• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowy Bytom

    Przeczytaj także...
    Freikorps (niem. wolny korpus) – ochotnicze, nacjonalistyczne formacje paramilitarne działające w Niemczech w latach 1918-1922, założone przez zdemobilizowanych żołnierzy.Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.
    Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

    Nowy Bytom - do 1921 roku pol. Frydenshuta, w 1922 roku przejściowo pol. Polski Bytom, niem. Friedenshütte, dialekt śl. Frynsztad, Fryncita, Fryna – dzielnica Rudy Śląskiej.

    Tereny dzisiejszego Nowego Bytomia były na przełomie XVIII i XIX wieku porośnięte lasem, zwanym Czarnym Lasem (niem. Beuthener Schwarzwald), należącym do miasta Bytomia. W XIX wieku na terenie Czarnego Lasu zaczęły powstawać huty i kopalnie a przy nich kolonie: Friedenshütte (Frydenshuta), Eintrachthütte (Zgoda) i Schwarzwald Czarny Las. Wszystkie kolonie w Czarnym Lesie stanowiły do 1921 roku wydzieloną geograficznie część (eksklawę) miasta Bytomia (w latach 1891-1921 powiatu miejskiego Bytom). W 1922 roku, po podziale Górnego Śląska, eksklawa Czarnego Lasu została przyłączona do Polski i przekształcona w samodzielną gminę, której nadano urzędową nazwę "Nowy Bytom" w miejsce tradycyjnej Frydenshuta i przejściowej Polski Bytom. W roku 1929 odłączono od niej kolonię Zgoda (na rzecz Świętochłowic), a w roku 2006 dawną kolonię Czarny Las wraz z częścią ulicy Czarnoleśnej tworząc nową dzielnicę Rudy Śląskiej - Czarny Las. W latach 1947-1958 Nowy Bytom posiadał prawa miejskie (miał je uzyskać z dniem 1 stycznia 1940 roku, ale z powodu wybuchu wojny nie wprowadzono tego w życie), a od 1959 r. został połączony z miastem Ruda, tworząc miasto o nazwie Ruda Śląska. W latach 1951-1958 w skład Nowego Bytomia wchodziło miasto Wirek.

    Bykowina (niem. Friedrichsdorf) – do 1951 samodzielna gmina Bykowina, obecnie dzielnica Rudy Śląskiej, którą według danych z 2006 roku zamieszkiwało 18 267 osób.Bielszowice (niem. Bielschowitz) − dzielnica Rudy Śląskiej, którą według danych z 2006 roku zamieszkiwało 9 505 osób. Godłem Bielszowic jest skrzyżowany topór z siekierą.

    Kalendarium[]

    Historia tej dzielnicy jest nierozerwalnie związana z rozwojem przemysłu na tym terenie.

