• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Noc



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Nocny tryb życia – pojęcie określające zachowanie zwierząt, które śpią w ciągu dnia, zaś okresem ich największej aktywności jest noc. Przeciwieństwem nocnego trybu życia jest dzienny tryb życia, charakterystyczny między innymi dla człowieka.Noc św. Bartłomieja, zwana również krwawym weselem paryskim, a przez analogię do Nieszporów sycylijskich jutrznią paryską – potoczne określenie rzezi hugenotów (francuskich ewangelików reformowanych) w Paryżu, która miała miejsce w nocy 23 na 24 sierpnia 1572 roku. Nazwa wywodzi się od jednego z apostołów, św. Bartłomieja, którego święto liturgiczne obchodzone jest 24 sierpnia.
    Noc na Księżycu
    Mozaika nocnych zdjęć ukazuje wielkie miasta emitujące tak wiele światła, że widać je nawet na zdjęciach satelitarnych
    Oświetlenie Ziemi w czasie, gdy w Polsce jest środek nocy

    Noc – część doby, w czasie której Słońce znajduje się poniżej linii horyzontu. Można też ją określić jako okres od zmierzchu do świtu. Zjawisko to występuje na planetach krążących wokół gwiazd – czyli ich satelitach, w tym również na Ziemi. Przeciwnym pojęciem jest dzień.

    Noc paskiewiczowska to okres w historii Polski datowany na lata 1831 - 1856 (właściwie trwająca do 1857). Swoją nazwę wziął od osoby Iwana Paskiewicza, który decyzją cara Mikołaja I został namiestnikiem Królestwa Polskiego w 1832 (Statut Organiczny) po upadku powstania listopadowego w 1831. Okres ten charakteryzuje się wzmożeniem represji politycznych oraz sankcji gospodarczych wobec Królestwa Polskiego ze strony Imperium Rosyjskiego. Po śmierci Paskiewicza w 1856 kurs polityki rosyjskiej nie zmienił się w sposób zasadniczy aż do chwili wybuchu powstania styczniowego w 1863 roku.Nietoperze, rękoskrzydłe (Chiroptera) – rząd ssaków łożyskowych, obejmujący ok. 1100 gatunków, do którego zalicza się 17 rodzin zgrupowanych w dwóch podrzędach:

    Nieco inaczej określa się noc astronomiczną, z którą mamy do czynienia, gdy Słońce znajduje się co najmniej 18° pod horyzontem.

    Czas trwania nocy[ | edytuj kod]

    Czas trwania nocy w określonym miejscu na Ziemi uzależniony jest od kilku czynników, są nimi:

    Szerokość geograficzna (ang. latitude, symbol φ) – jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt pomiędzy półprostą poprowadzoną ze środka kuli ziemskiej i przechodzącą przez dany punkt na jej powierzchni a płaszczyzną równika.Przesilenie letnie – na półkuli północnej, jest to moment maksymalnego wychylenia osi obrotu Ziemi w kierunku Słońca, gdy biegun północny jest bliżej Słońca niż południowy: Słońce w tym dniu góruje w zenicie na szerokości zwrotnika Raka. Na półkuli południowej przesilenie letnie ma miejsce w momencie, gdy na półkuli północnej występuje przesilenie zimowe.
  • szerokość geograficzna,
  • pora roku,
  • wysokość bezwzględna badanego punktu – wpływa w minimalnym stopniu,
  • odległość Ziemi od Słońca (aphelium i peryhelium) – wpływa w minimalnym stopniu.
  • Noce trwają krócej[ | edytuj kod]

    Globalny, średni czas trwania nocy na Ziemi jest krótszy od okresu dnia z dwóch przyczyn:

