• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nysa



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu – jest związkiem wyznaniowym oficjalnie zarejestrowanym w Polsce 27 stycznia 1984 roku, początkowo jako Stowarzyszenie Buddyjskie Karma Kagyu. Od października 1994 roku do października 2005 roku związek działał pod nazwą Związek Buddyjski Karma Kagyu.Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.

    Nysa  (daw. Nisa, Nissa, łac. Nissa, niem. Neisse, cz. Nisa) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nysa. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na pograniczu Przedgórza Sudeckiego i Niziny Śląskiej, w południowo-zachodniej części Doliny Nysy Kłodzkiej. Przepływa przez nie rzeka Nysa Kłodzka. W pobliżu Nysy znajdują się sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Nyskie (zwane także Jeziorem Głębinowskim), nieco dalej Jezioro Otmuchowskie.

    Parafia św. Jana Chrzciciela i św. Mikołaja w Nysie – rzymskokatolicka parafia położona w metropolii katowickiej, diecezji opolskiej, w dekanacie nyskim.Fontana del Tritone – barokowa fontanna z rzeźbą Trytona, dłuta Berniniego, zlokalizowana na Piazza Barberini w Rzymie.

    W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa opolskiego.

    Według danych na 30 czerwca 2018 miasto było zamieszkane przez 44 243 osób.

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Położenie
  • 1.2 Środowisko naturalne
  • 1.3 Podział miasta
  • 2 Nazwa
  • 3 Historia
  • 3.1 Średniowiecze
  • 3.2 XVI–XX wiek
  • 3.3 II wojna światowa
  • 3.4 Polska Ludowa
  • 3.5 III Rzeczpospolita
  • 4 Demografia
  • 4.1 Liczba mieszkańców miasta
  • 4.2 Piramida wieku mieszkańców Nysy w 2014 roku
  • 5 Zabytki
  • 6 Gospodarka
  • 6.1 Przedsiębiorstwa
  • 7 Transport
  • 7.1 Transport drogowy
  • 7.2 Transport kolejowy
  • 7.3 Komunikacja miejska
  • 7.4 Lądowisko
  • 8 Kultura
  • 8.1 Stałe imprezy kulturalne
  • 8.2 Odniesienia w kulturze masowej
  • 8.3 Zespoły muzyczne
  • 9 Media lokalne
  • 9.1 Prasa
  • 9.2 Telewizja
  • 9.3 Radio
  • 9.4 Portale
  • 10 Religia
  • 10.1 Wspólnoty wyznaniowe
  • 10.1.1 Kościół rzymskokatolicki
  • 10.1.2 Protestantyzm
  • 10.1.2.1 Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
  • 10.1.2.2 Kościół Zielonoświątkowy w RP
  • 10.1.2.3 Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
  • 10.1.3 Świadkowie Jehowy
  • 10.1.4 Stolica Boża i Barankowa
  • 10.1.5 Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu
  • 10.2 Cmentarze
  • 10.3 Nieistniejące obiekty sakralne
  • 11 Edukacja i nauka
  • 12 Sport
  • 12.1 Obiekty sportowe
  • 12.2 Kluby sportowe
  • 12.3 Zawody sportowe
  • 13 Polityka
  • 13.1 Rada Miejska
  • 13.2 Budżet miasta
  • 14 Lista burmistrzów Nysy
  • 14.1 Czasy niemieckie
  • 14.2 Rzeczpospolita Polska, PRL
  • 14.3 III Rzeczpospolita
  • 15 Współpraca międzynarodowa
  • 16 Turystyka
  • 17 Ludzie związani z Nysą
  • 17.1 Honorowi Obywatele Miasta
  • 17.2 Zasłużeni dla Ziemi Nyskiej
  • 18 Zobacz też
  • 19 Uwagi
  • 20 Przypisy
  • 21 Bibliografia
  • 22 Linki zewnętrzne
  • Geografia[ | edytuj kod]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Geografia Nysy.
    Stare Miasto w Nysie z widokiem na Sudety

    Położenie[ | edytuj kod]

    Nysa położona jest w południowo-zachodniej części województwa opolskiego nad Jeziorem Nyskim i Nysą Kłodzką. Stanowi siedzibę powiatu nyskiego.

    Droga krajowa – jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Nysie – rzymskokatolicka świątynia, uznawana za najpiękniejszy przykład nyskiego baroku.

