• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nona Gaprindaszwili



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Władysław Litmanowicz, właśc. Abram Wolf (ur. 20 lutego 1918, zm. 31 marca 1992) – polski szachista, dziennikarz, działacz i sędzia szachowy żydowskiego pochodzenia. Z wykształcenia prawnik, w latach powojennych sędzia w procesach stalinowskich, wydał wyroki śmierci na działaczy polskiego podziemia niepodległościowego.Drużynowe mistrzostwa świata w szachach – rozgrywany co cztery lata turniej, którego celem jest wyłonienie najlepszej narodowej drużyny szachowej na świecie.

    Nona Gaprindaszwili, gruz. ნონა გაფრინდაშვილი (ur. 3 maja 1941 w Zugdidi) – gruzińska szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 1962–1978.

    Kariera szachowa[ | edytuj kod]

    W 1961 roku w wieku dwudziestu lat Gaprindaszwili efektownie zadebiutowała w turnieju pretendentek do meczu o mistrzostwo świata kobiet, zdobywając 13 punktów z 16 (+10 -0 =6). Rok później w Moskwie zdeklasowała Elizawietę Bykową w meczu o tytuł mistrzyni świata (+7 -0 =4). Przez następne szesnaście lat była niekwestionowaną królową szachów. W kolejnych cyklach rozgrywek obroniła tytuł, trzykrotnie wygrywając z najgroźniejszą rywalką, Ałłą Kusznir: w 1965 roku w Rydze, w 1969 roku w Tbilisi i Moskwie oraz w 1972 roku ponownie w Rydze. W 1975 roku w Tbilisi pokonała swoją rodaczkę Nanę Aleksandriję 8½ - 3½.

    Jurij Bałaszow, ros. Юрий Сергеевич Балашов (ur. 12 marca 1949 w Szadrinsku) – rosyjski szachista i trener szachowy, arcymistrz od 1973 roku.Marta Michna (z domu Zielińska, ur. 30 stycznia 1978 w Głogowie) – polska szachistka, reprezentantka Niemiec od 2007, arcymistrzyni od 1999 roku.

    Dominacja Nony Gaprindaszwili w kobiecych szachach spowodowała gwałtowny wzrost popularności szachów w Gruzji i zaowocowała całą plejadą znakomitych szachistek z tego kraju. Najbardziej utalentowaną z nich była Maja Cziburdanidze, która w wieku siedemnastu lat zdołała przedrzeć się przez sito eliminacji i przystąpić do meczu z Gaprindaszwili. W 1978 roku w Tbilisi dotychczasowa mistrzyni musiała oddać swój tytuł po emocjonującym i wyrównanym meczu, przegranym w stosunku 6½ - 8½. Po utracie tytułu Gaprindaszwili przez wiele lat uczestniczyła w rozgrywkach o mistrzostwo świata (dwukrotnie w meczach pretendentek, w 1980 i 1983 roku i trzykrotnie w turniejach pretendentek, w 1988, 1990 i 1992 roku), nigdy jednak nie zdołała się zakwalifikować do decydującego meczu z panującą mistrzynią. W 2001 roku w Moskwie została wyeliminowana w I rundzie przez Martę Zielińską na mistrzostwach świata rozgrywanych systemem pucharowym.

    Paul Keres (ur. 7 stycznia 1916 w Narwie, zm. 5 czerwca 1975 w Helsinkach) – estoński i radziecki szachista, z racji swoich osiągnięć nazywany "Księciem Szachów".Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.

    Gaprindaszwili odnosiła liczne sukcesy w turniejach radzieckich i międzynarodowych. Była pięciokrotną mistrzynią Związku Radzieckiego. Jako jedna z nielicznych kobiet, a pierwsza po Verze Menchik, z powodzeniem brała udział w silnych turniejach szachowych, zdominowanych przez mężczyzn. W 1963 roku w Hastings wygrała turniej B, kwalifikując się do rozegranego rok później elitarnego turnieju, w którym zajęła piąte miejsce (wygrała wówczas cztery partie i zremisowała ze zwycięzcą turnieju, Paulem Keresem). W 1976 roku zajęła drugie miejsce w turnieju szwajcarskim w Sandomierzu, rok później podzieliła z Oscarem Panno, Jurijem Bałaszowem i Dragutinem Sahoviciem pierwsze miejsce na turnieju w Lone Pine. W 1978 roku Międzynarodowa Federacja Szachowa FIDE przyznała jej, jako pierwszej kobiecie, tytuł arcymistrza (obok tytułu arcymistrzyni, który otrzymała w 1976 roku). Na przełomie 1982 i 1983 r. zwyciężyła w kolejnym międzynarodowym turnieju, rozegranym w Reggio Emilii.