    1. Słońce nie jest punktem, lecz ogromnym obiektem zbliżonym kształtem do kuli, którego obwód na równiku wynosi ok. 4,4 mln km. Ponadto Słońce znajduje się w stosunkowo niedużej odległości od Ziemi (średnio ok. 149,6 mln km). Z tych powodów Słońce oświetla ok. 32 minuty kątowe powierzchni Ziemi w tak samo intensywny sposób. Na przykład oznacza to, że gdy Słońce góruje – to jednocześnie w pasie o szerokości ok. 1,9 km. Zatem dzień „wydziera” te niecałe 2 km nocy. Inaczej mówiąc, Słońce jako obiekt o rozmiarach 32 minut kątowych, nie wschodzi/zachodzi momentalnie jak punkt, a jest to proces trwający w czasie – wschód/zachód Słońca.
    2. Atmosfera powoduje refrakcję (załamanie) światła słonecznego w ten sposób, że dociera ono do obserwatora na Ziemi w momencie, gdy Słońce jest już/jeszcze całkowicie poniżej linii horyzontu o około 34 minuty kątowe.

    Oba czynniki sprawiają, że światło słoneczne osiąga określony punkt na Ziemi, gdy centrum Słońca jest jeszcze o ok. 50 minut kątowych poniżej horyzontu.

    Strefa podbiegunowa lub strefa polarna – jedna z trzech stref oświetlenia Ziemi, obejmująca obszary na obu półkulach położone za kołem podbiegunowym. W strefach polarnych występuje zjawisko dni i nocy polarnych.Noc generałów (ang. The Night of the Generals) – film wojenny produkcji francuskiej w reżyserii Anatole’a Litvaka z 1967 roku.

    Równonoce[ | edytuj kod]

    W dniach równonocy jesiennej i wiosennej, kiedy teoretycznie czasy trwania dnia i nocy się zrównują, w rzeczywistości noc trwa krócej. Na równiku różnica ta wynosi ok. 14 minut i zwiększa się w kierunku biegunów. Oznacza to, że również w Polsce czas trwania dnia i nocy podczas równonocy nie są idealnie takie same.

    Ślepota zmierzchowa (gr. nyctalopia, nyktalopia, pot. kurza ślepota) – wada wzroku, polegająca na zaburzeniu widzenia w warunkach słabego oświetlenia. Jest jednym z początkowych objawów retinopatii barwnikowej. Powstaje ona wskutek upośledzenia czynności pręcików w siatkówce oka. Osoby dotknięte ślepotą zmierzchową nie widzą przy słabym oświetleniu. Większość ptaków (w tym kury) ma upośledzenie widzenia w warunkach słabego oświetlenia i stąd potoczna nazwa wady.Pory roku – okresy klimatyczne, będące następstwem ruchu obiegowego Ziemi wokół Słońca i nachylenia osi ziemskiej do płaszczyzny orbity tego ruchu. Ruch obiegowy Ziemi przy stałym nachyleniu osi obrotu sprawia, że warunki oświetlenia Ziemi zmieniają się w rytmie rocznym, co pociąga za sobą zmiany klimatyczne oraz wpływa na wegetację roślin i tryb życia zwierząt. Nauka o wpływie pór roku na świat roślin i zwierząt to fenologia.
    Oświetlenie Ziemi przez Słońce w dniu przesilenia letniego na półkuli północnej

    Przesilenia[ | edytuj kod]

    Najdłuższa noc:

  • na półkuli północnej wypada z 21 na 22 grudniaprzesilenie zimowe,
  • na półkuli południowej wypada z 21 na 22 czerwca.
  • Najkrótsza noc:

  • na półkuli północnej wypada z 21 na 22 czerwca – przesilenie letnie,
  • na półkuli południowej wypada z 21 na 22 grudnia.
  • W Polsce najkrótszą noc można zaobserwować w najdalej na północ wysuniętym punkcie – przylądku Rozewie. Podczas przesilenia noc trwa tam tylko ok. 6 godzin i 40 min.

    Półkula północna – część kuli ziemskiej, półkula położona na północ od równika. Obejmuje szerokości geograficzne od 0° do 90°N.Noc Kultury – lubelski festiwal kulturalny, organizowany przez Warsztaty Kultury w Lublinie. Wydarzenie ma miejsce raz do roku, na początku czerwca w godzinach 19.00-2.00. Na jego program składa się kilkaset wydarzeń kulturalnych najczęściej odbywających się w przestrzeni publicznej, głównie na Starym Mieście i w Śródmieściu Lublina.

