Nouruz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stół z tzw. haft sin, siedmioma symbolicznymi przedmionami, mającymi przynieść szczęście w nowym roku.
Kurdyjka przygotowuje się do Nowruz

Nouruz (pers. ‏نوروز‎, czyli „nowy dzień”; wersje w innych językach zapisywane jako Nevruz, Newroz, Navruz, Nowruz, Naurız, Nooruz, Novruz, Navrez) – tradycyjne irańskie święto nowego roku, obchodzone w dniu równonocy wiosennej, od 2010 obchodzone na arenie międzynarodowej (ang. International Nowruz Day).

UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.Tybetański Region Autonomiczny, Tybet (tyb.: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་, Wylie: Bod-rang-skyong-ljongs, ZWPY: Poi Ranggyong Jong; chiń.: 西藏自治区; pinyin: Xīzàng Zìzhìqū) – region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Lhasie. Powstał w 1965 roku w wyniku połączenia dotychczasowego regionu Tybet i terytorium Qamdo. Obejmuje jednak jedynie 1,2 z 2,5 mln km² terytorium historycznego Tybetu.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwotnie związane było z tradycją zaratusztriańską. W czasach Achemenidów święto było okazją do złożenia hołdu królowi perskiemu przez delegacje wszystkich ludów wchodzących w skład Imperium Perskiego. Ceremonie odbywały się w Persepolis.

Nazwa święta pochodzi z języka staroperskiego od słów nava (nowy) i rəzaŋh (dzień), i zachowuje swoje znaczenie również we współczesnym języku perskim نو روز nouruz. Obecnie święto Nouruz oprócz Iranu jest obchodzone także w Afganistanie, Tadżykistanie, Azerbejdżanie, Turkmenistanie, Kazachstanie, Tatarstanie, Sudanie, Indiach, Pakistanie, Bangladeszu, Bhutanie, Nepalu i Tybecie, na Zanzibarze, w wielu regionach Bliskiego Wschodu, Bałkanów, Kaukazu, a także w części Chin i Ameryki Północnej. W Kurdystanie obchodzony jako Newroz.

Równonoc wiosenna – na danej półkuli ziemskiej – północnej lub południowej – jest to równonoc, po nastąpieniu której Słońce przez pół roku będzie oświetlać mocniej tę półkulę a słabiej półkulę drugą. Moment równonocy wiosennej wyznacza na danej półkuli początek astronomicznej wiosny. Na półkuli północnej równonoc wiosenna następuje w okolicach 20/21 marca, kiedy Słońce przechodzi przez punkt Barana. Na półkuli południowej, gdzie pory roku przesunięte są o sześć miesięcy, równonoc wiosenna ma miejsce 22/23 września. W chwili gdy na jednej półkuli zachodzi zjawisko równonocy wiosennej, na drugiej jest to moment równonocy jesiennej.Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

10 maja 2010 zostało proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją A/RES/64/253, jako święto międzynarodowe i obchodzone jest 21 marca. W 2009 roku Nouruz zostało wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Międzynarodowe Dni i Tygodnie ONZ
  • Ćajtra nawaratri
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. International Nowruz Day (ang.). Unted Nations. [dostęp 2012-03-25].
    2. Nouruz – święto natury, tradycyjne starożytne święto Irańczyków (pol.). [dostęp 2013-12-30].
    3. Newroz znaczy Nowy dzień (pol.). Onet.pl Podróże, 2010-05-27. [dostęp 2019-03-20].
    4. Resolution adopted by the General Assembly, International Day of Nowruz – na oficjalnej stronie Zgromadzenia Ogólnego ONZ (ang.)
    5. UNESCO ICH: Novruz, Nowrouz, Nooruz, Navruz, Nauroz, Nevruz (ang.). [dostęp 2013-11-18].
    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.Język perski, nowoperski (per. فارسی fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Międzynarodowe Dni i Tygodnie ONZ – grupa okolicznościowych dni i tygodni proklamowanych przez Zgromadzenie Ogólne ONZ i jej wyspecjalizowane organizacje oraz agendy, m.in. UNESCO, UNICEF, Światową Organizację Zdrowia (ang. WHO), ONZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa (ang. FAO), czy Międzynarodową Organizację Pracy (ang. ILO, pol. MOP), a także inne organizacje działające pod ich auspicjami.
    Tadżykistan (Republika Tadżykistanu; tadż: Ҷумҳурии Тоҷикистон, Dżumhurii Todżikiston) – państwo w środkowej Azji ze stolicą w Duszanbe. Tadżykistan graniczy z Uzbekistanem, Kirgistanem, Chinami i Afganistanem.
    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Ćajtra nawaratri – święto hinduskie, Nowy Rok (Święto Wiosny) według kalendarza hinduskiego, przypadające na pierwszy dzień miesiąca ćajtra (przełom marca i kwietnia) i trwające dziewięć dni (nawaratri). Jest świętem radosnym, związanym ze składaniem kwiatów w świątyniach i kultem bogini Durgi i recytowaniem Gajatri. W roku 2009 zaczyna się 27 marca, a kończy 3 kwietnia.
    Kurdystan – górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów. Terytorium Kurdystanu jest podzielone między następujące państwa:

    Reklama