    Sporne jest położenie według krain historycznych – od 1201 roku, kiedy Henryk I Brodaty ofiarował ziemię nyską biskupowi wrocławskiemu, księstwo nyskie było związane z Wrocławiem, a więc i Dolnym Śląskiem. W 1680 roku Holender Fryderyk de Wit wydał mapę Górnego Śląska, na której księstwo nyskie leżało na Dolnym Śląsku. Związek ten trwał aż do wojen śląskich, jego ostateczny kres położyła sekularyzacja Prus w 1810 roku. Od tego czasu Nysa była silniej związana z Górnym Śląskiem. Za granicę Górnego i Dolnego Śląska uznawano Przesiekę Śląską, która łukiem otaczała ziemię nyską od południowego wschodu, dochodząc na wschodzie aż do górnego biegu Ścinawy, a następnie dolnego biegu Nysy Kłodzkiej. Później tradycyjną granicą Górnego i Dolnego Śląska stała się Nysa Kłodzka, która w środkowym biegu przepływa przez miasto. Od 1815 do 1945 roku Nysa należała administracyjnie do Rejencji opolskiej, która w 1919 roku weszła w skład prowincji Górny Śląsk, przez co część historyków uznaje dzisiaj przynależność Nysy do Górnego Śląska, natomiast przeciwnicy tego poglądu wskazują na silniejsze kulturowe i historyczne związki z Dolnym Śląskiem. Związek z Dolnym Śląskiem widoczny jest też w herbie dawnego księstwa nyskiego, gdzie obok symboli miasta znajduje się herb Piastów dolnośląskich.

    Parafia św. Apostołów Piotra i Pawła w Nysie – rzymskokatolicka parafia położona w metropolii katowickiej, diecezji opolskiej, w dekanacie nyskim.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

    Środowisko naturalne[ | edytuj kod]

    W Nysie panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Nysy wynoszą 583 mm. Dominują wiatry zachodnie.

    Podział miasta[ | edytuj kod]

    Rada gminy Nysa nie ustanowiła na terenie miasta jednostek pomocniczych gminy, zwyczajowo dzielnicami określa się dołączone do Nysy miejscowości, a osiedlami wybudowane w XX w blokowiska. Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju częściami Nysy są:

    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Nysie – zbór adwentystyczny w Nysie, należący do okręgu zachodniego diecezji południowej Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP.
  • Dolna Wieś
  • Górna Wieś
  • Jędrzychów
  • Karłów
  • Radoszyn
  • Rochów
  • Średnia Wieś
  • Śródmieście
  • Zamłynie
  • Zawodzie
  • W mieście znajdują się również osiedla:

  • os. Gałczyńskiego
  • os. Piękna
  • os. Podzamcze (sektory A, B i C)
  • os. Południe
  • os. Rodziewiczówny
  • Zwyczajowy podział Nysy na dzielnice
    Śródmieście
    Zwierzyniec
    Zamłynie
    Rochus
    Średnia Wieś


    Nazwa[ | edytuj kod]

    Nazwa Nyssa wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie.

    Nazwa miejscowości wywodzi się od przepływającej przez miasto rzeki Nysy Kłodzkiej. Nazwa rzeki istniała jeszcze przed założeniem osady w tym miejscu. Kosmas z Pragi w swojej Kronice Czechów w 991 wymienia nazwę Niżą. Zapis fluminis Niżą pojawia się również w dokumencie cesarza rzymskiego Ottona III z 1000 roku. Na przełomie X i XI wieku niemiecki kronikarz Thietmar z Merseburga wymienił provinciam Nice.

    Janusz Antoni Sanocki (ur. 5 marca 1954 w Nysie) – polski dziennikarz, polityk, działacz opozycji antykomunistycznej w PRL, samorządowiec, były burmistrz Nysy.Antony Beevor (ur. 14 grudnia 1946), brytyjski historyk. Studiował na Winchester College i Sandhurst. Uczeń historyka II wojny światowej Johna Keegana. Jest oficerem w stanie spoczynku.