    Mistrzostwa świata seniorów w szachach – rozgrywane od 1991 r. zawody, mające na celu wyłonienie mistrzyni świata szachistek powyżej 50. roku życia oraz mistrza świata szachistów powyżej 60. roku życia. Wśród dotychczasowych zwycięzców znajdują się klasyczni mistrzowie świata: Nona Gaprindaszwili i Wasilij Smysłow, jak również pretendenci do tego tytułu: Walentyna Kozłowska, Jelena Fatalibekowa, Marta Lityńska, Tatiana Zatułowska oraz Jefim Geller, Wiktor Korcznoj i Mark Tajmanow. Spośród reprezentantów Polski największe sukcesy w tych rozgrywkach odniosła Hanna Ereńska-Barlo, która w roku 2007 zdobyła tytuł mistrzyni świata, w latach 1998 i 2005 - medale srebrne, a w 1997 i 2003 - brązowe. W roku 2000 mistrzostwa zostały zorganizowane w Polsce, w miejscowości Rowy.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    W latach 1995 i 2009 dwukrotnie zdobyła tytuły mistrzyni świata "weteranek", była również dwukrotną wicemistrzynią świata (2010, 2013) – w kategorii powyżej 50 lat, jak również mistrzynią świata w kategorii powyżej 65 lat (2014).

    Wielokrotnie reprezentowała ZSRR i Gruzję w turniejach drużynowych, m.in.:

  • dwunastokrotnie na olimpiadach szachowych (w latach 1963, 1966, 1969, 1972, 1974, 1978, 1980, 1982, 1984, 1986, 1990, 1992); dziewiętnastokrotna medalistka: wspólnie z drużyną – jedenastokrotnie złota (1963, 1966, 1969, 1972, 1974, 1978, 1980, 1982, 1984, 1986, 1992) i srebrna (1990) oraz indywidualnie – czterokrotnie złota (1978 – na II szachownicy, 1980 – na II szachownicy, 1986 – za wynik rankingowy, 1986 – na III szachownicy), dwukrotnie srebrna (1982 – na III szachownicy, 1984 – na III szachownicy) i brązowa (1984 – za wynik rankingowy),
  • na drużynowych mistrzostwach świata (w roku 1997).
  • Najwyższy ranking w karierze osiągnęła 1 lipca 1987 r., z wynikiem 2495 punktów zajmowała wówczas 2. miejsce (za Mają Cziburdanidze) na światowej liście FIDE.

    Lone Pine International – otwarty turniej szachowy, rozgrywany w latach 1971 - 1981 w Lone Pine w Kalifornii; w okresie tym jeden z najsilniej obsadzonych openów w Stanach Zjednoczonych.Nana Aleksandria, gruz. ნანა ალექსანდრია (ur. 13 października 1949 w Poti) – gruzińska szachistka i sędzia klasy międzynarodowej (International Arbiter od 1995), dwukrotna wicemistrzyni świata, arcymistrzyni od 1976 roku.

    W 1997 r. FIDE ufundowała Puchar Nony Gaprindaszwili (ang. The Nona Gaprindashvili Cup) dla kraju, którego obie reprezentacje (męska i kobieca) zdobyły podczas szachowej olimpiady najwięcej punktów spośród wszystkich uczestniczących nacji. Po raz pierwszy Puchar ten został przyznany podczas olimpiady w Eliście (1998).

    Olimpiada szachowa 1980 (zarówno w konkurencji kobiet, jak i mężczyzn) rozegrana została w Valetcie w dniach 20 listopada - 6 grudnia 1980 r.System pucharowy (rozgrywki pucharowe) – sposób rozgrywania zawodów sportowych w dyscyplinach, w których rywalizacja polega na bezpośrednich pojedynkach między uczestnikami. Uczestnicy rozgrywają mecze (gry) pomiędzy sobą, po których zwycięzca kwalifikuje się do dalszych gier, pokonany odpada z rywalizacji. Ten sposób prowadzenia zmagań nazywany jest również systemem knock-out.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Międzynarodowa Federacja Szachowa (fr. Fédération Internationale des Échecs, FIDE) – utworzona 20 lipca 1924 roku w Paryżu organizacja międzynarodowa zrzeszająca narodowe związki szachowe z całego świata, w tym Polski Związek Szachowy. Mottem FIDE jest Gens una sumus (łac. Jesteśmy jedną rodziną). Od roku 1995 na czele FIDE stoi Kirsan Ilumżynow, prezydent rosyjskiej republiki autonomicznej Kałmucji.
    Ranking szachowy (elo) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa "elo" pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.
    Ałła Kusznir (Alla Kushnir-Stein, ur. 11 sierpnia 1941 w Moskwie, zm. 2 sierpnia 2013 w Tel Awiwie) – izraelska szachistka rosyjskiego pochodzenia, trzykrotna uczestniczka meczów o mistrzostwo świata kobiet.
    Jelizawieta Iwanowna Bykowa, ros. Елизавета Ивановна Быкова (ur. 4 listopada 1913 w Bogoljubowie, zm. 8 marca 1989 w Moskwie) – rosyjska szachistka, mistrzyni świata w szachach w latach 1953–1956 oraz 1958–1962.
    Tbilisi (gruz. თბილისი, w latach 1845-1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Akademia Nauk, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.