wzniesieniach Żarskich pomiędzy Olbrachtowem a Drozdowem. Zasila stawy rybne w Rościcach. W dolnym biegu rzeki utworzono rezerwat przyrody Nad Młyńską Strugą.Gubin (niem. Guben, dolnołuż. Gubin) – miasto i gmina w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, nad Lubszą. Gubin leży w polskiej części Dolnych Łużyc, na granicy z Niemcami i do 1945 roku było wschodnią częścią miasta Guben.

    Nysa Łużycka uchodzi do Odry na 542,4 km jej biegu, na północ od wsi Kosarzyn, w pobliżu niemieckiej wsi Ratzdorf.

    Nysa Łużycka w Parku Mużakowskim

    Hydronimia[]

    Po II wojnie światowej używano polskiej nazwy Nissa.

    Polską nazwę Nysa Łużycka wprowadzono urzędowo zarządzeniem w 1951 roku.

    Nazwa rzeki należy do nazw substratowych – została przejęta przez nową ludność od wcześniejszych osadników, którzy później wyginęli lub wymarli.

    Gródek nad Nysą (czes. Hrádek nad Nisou, niem. Grottau) – miasto w północnych Czechach, w kraju libereckim, w Kotlinie Żytawskiej, nad Nysą Łużycką, u stóp Gór Łużyckich. Leży w pobliżu czesko-niemiecko-polskiego trójstyku; północna i zachodnia granica miasta są zarazem granicami państwowymi. Miasto utrzymuje bliskie kontakty z niemiecką Żytawą (5 km) i polską Bogatynią (10 km) w ramach tzw. Małego Trójkąta.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Główne dopływy[]

  • Miedzianka
  • Witka
  • Czerwona Woda
  • Jędrzychowicki Potok
  • Skroda
  • Lubsza
  • Mandau
  • Plißnitz
  • Miasta nad Nysą od źródeł[]

  • Czechy Jablonec nad Nysą
  • Czechy Liberec
  • Czechy Gródek nad Nysą
  • Niemcy Żytawa
  • Niemcy Hirschfelde
  • Polska Zgorzelec / Niemcy Görlitz
  • Polska Pieńsk
  • Niemcy Forst
  • Polska Gubin / Niemcy Guben
  • Polska Łęknica / Niemcy Mużaków
  • Zagospodarowanie[]

    Elektrownie wodne:

    Witka (czes. Smědá, niem. Wittig) – rzeka w Czechach i w Polsce o długości 51,9 km (w granicach Polski – 5,9 km) i powierzchni dorzecza 331 km² (w granicach Polski – 60 km²), prawy dopływ Nysy Łużyckiej.Miedzianka – potok na Obniżeniu Żytawsko-Zgorzeleckim, dopływ Nysy Łużyckiej, przepływa przez cały obszar miasta Bogatyni.
  • Sobolice
  • Przysieka
  • Zasieki
  • Gubin
  • Zobacz też[]

  • granica polsko-niemiecka
  • Nysa
  • Rzeki Europy
  • Przypisy

    1. 2.3.12. Zlewnia Nysy Łużyckiej. W: Raport o stanie środowiska w województwie dolnośląskim w 2007 roku. WIOŚ Wrocław, 2008, s. 96.
    2. Ocena stanu jakości rzek województwa dolnośląskiego w 2007 roku. WIOŚ Wrocław, 2008, s. 51.
    3. Transnational Pilot River Basin Lusatian Neisse. Ministerstvo zemědělství, 2005, s. 13, seria: Testing of CIS Guidance Documents, Final Report Phase I.
    4. Marek Demidowicz: I. Charakterystyka województwa lubuskiego. W: Stan środowiska w województwie lubuskim w 2007 roku. WIOŚ Zielona Góra, 2008, s. 9. ISSN 1998-5580. [dostęp 2011-02-27].
    5. Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 2, Pogórze Izerskie, cz. M-Ż, Wrocław 2003, s. 127
    6. 2. Wody. W: Raport o stanie środowiska w województwie dolnośląskim w 2009 roku. WIOŚ Wrocław, 2010, s. 38.
    7. Dekret z dnia 26 października 1945 r. o ustanowieniu "Medalu za Odrę, Nissę, Bałtyk" (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 285)
    8. Ustalona granica w rejonie Swinoujście – Gryfin. „Kurier Szczeciński”. 1 (I), s. 1, 1945-10-7. 
    9. Zarządzenie nr 115 Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 1951 r. ws. przywrócenia i ustalenia urzędowych nazw rzecznych śląskiej części dorzecza Odry i Łaby (M.P. z 1951 r. Nr 62, poz. 825, s. 827)
    10. Cienkowski, W. P., Sekrety imion własnych, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1965, str. 136.


    Województwo dolnośląskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw, ze stolicą we Wrocławiu. Zostało utworzone w 1999 roku z ziem poprzednich województw wrocławskiego, legnickiego, jeleniogórskiego, wałbrzyskiego i części leszczyńskiego oraz kaliskiego. Województwo to jest położone na południowym zachodzie Polski, obejmuje zachodnią część historycznego Śląska, czyli Dolny Śląsk, a także Ziemię kłodzką, wschodnie Łużyce Górne oraz niewielki skrawek historycznej Saksonii (Bogatynia i okolice).Łęknica (niem. Lugknitz, łuż. Wjeska, 1945-46 Lubanica) – gmina miejska w województwie lubuskim, w powiecie żarskim nad Nysą Łużycką. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Granica polsko-niemiecka − granica międzypaństwowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec.
    Jablonec nad Nysą (cz. Jablonec nad Nisou, niem. Gablonz an der Neiße) – miasto statutarne w Czechach, nad Nysą Łużycką, u podnóża Gór Izerskich. Drugie co do wielkości miasto kraju libereckiego. Ośrodek produkcji sztucznej biżuterii (Jablonex), szkła i elektroniki profesjonalnej (Jablotron)
    Liberec (niem. Reichenberg, cyg. Libercys) – miasto w północnych Czechach nad Nysą Łużycką, stolica kraju libereckiego, położony u podnóża Ještěda. Ośrodek sportów zimowych. Jest to piąte pod względem wielkości miasto w Czechach. W 1577 roku otrzymało prawa miejskie. Liberec zamieszkany jest przez 106 187 osób (2013).
    Czerwona Woda (niem. Rothwasser, czes. Oldříšský potok) – rzeka w Czechach i w Polsce (województwo dolnośląskie), prawy dopływ Nysy Łużyckiej. Nad rzeką położone są wsie: Dolní Oldřiš, Miedziana, Bierna, Radzimów, Mała Wieś Górna, Sulików, Mała Wieś Dolna, Kunów i Tylice. Wypływa ona u podnóża Gór Izerskich, na południowym wschodzie gminy Bulovka (niem. Bullendorf) we wsi Dolní Oldřiš (niem. Niederullersdorf) w Czechach. Rzeka ma długość 22 km, a ujście w Zgorzelcu (Zgorzelec Ujazd).
    Język górnołużycki – jeden z dwóch języków łużyckich, którym posługują się Serbołużyczanie na niewielkim obszarze wokół Budziszyna we wschodniej części Niemiec.
    Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².
    Lubsza – rzeka w województwie lubuskim, prawy dopływ Nysy Łużyckiej. Najdłuższa rzeka województwa posiadająca źródło i ujście na jego obszarze.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.