    Noc polarna[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: noc polarna.

    Podczas nocy polarnej Słońce nie wschodzi przez ponad 24 godziny. Zjawisko to ma miejsce na terenach leżących powyżej koła podbiegunowego na obu półkulach.

    W okolicach koła podbiegunowego noc polarna trwa 24 godziny i występuje tylko raz w roku, natomiast im bliżej biegunów, tym noce polarne są dłuższe i występują z rzędu przez pewien – coraz dłuższy – okres. Na biegunach noc polarna trwa niemal dokładnie pół roku.

    Ze względu na czynniki wielkości Słońca i refrakcji, obszary występowania nocy polarnych na obu półkulach (strefy polarne) są nieco mniejsze niż obszary od koła podbiegunowego (66°33′39″N lub 66°33′39″S) do bieguna (odpowiednio 66° N lub 66° S). Natomiast obszary występowania dnia polarnego są nieco większe od obszarów zawartych pomiędzy kołem podbiegunowym a biegunem.

    Wampir – fantastyczna istota, żywiąca się ludzką krwią, prawie nieśmiertelna, o ludzkiej postaci i charakterystycznych wydłużonych kłach. Wampirom przypisywane są liczne zdolności paranormalne, m.in. regeneracja, hipnoza, wyczulony słuch, niezwykła prędkość oraz ogromna siła.Słuch – zmysł umożliwiający odbieranie (percepcję) fal dźwiękowych. Narządy słuchu nazywa się uszami. Słuch jest wykorzystywany przez organizmy żywe do komunikacji oraz rozpoznawania otoczenia.

    Innym pojęciem jest biała noc, podczas której tarcza Słońca chowa się całkiem poniżej horyzontu, jednak na tyle niedaleko, że zmierzch przechodzi od razu w świt.

    Wpływ na organizmy żywe[ | edytuj kod]

    Nietoperz – zwierzę prowadzące nocny tryb życia
    Ananas wykorzystuje noc w swoim metabolizmie

    Brak światła słonecznego – podstawowego źródła energii potrzebnej do życia na Ziemi, ma ogromny wpływ na morfologię, fizjologię i zachowanie niemal wszystkich organizmów.

    Zwierzęta[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: nocny tryb życia.

    Niektóre zwierzęta śpią w nocy, podczas gdy inne – prowadzące nocny tryb życia, są w tym czasie najaktywniejsze.

    Białe noce – cykliczne zjawisko astronomiczne występujące na dużych szerokościach geograficznych (powyżej około 55° N lub S), polegające na tym, że w pewnym okresie roku w nocy nie zapadają całkowite ciemności, czyli zmierzch przechodzi bezpośrednio w świt.Minuta (łac. minuta – mała) – legalna jednostka czasu nienależąca do układu SI, równa 60 sekundom, oznaczana min (bez kropki na końcu). Wywodzi się z sumeryjskiego układu miar. Termin minuta pochodzi z łacińskiego wyrażenia pars minuta prima (pierwsza mała część).

    Część gatunków zwierząt nie jest w ogóle przystosowana do aktywnego spędzania nocy, inne radzą sobie z nią równie dobrze jak z dniem. Na przykład kotowate, dzięki niezwykle czułej siatkówce, są w stanie bardzo dobrze widzieć przy niewielkim natężeniu światła. Istnieją też gatunki, które są aktywne jedynie od zmierzchu do świtu. Najbardziej rozpoznawalnym zwierzęciem aktywnym w nocy jest nietoperz. Ssak ten w dzień mógłby być łatwym łupem dla większych od siebie drapieżników, dlatego przystosował się do polowania w nocy, kiedy większość jego naturalnych wrogów śpi. Natomiast nocne gatunki ćmy przystosowały się fizjologicznie do aktywności w nocy, poprzez ubarwienie skrzydeł, których kolorystyka oscyluje wokół czarnego, szarego i brązowego.