  • 1789 - otwarcie kopalni Louise
  • 1805 - otwarcie kopalni Beelowssegen
  • 1830 - otwarcie kopalń Ottiliengrube i Lythandra
  • 1836 - wybudowano hutę cynku Rosamunde
  • 1840 - uruchomienie huty żelaza Friedenshütte (później Pokój). Huta żelaza została założona przez: Davida Loewnfelda, Moritza Friedländera i Simona Loewiego. Kolejnym właścicielem był hr. Andrzej Renard z Wielkich Strzelec.
  • 1843 - otwarcie w gospodzie w okolicach huty Friedenshütte pierwszej szkoły
  • 1846 - wybudowano hutę cynku Beuthener Hütte
  • 1851 - otwarcie prywatnej szkoły w Beuthener Schwarzwald (pol. Czarnym Lesie)
  • 1854 - otwarcie linii górnośląskiej kolei wąskotorowej na trasie Tarnowskie Góry-Karb-Nowy Bytom-Wirek Nowowiejski
  • 1855 - przejęcie huty Friedenshütte przez spółkę Minerva
  • 1859 - otwarcie szkoły w budynku więzienia pomocniczego
  • 1871 - przejęcie huty Friedenshütte przez rodzinę von Ballestrem i ich spółkę Oberbedarf
  • 1873 - rozpoczęcie budowy kolejne szkoły. Zakończenie budowy 1874.
  • 1880 - rozpoczęcie budowy nowego osiedla przy hucie Friedenshütte nazwanego później Kaufhaus (od domu towarowego)
  • 1883 - erygowano wspólną parafię dla Zgody i Frydenshuty.
  • 1884 - uruchomienie wodociągu
  • W 1884-85 r. zbudowano kościół św. Józefa według projektu Paula Jackischa.
  • 1897 - otwarcie poczty
  • 1888 - otwarcie tzw. kasyna hutniczego, późniejszego domu kultury
  • lata 90. XIX wieku – uruchomienie linii tramwajowej z Chorzowa do Bytomia
  • 1900 - oddanie do użytku kolejnej szkoły
  • 1901 - oddanie do użytku szpitala hutniczego
  • 1902 - likwidacja huty cynku Beuthener Hütte
  • Oddano do użytku obecną szkołę nr 4
  • 1904 - otwarcie domu handlowego huty Friedenshütte tzw. Kaufhaus
  • 1905 - otwarcie remizy strażackiej
  • Uruchomienie kolejnej szkoły
  • 1906 - uruchomienie kanalizacji (zakończenie prac 1907)
  • Uruchomienie w Beuthener Schwarzwald (pol. Czarnym Lesie) przystanku kolejowego na linii z Chebzia do Kochłowic
  • 1907 - otwarcie pierwszej apteki
  • Uruchomienie kolejne szkoły (zakończenie budowy 1908).
  • 1908 - wybudowanie wieży ciśnień przy zbiegu obecnych ulic Niedurnego i Chorzowskiej
  • 1911 - 12 zbudowano w centrum Nowego Bytomia osobny kościół pw. Św. Pawła Apostoła według projektu Johennesa F. Klompa.
  • 1912 - otwarcie progimnazjum Katholische Höhere Schule
  • 1913 - otwarcie dworca kolejowego Friedenshütte
  • 1922 - Przyłączenie w wyniku podziału poplebiscytowego Frydenshuty do Polski. Dzięki temu staje się samodzielna jednostką administracyjną. Przejściowo nazwano ją Polskim Bytomiem. Nazwa nawiązywała do Bytomia który pozostał po drugiej stronie granicy polsko-niemieckiej
  • huta Friedenshütte została przejęta przez spółkę Friedenshütte AG
  • 1928-29 - zbudowano ratusz gminny (obecna siedziba Urzędu Miasta Ruda Śląska). Gmina też otrzymała nowy herb przedstawiający: pół orła górnośląskiego, św. Barbarę i koło zębate.
  • 1929 - odłączenie na rzecz Świętochłowic kolonii Zgoda.
  • 1931 - likwidacja huty cynku Rosamunde
  • zburzono stary kościół św. Józefa z powodu szkód górniczych, do dziś istnieją fundamenty tego kościoła i plebania.
  • 1933 - uruchomienie walcownię blachy na zimno w oparciu o wynalazek inż. T. Sendzimira. Był to pierwszy zakład, który dysponował taką technologią.
  • 1938 - poświęcenie kościoła Ducha Św. na Czarnym Lesie.
  • 1939 - na mocy ustawy z dnia 10 lipca, wydanej przez Sejm Śląski, wieś Nowy Bytom otrzymała prawa miejskie, które potwierdzono i weszły w życie dopiero w okresie PRL (1947).
  • 1 września 1939 – niemiecki Freikorps zamordował w Nowym Bytomiu 18 Polaków.
  • do 1946 - siedziba wiejskiej gminy Nowy Bytom
  • 1947 - nadanie statusu miasta
  • 1951 - przyłączenie miasta Wirka wraz z Bielszowicami, Halembą, Kochłowicami i Bykowiną.
  • 1959 - Nowy Bytom wraz z Rudą tworzą miasto Ruda Śląska
  • 2006 - odłączenie Czarnego Lasu.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Friedenshütte (1) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  • Przypisy

    1. http://www.rudaslaska.com.pl/p,s,200129.html Historia dzielnicy Nowy Bytom na rudaslaska.com.pl
    Halemba – dzielnica Rudy Śląskiej, do 1951 roku siedziba gminy Halemba. Według danych z 2006 roku Halembę zamieszkiwało 26 080 osób.Gmina (od niem. Gemeinde – komuna, społeczność) – wspólnota samorządowa osób zamieszkujących określone terytorium.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.
    Tadeusz Sendzimir pol. Tadeusz Sędzimir (ur. 15 lipca 1894 r. we Lwowie, zm. 1 września 1989 r. w Jupiter na Florydzie) – polski inżynier i wynalazca zwany "Edisonem metalurgii". Najbardziej znany z trzech wynalazków: Procesu Sendzimira, linii produkcyjnej do ciągłego walcowania blachy na zimno oraz tzw. walcarki planetarnej.
    Andrzej Maria Renard, Andreas Maria Graf von Renard (ur. 12 stycznia 1795 w Opawie, zm. 21 listopada 1874), hrabia ze Strzelec Opolskich, spadkobierca Colonnów, generał wojsk saskich, pochodzenia francuskiego, twórca nowoczesnego przemysłu na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Właściciel 41% udziałów kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Założył w okolicach Zawadzkiego rezerwat zwierzyny leśnej, który obejmował 19 400 morgów (4840 ha) powierzchni leśnej.
    Kochłowice (śl. Kochlowice, niem. Kochlowitz) – dzielnica miasta Ruda Śląska, dawniej samodzielna gmina Kochłowice. Pierwsza wzmianka o Kochłowicach pochodzi z 1360 r. Dawny herb gminny przedstawia budynek kościoła. Kochłowice w 2006 r. zamieszkiwało 12 738 osób.
    Huta Pokój (niem. Friedenshütte) – huta żelaza znajduje się w Nowym Bytomiu dzielnicy Rudy Śląskiej. Jest producentem i dystrybutorem wyrobów stalowych.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Kościół Świętego Pawła Apostoła – świątynia parafialna Nowego Bytomia (śl. Fryncita, Fryna), obecnie dzielnicy Rudy Śląskiej. Kościół zamyka od zachodu plac Jana Pawła II, który przylega do głównej ulicy Nowego Bytomia – ul. Niedurnego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.