• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Norymberga



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Bálint Balassi lub Bálint Balassa (ur. 20 października 1554 w Zwoleniu, obecnie Słowacja, zm. 30 maja 1594 w Ostrzyhomiu) – węgierski poeta odrodzenia. Tworzył po węgiersku i słowacku. Jeden z pierwszych, znaczących poetów piszących po węgiersku.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

    Norymberga (niem. Nürnberg, frank. Nämberch) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Środkowa Frankonia, siedziba regionu Industrieregion Mittelfranken. Położone nad rzeką Pegnitz (nieco powyżej jej ujścia do rzeki Regnitz), gospodarcza i kulturalna stolica Frankonii, drugie co do wielkości miasto w Bawarii. Liczy 510 602 mieszkańców (31 grudnia 2011). Najbliżej położone duże miasta: Monachium – ok. 150 km na południowy wschód, Stuttgart – ok. 156 km na południowy zachód i Frankfurt nad Menem – ok. 186 km na północny zachód. Miasto zniszczone podczas II wojny światowej, odbudowane.

    Wacław z Szamotuł (Wacław Szamotulski, Szamotulczyk), (urodzony ok. 1524 w Szamotułach – zmarł ok. 1560 prawdopodobnie w Pińczowie) – polski kompozytor i poeta, człowiek renesansu, uważany za najwybitniejszego (obok Mikołaja Zieleńskiego) kompozytora polskiego przed Chopinem, a przynajmniej za najwybitniejszego polskiego kompozytora epoki odrodzenia. W którymś momencie swego życia przeszedł na kalwinizm.Hartmann Schedel (ur. 13 lutego 1440 w Norymberdze, zm. 28 grudnia 1514 tamże) – niemiecki lekarz, humanista i historyk. Autor Kroniki świata wydanej w 1493 roku w Norymberdze.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Wczesne średniowiecze
  • 1.2 Wolne miasto
  • 1.3 W granicach Bawarii
  • 2 Demografia
  • 3 Polityka
  • 3.1 Władze miasta
  • 3.2 Herb
  • 4 Zabytki
  • 5 Muzea
  • 6 Media
  • 7 Transport
  • 7.1 Kolej
  • 8 Sport
  • 9 Współpraca międzynarodowa
  • 10 Osoby
  • 10.1 urodzeni w Norymberdze
  • 10.2 związane z miastem
  • 11 Norymberga w sztuce
  • 12 Przypisy
  • 13 Linki zewnętrzne
  • Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Nikaragua (Nicaragua, Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Środkowej, położone między Hondurasem na północy, a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego.

    Historia[]

    Wczesne średniowiecze[]

    We wczesnym średniowieczu w okolicach dzisiejszej Norymbergi przebiegała granica germańsko-słowiańska. Pierwsza wzmianka o mieście pojawiła się w 1050 jako nuorenberc (skalista góra) w dokumencie cesarza Henryka III. Istotną rolę dla Rzeszy odgrywał ówczesny zamek, dzięki któremu rozwinęło się miasto. Szybko otrzymało one liczne przywileje handlowe. Już w XII wieku Norymberga była stolicą Burgrabstwa Norymbergi.

    Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze – organ wymiaru sprawiedliwości powołany po II wojnie światowej w celu osądzenia nazistowskich zbrodniarzy wojennych. Procedował od 20 listopada 1945 do ogłoszenia wyroku w dniu 1 października 1946.Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.

    Wolne miasto[]

    Dzięki Wielkiej Karcie Swobód nadanej w 1219 r. przez Fryderyka II miasto stało się wolnym miastem Rzeszy. Ówczesna Norymberga była, wraz z Augsburgiem, jednym z dwóch największych centrów handlowych na drodze z Rzymu do północnej Europy, a wraz z Legnicą i Wiedniem jednym z największych miast środkowej Europy na początku czternastego stulecia.

    Turyngia, Wolny Kraj Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) – kraj związkowy w Niemczech. Stolicą kraju związkowego jest miasto Erfurt.Nicole Vaidišová; (używała również nazwiska Štěpánková) (ur. 23 kwietnia 1989 w Norymberdze) – czeska tenisistka, występująca na światowych kortach od 2003 do 2010 roku, półfinalistka Australian Open 2007 i French Open 2006 w grze pojedynczej, klasyfikowana w rankingu WTA na 7. miejscu w grze pojedynczej (2007) i na 128. miejscu w grze podwójnej (2006), reprezentantka Czech w Pucharze Federacji i na letnich igrzyskach olimpijskich. Tenisistka praworęczna z oburęcznym backhandem.

    W drugiej połowie XIV wieku Norymbergi sięgały wpływy czeskie. Jako wolne miasto Norymberga graniczyła z Królestwem Czech poprzez ziemie Czeskiego Palatynatu. Nadgraniczną miejscowością czeską było wówczas Erlenstegen, które od 1899 stanowi dzielnicę Norymbergi. Rezydujący w Pradze król Czech i Święty Cesarz Rzymski Karol Luksemburski gościł w Norymberdze 52 razy. Czeską stolicę z Norymbergą łączyła tzw. Złota Droga. Z fundacji Karola zbudowano Kościół Najświętszej Marii Panny. W 1356 przyjęto w Norymberdze Złotą Bullę Karola. Tu też urodzili się kolejni królowie Czech Wacław IV Luksemburski i Zygmunt Luksemburski.

