• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nury

    Przeczytaj także...
    Nur białodzioby (Gavia adamsii) - gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny nurów (Gaviidae), zamieszkujący tundrę wokół całej Arktyki. Zasadniczo osiadły, do Polski zalatuje sporadycznie.Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:

    Nurymonotypowy rząd (Gaviiformes) i rodzina (Gaviidae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

    Występowanie[]

    Nury obejmują gatunki wodne, latem spotykane na wodach śródlądowych, a zimujące nad morzami. Zamieszkują północną strefę półkuli północnej.

    Cechy charakterystyczne[]

    Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

    Neornithes – podgromada ptaków nowoczesnych obejmująca tradycyjnie wszystkie współcześnie występujące taksony, taksony wymarłe w czasach historycznych, a także znane z mezozoiku ptaki uzębione.U ptaków skrzydłem jest przekształcona pierwsza para kończyn. Na skrzydło ptaka składa się: kość ramieniowa (humerus), dwie zrośnięte ze sobą kości przedramienia (kość łokciowa (ulna) i kość promieniowa (radius), dwu kostek powstałych ze zrośnięcia kości pierwszego szeregu nadgarstka oraz kości nadgarstkowo-dłoniowej (carpus-metacarpus). Kość nadgarstkowo-dłoniowa składa się z kolei z dwu wydłużonych i zrośniętych ze sobą na obu końcach kości nadgarstka, tworząc tzw. trzy palce z czego środkowy jest dwuczłonowy, a pozostałe dwa skrajne są jednoczłonowe.
  • długość ciała 53-91 cm, masa ciała 1-6,4 kg
  • wrzecionowate ciało, podczas pływania widać tylko część grzbietową
  • gruba szyja
  • krótki ogon
  • krótkie, ostre skrzydła
  • silny, prosty dziób
  • szczelinowata budowa nozdrzy osłonięta błoną przeciwko dostawaniu się wody podczas nurkowania
  • nogi przesunięte mocno do tyłu, co stanowi doskonałe przystosowanie do pływania, lecz uniemożliwia im normalne chodzenie
  • czarno-białe, kontrastowe upierzenie
  • łapy o krótkim i bocznie spłaszczonym skoku, goleń nieruchoma i nie wysuwana poza tułów, mają szerokie płetwy między trzema przednimi palcami, palec tylny jest uwsteczniony
  • różna szata godowa i spoczynkowa, gęste i zbite upierzenie
  • silnie rozwinięty gruczoł kuprowy
  • doskonale pływają i nurkują
  • ciężko startują do lotu
  • lot szybki, prostoliniowy, silne uderzenia skrzydłami
  • słabo rozwinięty dymorfizm płciowy - samiec jest nieco większy
  • proste gniazdo na brzegu
  • wysiadywanie zazwyczaj 2 jaj przez 4 tygodnie
  • zagniazdowniki, młode latają po około 7 tygodniach, tempo rozmnażania niskie
  • odżywiają się pokarmem zwierzęcym zdobytym podczas nurkowania.
  • Systematyka[]

    W rzędzie Gaviiformes wyróżnia się tylko jedną rodzinę Gaviidae, do której należy jeden rodzaj i pięć gatunków (cztery gatunki należą do polskiej awifauny):

    Liczba gatunków ptaków (Aves) stwierdzonych w Polsce i wpisanych na listę awifauny naszego kraju wynosiła 31 grudnia 2012 450 (według podziału przyjętego przez Komisję Faunistyczną Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, która zajmuje się weryfikacją obserwacji). Są to ptaki, które według klasyfikacji AERC zostały zaliczone do kategorii A, B i C (pojaw naturalny lub wtórnie naturalny).Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.
  • Gavia stellata – nur rdzawoszyi
  • Gavia arctica – nur czarnoszyi
  • Gavia pacifica – nur pacyficzny
  • Gavia immer – nur lodowiec
  • Gavia adamsii – nur białodzioby
  • Przypisy

    1. Gaviiformes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Gaviidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2010-11-23]
    3. Gavia. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2010-11-23]
    4. Frank Gill, David Donsker (red.): Family Gaviidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-31].
    5. Carbones 1992 ↓, s. 162.
    6. Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Gaviidae Allen,JA, 1897 - nury - Divers/Loons. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-22].

    Bibliografia[]

  • Carles Carbones: Family Gaviidae (Divers). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  • Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.Szyja – część ciała oddzielająca głowę od tułowia. W linii pośrodkowej, poniżej brody da się wyczuć kość gnykową, poniżej której znajduje się wyniosłość chrząstki tarczowatej zwana jabłkiem Adama, zaznaczająca się lepiej u mężczyzn niż u kobiet. Jeszcze niżej wyczuwalna jest chrząstka pierścieniowata, a pomiędzy nią a wcięciem nadmostkowym może się uwypuklać tchawica i przesmyk gruczołu tarczowego. Na bocznej stronie szyi najbardziej charakterystyczny jest zarys mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, który oddziela przedni trójkąt szyi od bocznego. W górnej części tego pierwszego leży ślinianka podżuchwowa, znajdująca się poniżej tylnej połowy trzonu żuchwy. Przebieg tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej można wyznaczyć przedłużając wypukłość mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego do kąta żuchwy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zagniazdownik (ang. precocial species) – określenie gatunków ptaków, których pisklęta bardzo szybko po wykluciu z jaja są zdolne do samodzielnego życia i nie przebywają w gnieździe. Są one pokryte gęstym puchem, sprawnie chodzą, biegają (niektóre także pływają), potrafią utrzymać stałą temperaturę ciała. Opuszczają gniazdo w trakcie pierwszego dnia od wyklucia i samodzielnie zbierają pokarm (wskazywany przez rodziców). Samice przez pewien czas prowadzą je, chronią przed napastnikami i ogrzewają pod skrzydłami.
    Nur pacyficzny (Gavia pacifica) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny nurów. Gniazduje w północnej części Ameryki Północnej, zimuje wzdłuż jej zachodniej części.
    Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.066 sek.