    Układ hormonalny, układ wewnątrzwydzielniczy, układ dokrewny, układ endokrynny – układ narządów występujący u zwierząt, składający się z gruczołów dokrewnych i wyspecjalizowanych komórek warunkujących wydzielanie hormonów.Fizjologia (gr. φυσιολογία, od φύσις - natura + λόγος - nauka) – nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów.

    Rośliny[ | edytuj kod]

    Podobnie jak na zwierzęta, efekty dnia i nocy mają wpływ również na rośliny. One także w drodze ewolucji przystosowały się do braku światła w nocy.

    Na przykład dzięki fotosyntezie CAM, niektóre rośliny mogą „aktywnie” wykorzystywać noc (podczas której, z powodu braku światła nie jest przeprowadzana faza jasna fotosyntezy) do podtrzymywania swojego metabolizmu, np. ananas. Te rośliny nie mogłyby w dzień wchłaniać dwutlenku węgla, ponieważ straciłyby w tym czasie zbyt wiele wody. Natomiast w nocy, kiedy parowanie jest mniejsze, mogą magazynować CO2 w swoich komórkach.

    Półkula południowa – część kuli ziemskiej, półkula położona na południe od równika. Obejmuje szerokości geograficzne od 0° do 90°S.Noc teczek – sformułowanie używane w prawicowej publicystyce na określenie wydarzeń nocy z 4 czerwca na 5 czerwca 1992, związanych z pospiesznym odwołaniem rządu Jana Olszewskiego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Sen – stan czynnościowy ośrodkowego układu nerwowego, cyklicznie pojawiający się i przemijający w rytmie okołodobowym, podczas którego następuje zniesienie świadomości (z wyjątkiem świadomego snu) i bezruch. Sen charakteryzuje się ustępowaniem pod wpływem czynników zewnętrznych (zob. śpiączka).
    Noc polarna – występujące w strefach polarnych zjawisko, kiedy Słońce przebywa pod horyzontem ponad 24 godziny (na biegunie może trwać do 6 miesięcy). Kilka czynników przyczynia się do tego, iż noc polarna nie jest tak ciemna, jak normalna noc. Jeśli tylko Słońce nie jest zbyt nisko pod horyzontem, jego promienie nadal trafiają do wyższych warstw atmosfery, gdzie są rozpraszane i odbijane w kierunku obszarów, na których występuje noc polarna. Powoduje to powstawanie zjawiska zmierzchu. Jest on przeważnie podzielony na trzy przedziały, według pozycji Słońca poniżej horyzontu:
    Biegun geograficzny – jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi oś obrotu danego ciała. Punkty te są jednocześnie najbardziej oddalone od równika, zbiegają się w nich wszystkie południki, a równoleżniki mają wartość 90°.
    Mitologia nordycka – mitologia ludów krajów skandynawskich (północno-germańskich): Danii, Szwecji, Norwegii, Islandii i Wysp Owczych.
    Noc Nenurafów – jest to największa impreza Gminy Lubrza, odbywająca się w miejscowości Lubrza. Począwszy od 1997 r. Noc Nenufarów odbywa się cyklicznie w trzecią sobotę lipca. Przed 1997 r. impreza miała charakter okazjonalny - organizowana była co kilka lat.
    Noc kulturalna – cykliczna impreza kulturalna organizowana raz do roku w Częstochowie. Pierwsza edycja odbyła się w nocy z 23 na 24 października 2004. W kolejnych latach termin imprezy przeniesiono na czerwiec.
    Równonoc wiosenna – na danej półkuli ziemskiej – północnej lub południowej – jest to równonoc, po nastąpieniu której Słońce przez pół roku będzie oświetlać mocniej tę półkulę a słabiej półkulę drugą. Moment równonocy wiosennej wyznacza na danej półkuli początek astronomicznej wiosny. Na półkuli północnej równonoc wiosenna następuje w okolicach 20/21 marca, kiedy Słońce przechodzi przez punkt Barana. Na półkuli południowej, gdzie pory roku przesunięte są o sześć miesięcy, równonoc wiosenna ma miejsce 22/23 września. W chwili gdy na jednej półkuli zachodzi zjawisko równonocy wiosennej, na drugiej jest to moment równonocy jesiennej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.