• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nomenklatura - polityka

    Przeczytaj także...
    Partia komunistyczna, partia marksistowsko-leninowska, "partia nowego typu" - partia polityczna, zbudowana wedle zasad opracowanych przez Lenina.Rudolf Giermanowicz Pichoja (ros. (Рудольф Германович Пихоя), ur. 1947 w miasteczku Polewskoj, Obwód swierdłowski) – rosyjski profesor, historyk, archiwista, były dyrektor Państwowego Archiwum Federacji Rosyjskiej. 14 października 1992 roku, jako specjalny wysłannik Prezydenta Rosji Borysa Jelcyna przekazał Prezydentowi RP Lechowi Wałęsie kopie dokumentów dotyczących zbrodni katyńskiej przechowywanych w tzw. "teczce specjalnej nr 1", w tym kopię uchwały Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku nakazującej dokonanie zbrodni na polskich jeńcach wojennych i więźniach (tzw. decyzja katyńska) oraz tzw. notatki Szelepina. Autor między innymi akademickiej syntezy historii aparatu władzy w Związku Radzieckim, publikacji pt Советский союз. История власти. 1945-1991, 2000, 684 s., wydanej również w Polsce.
    Uwłaszczenie nomenklatury – potoczne określenie procesu prywatyzacji i przejmowania majątku publicznego przez niektórych działaczy nomenklatury partyjnej i państwowej, które pojawiło się na fali przemian ustrojowych w 1989 roku w Polsce i innych krajach bloku sowieckiego. Konwersja władzy politycznej dotychczasowych elit państw komunistycznych na własność ekonomiczną rozpatrywana jest w literaturze naukowej jako proces budowy „kapitalizmu politycznego”, którego realny zasięg jest jednak przedmiotem licznych kontrowersji. Początki "uwłaszczenia nomenklatury" identyfikowane są zwykle drugiej połowie lat osiemdziesiątych i wiązane z ogłoszeniem tzw. pieriestrojki w ZSRR, choć niektórzy badacze dostrzegają je jeszcze wcześniej.

    Nomenklatura partyjna – najogólniej oznacza mianowanych przez władze partyjne urzędników i funkcjonariuszy państwa, organizacji społecznych i administracji przemysłowej, a także pracowników aparatu partyjnego (zob. partia komunistyczna) (w maju 1983 roku powstał nawet Związek Zawodowy Pracowników PZPR).

    Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.Wczasy, dawniej wywczas, to wypoczynek połączony ze zmianą środowiska, otoczenia, klimatu. Z czasem określenie to zaczęło oznaczać wypoczynek zorganizowany. Osoba korzystająca z takiej formy wypoczynku to wczasowicz.

    W żargonie partyjnym nomenklatura oznaczała sformalizowany ściśle system mianowań na stanowiska. Mówiono np. że stanowisko majstra czy kierownika wydziału w zakładzie pracy jest w nomenklaturze Podstawowej Organizacji Partyjnej lub w nomenklaturze Komitetu Zakładowego PZPR (o zatrudnieniu konkretnej osoby decydował KZ PZPR, w praktyce zaś jego I sekretarz); stanowiska wyższe były w nomenklaturze wyższych instancji partyjnych (one decydowały o ich obsadzie) – Komitetu Fabrycznego, Uczelnianego, Dzielnicowego, Miejskiego, Powiatowego, lub Wojewódzkiego.

    Polskie Radio SA (PR SA) – jednoosobowa spółka akcyjna Skarbu Państwa z siedzibą w Warszawie, której celem działalności jest wypełnianie zadań radiofonii publicznej w Polsce.Komitet Centralny Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (Центральный комитет Коммунистической партии Советского Союза) - centralna instancja partii, wykonująca polecenia Biura Politycznego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (Политическое бюро ЦК КПСС - Политбюро), de facto organ zarządzania wszystkimi dziedzinami życia w tym kraju.

    O objęciu najwyższych lub szczególnie ważnych stanowisk państwowych, społecznych lub gospodarczych (spis zawierał około 300 tysięcy takich stanowisk) decydowały Wydziały Komitetu Centralnego lub nawet Sekretariat KC albo Biuro Polityczne (były one „w nomenklaturze KC”). Z reguły decyzję przygotowywał formalnie Wydział Kadr KC. Znacznie mniejsza była liczba członków oligarchii partyjnej, a więc najwyższej warstwy nomenklatury. W ZSRR było to około 3000 osób.

    Telewizja Polska S.A. (oficjalny skrót TVP S.A.) – spółka akcyjna Skarbu Państwa, jedyny publiczny nadawca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nadawca kanałów telewizyjnych: TVP1, TVP 1 HD, TVP2, TVP 2 HD, TVP Polonia, TVP Info, TVP Sport, TVP Historia, TVP Kultura, TVP HD, TVP Parlament, TVP Seriale oraz TVP Rozrywka i TVP Regionalna. Nadaje w systemie cyfrowym, przy użyciu cyfrowego multipleksu DVB-T (MUX-3), który pokrywa zasięgiem cały kraj, po wyłączeniu telewizji analogowej 23 lipca 2013 roku. Jako jedyna telewizja z 3 największych nadawców w Polsce nie posiada własnej satelitarnej platformy cyfrowej.Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (w skrócie Biuro Polityczne KC PZPR lub z rosyjskiego "Politbiuro") było (razem z Sekretariatem KC PZPR) głównym organem kierowniczym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W jego skład wchodziło zwykle od 9 do 15 członków, posiadających pełne prawo głosu, oraz kilku zastępców członka Biura Politycznego, bez pełnego prawa głosu. Wzorowane na podobnym organie KC KPZR było faktycznym ośrodkiem decyzyjnym władz komunistycznych. Tu zapadały kluczowe decyzje polityczne, a członkowie Biura Politycznego nadzorowali powierzone sobie poszczególne ministerstwa i resorty.

    O obsadzie stanowisk ministerialnych decydowało Biuro Polityczne. W nomenklaturze Sekretariatu KC były np. wyższe stanowiska kierownicze w prasie centralnej, radiu i telewizji, stanowiska dyrektorów i zastępców dyrektorów departamentów w ministerstwach.

    Warstwa ludzi, zwana potocznie nomenklaturą, miała szereg niedostępnych dla innych przywilejów – bardzo zresztą formalnie zróżnicowanych, od nieznacznie lepszych warunków wczasów, po specjalne kliniki, sklepy i inne dobra.

    W Związku Radzieckim przywileje nomenklatury były jeszcze większe. Szczególnie wśród nich wyróżniali się pracownicy Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego.

    Zobacz też[]

  • Uwłaszczenie nomenklatury
  • Przypisy

    1. Rudolf Pichoja, Historia władzy w Związku Radzieckim 1945-1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, ISBN 9788301167219.

    Bibliografia[]

  • Михаил Сергеевич Восленский: Номенклатура. Господствующий класс Советского Союза, [w:] [1], [2]



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.008 sek.