Nowa powrotna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nowa powrotna (ang. recurrent nova) – gwiazda wybuchowa o amplitudzie zmienności nowej klasycznej, ale której wybuch zaobserwowano ponownie.

Ciąg główny na diagramie Hertzsprunga-Russella przedstawia krzywą, wzdłuż której zgrupowana jest większość gwiazd z okolic Słońca. Gwiazdy na niej położone nazywa się gwiazdami ciągu głównego lub karłami. Najzimniejsze z nich to czerwone karły.T Pyxidis – gwiazda podwójna znajdująca się w gwiazdozbiorze Kompasu, w odległości ok. 3260 lat świetlnych od Ziemi. Układ ten składa się z białego karła oraz gwiazdy podobnej do Słońca.

Jak każda nowa, nowa powrotna składa się z gwiazdy ciągu głównego oraz białego karła. W cyklu wybuchów nowej powrotnej następuje przepływ materii z gwiazdy ciągu głównego na powierzchnię białego karła. Powoduje to zapłon termojądrowy. Jeśli ten cykl regularnie się powtarza, gwiazda staje się nową powrotną.

U Scorpii – nowa powrotna znajdująca się w gwiazdozbiorze Skorpiona. Kolejne wybuchy tej gwiazdy obserwowano w latach 1863, 1906, 1936, 1979, 1987, 1999 oraz 2010.Nowa klasyczna (ang. classical nova) – gwiazda wybuchowa, w rzeczywistości ciasny układ podwójny złożony z białego karła i gwiazdy ciągu głównego lub nieco odewoluowanej gwiazdy. Mechanizm wybuchu to eksplozja termojądrowa na powierzchni białego karła. Z definicji, w nowych klasycznych wybuch zaobserwowano tylko raz. Układy, w których zaobserwowano rozbłysk kilkukrotnie ze względów historycznych należą do odrębnej klasy gwiazd typu nowa powrotna, a te, których wybuchu jeszcze nie zaobserwowano, należą do klasy gwiazd typu zmienna nowopodobna.

Obecnie znanych jest zaledwie kilkanaście nowych powrotnych na całym niebie. Najbardziej znane to T Coronae Borealis (wybuchy w latach 1866, 1946), RS Ophiuchi (wybuchy mniej więcej co pokolenie, bo w latach 1898, 1933, 1958, 1967, 1985, 2006), T Pyxidis (wybuchy obserwowane od 1890 co około 19 lat) oraz U Scorpii (wybuchy w latach 1863, 1906, 1936, 1979, 1987, 1999 i 2010).

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • pozostałość po nowej
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • T Pyx - zagrożenie z kosmosu




  • Reklama