    Franciszek Salezy Korszyński (ur. 19 stycznia 1893, zm. 3 listopada 1962) – polski biskup rzymskokatolicki, profesor i rektor Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku, biskup pomocniczy włocławski w latach 1946–1962.Bar (czarnogórski Бар, dawniej włoskie Antivari) – miasto i gmina miejska w Czarnogórze, nad Adriatykiem, liczące około 13 tysięcy mieszkańców. Ważny ośrodek komunikacyjny ze względu na największy port morski w Czarnogórze (i zarazem jeden z najważniejszych portów morskich byłej Jugosławii), połączenia promowe z portami Ankona i Bari po drugiej stronie Adriatyku oraz początek linii kolejowej łączącej Belgrad i Podgoricę z wybrzeżem. Dzieli się na Stary i Nowy Bar.
    Panorama miasta z Kroniki Świata Hartmana Schedla (1493)

    Do 1427 r. Norymberga była rządzona przez burgrabiów, aż do Fryderyka VI, który sprzedał swój urząd „Radzie Miasta”. W 1437 do miasta dotarła czarna śmierć. W 1502 miasto najechał margrabia Kazimierz Hohenzollern.

    Rozkwit kulturowy w XV i XVI wieku spowodował, że Norymberga stała się centrum niemieckiego renesansu. W 1493 w Norymberdze opublikowano Liber Chronicarum. W rezultacie wojny o sukcesję w Landshut w granice Wolnego Miasta Norymbergi włączono m.in. miasta Lauf, Altdorf, Hersbruck, Betzenstein. W 1525 r. miasto zaakceptowało reformację. W lutym 1541 r. miasto odwiedził król Hiszpanii i Święty Cesarz Rzymski Karol V Habsburg.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Nürnberg-Eibach – stacja kolejowa w Norymberdze, w kraju związkowym Bawaria, w Niemczech. Znajdują się tu 3 perony.

    Norymberga była znaczącym ośrodkiem drukarskim, z czego korzystali także Polacy. W latach 1508–1518 działalność drukarską prowadził tu Adam Dyon. W 1543 roku w Norymberdze zostało wydane słynne dzieło Mikołaja Kopernika De revolutionibus orbium coelestium. W 1554 jako pierwszy utwór polskiego kompozytora, wydany poza granicami Polski, światło dzienne ujrzał tu utwór In te Domine speravi Wacława z Szamotuł. W 1698 roku w Norymberdze Jakub Barner wydał podręcznik chemii Chymia philosophica.

    Deutsche Eishockey Liga (w skrócie DEL, pol. Niemiecka Hokejowa Liga) – najwyższa klasa rozgrywkowa niemieckiego hokeja na lodzie. Poprzedniczką DEL była Bundesliga. Rozgrywki należą do międzynarodowego stowarzyszenia Hockey Europe.Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).

    W Norymberdze zmarł autor ołtarza w krakowskim Kościele Mariackim Wit Stwosz (w 1533) oraz jego syn, także rzeźbiarz, Stanisław Stwosz (w 1528).

    Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1632 r., król szwedzki Gustaw II Adolf został pokonany w Norymberdze przez czeskiego wodza Albrechta von Wallensteina. Miasto podupadło podczas wojny. W 1651 Norymberga uzyskała połączenie pocztowe z Erfurt, a w 1683 z Lipskiem. W 1662 rozpoczęła działalność norymberska Akademia Sztuk Pięknych. W 1711 Norymbergę odwiedził przyszły król Polski August III Sas. XVIII wiek to okres powolnego upadku miasta. W 1790/91 elektor bawarski Karol IV Teodor Wittelsbach zajął część ziem pozyskanych przez Norymbergę po wojnie o sukcesję w Landshut. W 1796 część terytorium okupowało Królestwo Prus. Na początku XIX wieku Norymberga zbankrutowała.

    Augsburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz powiatu Augsburg, chociaż do niego nie należy. Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    W granicach Bawarii[]

    Norymberga pod koniec XIX wieku

    Z polecenia cesarza Napoleona w 1806 r. Norymberga straciła status Wolnego Miasta i została wcielona do Królestwa Bawarii, na czym niewątpliwie skorzystała. Wszystkie długi miasta zostały spłacone. Norymberga odrodziła się jako centrum przemysłowe. W 1835 r. została otwarta w Norymberdze pierwsza niemiecka linia kolejowa do pobliskiej miejscowości Fürth, a w drugiej połowie XIX wieku Norymberga została połączona linią kolejową z czeskim miastem Cheb. W 1871 Norymberga została częścią zjednoczonych Niemiec. W 1900 Norymberga była dziewiątym najludniejszym miastem Niemiec i drugim Królestwa Bawarii. 11 maja 1912 otwarto w Norymberdze jeden z największych ogrodów zoologicznych Europy.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Królestwo Czech (czes. České království) – historyczne państwo istniejące od momentu koronacji Wratysława II na króla Czech. Po jego śmierci Czechy znów stały się księstwem. Ponownie istniało królestwo w czasie panowania Władysława II. Od czasów Przemysła Ottokara I tytuł królewski był dziedziczny. Po wygaśnięciu dynastii Przemyślidów w 1306 r. Czechy przeszły pod panowanie Luksemburgów. Od 1356 r. król Czech był jednym z elektorów Rzeszy. Po bezpotomnej śmierci Ludwika II Jagiellończyka w 1526 r. Czechy dostały się pod panowanie Habsburgów. Od 1849 r. kraj koronny Cesarstwa Austrii, obejmujący obszar Czech właściwych. W wyniku rozpadu Austro-Węgier po I wojnie światowej Królestwo Czech weszło w skład Czechosłowacji.

