• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Numidia

    Przeczytaj także...
    Afryka Północna – region Afryki, obejmujący północną część kontynentu. Zazwyczaj do krajów Afryki Północnej zalicza się:Mastanabal – współrządca Numidii od 148 r. Był najmłodszym znanym z imienia synem Masynissy i po jego śmierci wraz z braćmi Micypsą i Gulussą przejął część władzy w państwie. Posiadł znajomość pisma i literatury greckiej, bywał też w Atenach. W 158 p.n.e. został zwycięzcą w wyścigach rydwanów na Stadionie Panatateńskim. Po podziale królestwa przypadła mu w udziale kontrola nad jurysdykcją. Zmarł przed 118 p.n.e., a najprawdopodobniej już w 140 p.n.e. Znani są dwaj jego synowie: pochodzący z nieślubnego związku Jugurta, król Numidii od 118 p.n.e. i Gauda, król Numidii wschodniej po klęsce Jugurty w wojnie z Rzymem.
    Druga wojna punicka toczyła się w latach 218-201 p.n.e. między Kartaginą i Rzymem. Była to druga z wojen punickich.
    Afryka Północna za rzymskiego panowania; niem. atlas hist., 1879

    Numidia – historyczne państwo Berberów w północnej Afryce. Obejmowało terytoria na zachód od Kartaginy i na wschód od Oranu. Później prowincja rzymska oraz prowincja kościelna ze stolicą w Milewe.

    Oran (arab. وهران, Wahran) – drugie pod względem wielkości miasto w Algierii, ośrodek administracyjny wilajetu Oran, nad Zatoką Orańską (Morze Śródziemne). Około 700 tys. mieszkańców. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji orańskiej. W Oranie rozgrywa się akcja powieści Alberta Camusa Dżuma.Gauda – village development committee w zachodniej części Nepalu w strefie Gandaki w dystrykcie Lamjung. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 668 gospodarstw domowych i 3449 mieszkańców (1786 kobiet i 1663 mężczyzn).

    Numidia pojawia się po raz pierwszy na kartach historii pod koniec III wieku p.n.e. Podzielona była wówczas na dwa plemienne królestwa: wschodnie i zachodnie. W 206 p.n.e. władca wschodniej Numidii Masynissa poparł Rzym podczas II wojny punickiej. Dzięki przymierzu z Rzymianami dokonał podboju zachodniej Numidii. W 118 p.n.e. Micypsa dokonał podziału królestwa na trzy części. Dążący do skupienia władzy w swoich rękach Jugurta doprowadził do wojny z Rzymem (wojna jugurtyńska). Po przegranej przez Jugurtę wojnie Rzymianie oddali Numidię w lenno Mauretanii. Podczas wojny domowej w Rzymie król Juba I poparł Pompejusza. Po zwycięstwie Juliusza Cezara Numidia stała się na krótko rzymską prowincją Africa Nova.

    Mauretania (łac. Mauretania lub Mauritania, gr. Maurusía) – starożytne królestwo w północno-zachodniej Afryce, o zmiennych granicach – obejmowało współczesne północne Maroko i północno-zachodnią Algierię. Zamieszkiwane było przez przodków współczesnych Berberów, graniczyło z innymi krainami, których ludność była prawdopodobnie berberyjska – od wschodu z Numidią, od południa z saharyjską Getulią. Największym z zamieszkujących ją plemion, z których wiele prowadziło koczowniczy tryb życia, byli Maurowie (Mauri). Wybrzeże Mauretanii było objęte wpływami Fenicjan, a później Kartagińczyków. Pierwsze kontakty z Rzymem to okres wojny z królem numidyjskim Jugurtą, podczas której władca Mauretanii Bocchus I dopomógł Rzymianom w schwytaniu Jugurty. Synowie Bocchusa, sprawujący rządy wspólnie Bocchus II i Bogud II wspomagali Cezara w wojnie z Pompejuszem toczącej się na terenie Afryki w 46 p.n.e., otrzymując od niego w nagrodę zachodnią część Numidii. Po śmierci Cezara władcy Mauretanii nadal uczestniczyli w sprawach Rzymian, ale tym razem niezgodnie – Bocchus poparł bowiem Oktawiana, a Bogud Marka Antoniusza. Po śmierci Bocchusa (33 p.n.e.) August włączył Mauretanię do Rzymu jako prowincję, w 25 p.n.e. przekazał ją jednak władcy Numidii Jubie II. Ostatecznie, po zamordowaniu w roku 40 syna Juby II i Kleopatry Selene króla Ptolemeusza, ostatniego potomka Ptolemeuszy na rozkaz Kaliguli, Mauretania stała się prowincją rzymską; od 42 jej część zachodnia tworzyła prowincję Mauretania Tingitana ze stolicą w Tingis (obecny Tanger), jej część wschodnia razem z częścią Numidii prowincję Mauretania Caesariensis ze stolicą w Sitifis (obecnie Satif).Mauretania - prowincja rzymska na terenie dzisiejszego północnego Maroka i północnej Algierii. W 42 roku n.e. cesarz Klaudiusz podzielił Mauretanię na dwie prowincje - Mauretanię Tingitana (głównie na terenach północnego Maroka z głównymi ośrodkami administracyjnymi w Tingis i Volubilis) oraz Mauretanię Caesariensis ze stolicą w Cezarei.