    Spisana w XIII wieku Księga założenia klasztoru świętej Marii Dziewicy w Henrykowie podaje nazwę Nyża. Trudno jest ustalić pochodzenie tej nazwy. Możliwe, że oznaczała niskie położenie strumienia rzeki lub płynącą rzekę. Jest to starosłowiańska nazwa. Jan Długosz w kronice z XV wieku wyjaśnia, że miasto Nysa wzięło swoją nazwę od rzeki. Pogląd Długosza podziela Hartmann Schedel w swojej Kronice Świata z 1493.

    Gastronomia (z grec. gaster - "żołądek", nómos - "prawo", "ustawa") – rodzaj działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu otwartych zakładów żywienia zbiorowego (np. restauracji, barów, stołówek itp.). Także sztuka przyrządzania i podawania potraw w oparciu o fachową wiedzę kulinarną. Gastronomia to również wiedza o produktach, ich wartości odżywczej, o racjonalnym przygotowaniu potraw, komponowaniu posiłków, o tradycjach kulinarnych oraz zwyczajach i obyczajach związanych z jedzeniem.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Nazwa miejscowości wywodzi się od rzeki przepływającej przez miasto Nysy Kłodzkiej. Została ona wymieniona w formie Nysa w 1333 roku w łacińskim dokumencie wydanym we Wrocławiu przez księcia śląskiego Henryka. Miejscowość wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1310 roku gdzie miasto zanotowano jako Nyza.

    W różnych latach miasto było wzmiankowane pod, między innymi, następującymi nazwami: 1223 Nysa, 1367 Nise, 1435 Neise, 1566 Neysse.

    Twierdza, forteca – ufortyfikowane miasto, gród, klasztor. Czasem jest to samodzielna budowla o charakterze obronnym. Twierdze były budowane od starożytności do czasów II wojny światowej, na stałe przebywała w nich załoga. Określenie twierdza stosowane jest także w odniesieniu do więzienia, które znajdowało się na terenie twierdzy.Hartmann Schedel (ur. 13 lutego 1440 w Norymberdze, zm. 28 grudnia 1514 tamże) – niemiecki lekarz, humanista i historyk. Autor Kroniki świata wydanej w 1493 roku w Norymberdze.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]




    Warto wiedzieć że... beta

    Bitwa pod Nysą – starcie zbrojne, które miało miejsce podczas rejzy husytów na Śląsk w pierwszym kwartale 1428 pomiędzy taborytami Prokopa Wielkiego wspieranymi przez ochotników z Polski, dowodzonymi przez Dobiesława Puchałę herbu Wieniawa, i Moraw, dowodzonymi przez Jana Tovaczovskyego z Cimburka, a wojskami biskupa Konrada oleśnickiego, od 1422 namiestnika Zygmunta Luksemburskiego na Śląsku, wspierane przez joannitów księcia Ruperta, rycerstwo oławskie i ziębickie dowodzone przez Ludwika oławskiego i Jana ziębickiego, oraz kontyngenty miejskie z Kłodzka dowodzonymi przez Putę z Czastolowic, starostę kłodzkiego.
    Regulamin nadania tytułu Honorowego Obywatela Miasta Nysy przyjęła Rada Miejska w Nysie w dniu 30 czerwca 1999 roku. Tytuł ten jest szczególnym wyrazem uhonorowania osoby za zasługi na rzecz miasta Nysy. Może być nadawany osobom niezamieszkałym w Nysie, zarówno obywatelom polskim jak i cudzoziemcom. Jest on przyznawany za wybitne zasługi na rzecz miasta, przyczyniające się do jego rozwoju oraz wzbogacające jego dorobek w różnych dziedzinach.
    Ratusz (niem. Rathaus, dosł. dom rady) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Budowany był najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.
    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.
    Ścinawa (niem. Steinau an der Oder) – miasto leżące na Śląsku (Dolnym Śląsku), w woj. dolnośląskim, w powiecie lubińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ścinawa.
    Grindcore – styl w muzyce rockowej, którego powstanie datuje się na lata 80. XX wieku. Jest wypadkową stylów: thrash metalu z początku jego istnienia, hardcore i punk rocka, w tym crust punka reprezentowanego przez grupy z lat 80., jak Discharge, Chaos UK, Doom oraz zespołów łączących stylistyki metalu, hardcore i punka jak Siege, Deep Wound czy Repulsion.
    Fortyfikacja (z łac. fortificatio – umocnienie) – zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń, przeznaczonych do prowadzenia działań obronnych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.259 sek.