    W XX wieku miasto wpisało się na czarne karty dziejów ludzkości. Za czasów III Rzeszy było ważnym ośrodkiem ruchu nazistowskiego. Pozostałościami z tych czasów są monumentalne budowle nazistowskiej architektury. W 1935 na zjeździe NSDAP w Norymberdze zostały ogłoszone tzw. ustawy norymberskie. W czasie II wojny światowej w Norymberdze byli więzieni przez Niemców m.in. Franciszek Leszek Klima, Franciszek Korszyński, Józef Kos i Jerzy Roszak. 2 stycznia 1945 r. średniowieczne centrum miasta zostało zbombardowane przez Brytyjczyków oraz Amerykanów. W wyniku tych nalotów zniszczono ok. 90% starej zabudowy. Do tego czasu Norymberga była jednym z najlepiej zachowanych miast średniowiecza. 16-20 kwietnia 1945 w bitwie o Norymbergę Amerykanie pokonali połączone siły Niemiec i Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej.

    Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), (ur. 14 lub 15 lutego 1368 w Norymberdze, zm. 9 grudnia 1437 w Znojmie) – elektor (margrabia) brandenburski od 1378, król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, Święty Cesarz Rzymski od 1433, król czeski od 1419 (objął władzę w 1436).Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

    Po II wojnie światowej odbył się w tym mieście proces zbrodniarzy wojennych – słynny proces norymberski. W 1949 Norymberga została częścią Republiki Federalnej Niemiec. W 1972 do miasta przyłączono miejscowość Katzwang.

    Współcześnie Norymberga jest 14. najludniejszym miastem Niemiec.

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).Nürnberg Hauptbahnhof (Nürnberg Hbf) – główna stacja kolejowa w Norymberdze, największa w Bawarii Północnej, położona na południowo-wschodnim krańcu starego miasta. Codziennie na stacji zatrzymuje się około 250 pociągów i korzysta z niej około 130 tys. pasażerów. W pobliżu dworca głównego znajduje się m.in. Muzeum Komunikacyjne i Teatr Operowy.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kościół Świętego Sebalda (St. Sebald, Sebalduskirche) – romańsko-gotycki kościół w Norymberdze, we Frankonii (Bawaria Niemcy). Pierwotne dedykowany świętemu Piotrowi i Katarzynie Aleksandryjskiej, a następnie świętemu Sebaldowi, VIII-wiecznemu pustelnikowi i misjonarzowi, który jest patronem Norymbergi. Dawna fara górnej części Starego Miasta, należąca do diecezji bamberskiej. Od reformacji (1525), do dnia dzisiejszego kościół należy do gminy ewangelickiej.
    Linia kolejowa Norymberga – Cheb – niezelektryfikowana linia kolejowa o dłuości 151 km, która biegnie od Norymbergi przez Lauf, Hersbruck, Pegnitz, Kirchenlaibach, Marktredwitz i Schirnding do Cheb w Czechach. Została zbudowana jako Fichtelgebirgsbahn. Na odcinku Norymberga-Schnabelwaid jest częścią Sachsen-Franken-Magistrale.
    Klocki – zabawka dziecięca w formie różnokolorowych wielościanów, wykonana zazwyczaj z tworzywa sztucznego (najczęściej plastiku) bądź drewna. Głównym zadaniem klocków jest budowanie zdolności przestrzennych i kreatywnych dziecka: poprawiają chwytliwość dłoni, budzą kreatywność i poruszają wyobraźnię.
    Changping (chin. upr. 昌平区, chin. trad. 昌平區, pinyin Chāngpíng Qū) – dzielnica Pekinu, dawniej samodzielny powiat, znajdująca się w północno-zachodniej części miasta.
    Miś (ang. Teddy bear) - nazwa odnoszona do zabawek oraz bohaterów literatury dziecięcej lub też popularne określenie niedźwiedzia.
    Wolna Partia Demokratyczna (niem. Freie Demokratische Partei, FDP) – centroprawicowa liberalna partia polityczna w Niemczech.
    Regnitz (nazwa pochodzenia słowiańskiego, pol. hist. Radęca) - rzeka w Niemczech, lewy dopływ Menu o dł. 58 km. Powstaje z połączenia rzek Pegnitz i Rednitz w pobliżu Fürth i wpływa do Menu kilka kilometrów na północ od Bambergu.

    Reklama