    W 30 p.n.e. Oktawian August przywrócił Numidii niezależność. W 25 p.n.e. Juba II otrzymał od Rzymian tron Mauretanii, zaś Numidia została ponownie prowincją rzymską.

    Po edykcie Konstantyna (313 r.) Numidia była prowincją kościelną, której centrum było Milewe. W IV w. jej biskupem był Optat z Milewe, który zmagał się z kościołem donatystów. Na przełomie IV/V wieku w pobliskiej Hipponie biskupem był św. Augustyn. W Numidii było w tym czasie ponad sześćdziesięciu biskupów. Zgromadzili się oni w roku 416 na synodzie w Milewe poświęconym kontrowersji pelagiańskiej.

    Kartagina Nowe Miasto (łac. Karthago, późn. Carthago, gr. Кαρχηδών = Karchedon, fen Qrt-ḥdšt = Kart Chadaszt, arab. قرطاج = Kartadż lub hebr. קרתגו = Kartago) – starożytne miasto-państwo w północnej Afryce na wybrzeżu Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy i polityczny.Masynissa, Masinissa lub Massinissa (ok. 238 p.n.e. — ok. 148 p.n.e.) — król Numidów Wschodnich (tj. Massyliów), których państwo obejmowało wschodnią część Algierii i zachodnią połać Tunezji. Stolicą było miasto Cyrta.

    Królowie zachodniej Numidii[ | edytuj kod]

  • Syfaks 215–202 p.n.e.
  • Vermina 202 p.n.e. – ?
  • Archobarzane – ?
  • Królowie wschodniej Numidii[ | edytuj kod]

  • Zelalsen – ?
  • Gajja ? – 207 p.n.e.
  • Ozalces 207–206 p.n.e.
  • Capussa 206 p.n.e.
  • Lacumazes 206 p.n.e.
  • Masynissa 206–202 p.n.e.
  • Królowie zjednoczonej Numidii[ | edytuj kod]

  • Masynissa 202–148 p.n.e.
  • Gulussa 148–140 p.n.e.
  • Mastanabal 148–140 p.n.e.
  • Micypsa 148–118 p.n.e.
  • Hiempsal I 118–116 p.n.e.
  • Adherbal 118–112 p.n.e.
  • Jugurta 118–106 p.n.e.
  • Gauda 106–88 p.n.e.
  • Hiempsal II 88–60 p.n.e.
  • Juba I 60–46 p.n.e.
  • prowincja rzymska 46–30 p.n.e.
  • Juba II 30–25 p.n.e.
  • prowincja rzymska od 25 p.n.e.
  • Numidyjscy królowie Mauretanii[ | edytuj kod]

  • Juba II 25 p.n.e.–23 n.e.
  • Ptolemeusz z Mauretanii 23–40
  • prowincja rzymska od 40
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Ruspe
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Wojna jugurtyńska zwana też wojną z Jugurtą była konfliktem Rzymu z królem Numidii Jugurtą. Toczyła się w latach 111-105 p.n.e.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Thélepte (arab. ثليفت), to nowożytna nazwa ruin starożytnego miasta rzymskiego Ruspe w zachodniej części Tunezji, opodal granicy z Algierią, 5 km od nowożytnego miasta Firyānah (fr.). Najlepiej zachowanym starożytnym zabytkiem jest kościół.
    Aureliusz Augustyn z Hippony (łac. Aurelius Augustinus; ur. 13 listopada 354 w Tagaście, zm. 28 sierpnia 430 w Hipponie) – filozof, teolog, organizator życia kościelnego, święty Kościoła katolickiego, jeden z ojców i doktorów Kościoła, znany jako doctor gratiae (doktor łaski), pisarz i błogosławiony prawosławny o berberyjskich korzeniach. Wielu protestantów uważa go również za duchowego przodka protestantyzmu, jako że jego pisma miały duży wpływ na nauki Lutra i Kalwina.
    Ptolemeusz z Mauretanii (ur. 1 p.n.e., zm. 40 n.e.) – król Mauretanii w latach 23–40. Był synem poprzedniego króla Juby II i Kleopatry Selene, córki królowej Egiptu Kleopatry VII i Marka Antoniusza. Został zabity z rozkazu cesarza Kaliguli.
    Syfaks - III w. p.n.e. - król zachodniej Numidii; podczas trwania II wojny punickiej początkowo sprzymierzył się z Rzymianami, później zawarł pakt z Hazdrubalem, który w zamian dał mu swą córkę Sofonisbę za żonę. Walczył z Masynissą, królem wschodniej Numidii i został przez niego pokonany w 203. Zmarł w Rzymie jako jeniec.
    Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.