• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nizina Zakarpacka

    Przeczytaj także...
    Wielka Nizina Węgierska (554-555; węg. Alföld lub Nagyalföld, słow. Veľká dunajská kotlina, niem. Große Ungarische Tiefebene) – jedna z trzech jednostek podziału geograficznego Kotliny Panońskiej, zajmująca jej część na wschód od doliny Dunaju.Tupy (523.54; ukr. Тупий – Tupyj; dawniej Góry Sewluskie, węg. Nagyszölösi hegyseg) – niewielkie pasmo gór na ukraińskim Zakarpaciu, należące do Łańcucha Wyhorlacko-Gutyńskiego Wewnętrznych Karpat Wschodnich.
    Węgiel brunatny – skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie, w erze kenozoicznej ze szczątków roślin obumarłych bez dostępu powietrza. Zawartość węgla 62-75%. Często stosowany jako paliwo. Jego wartość opałowa waha się od 7,5 do 21 MJ/kg. Węgiel brunatny jest nieodnawialnym źródłem energii.

    Nizina Zakarpacka (554.9; ukr. Закарпатська низовина, Zakarpatśka nyzowyna) – nizina na zachodniej Ukrainie (na Zakarpaciu); północno-wschodni skrawek Kotliny Panońskiej.

    Podstawą wyodrębnienia Niziny Zakarpackiej jest tylko oddzielenie tego terenu granicą państwową Ukrainy ze Słowacją, Węgrami i Rumunią, ponieważ fizjograficznie Nizina Zakarpacka nie jest oddzielona żadną granicą naturalną ani od Równiny Satmarsko-Berehowskiej (części Wielkiej Niziny Węgierskiej) na południowym zachodzie, ani od Niziny Wschodniosłowackiej na zachodzie. Granicę północno-wschodnią tworzą Wewnętrzne Karpaty Wschodnie (pasma Makowicy, Bużory, Tupego). Przedłużeniem Niziny Zakarpackiej na wschód jest kotlina górnej Cisy między pasmem Tupego a Górami Oaş.

    Czop (ukr. Чоп, węg. Csap, słow. Čop) - miasto na prawach powiatu w obwodzie zakarpackim Ukrainy (na Zakarpaciu). Leży na Nizinie Zakarpackiej, w miejscu największego zbliżenia rzek Latoricy i Cisy, w pobliżu zbiegu granic Ukrainy, Węgier i Słowacji.Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy uwzględnia kilka specyficznych cech ukształtowania powierzchni tej części świata:

    Nizina Zakarpacka ma około 2,0 tys. km² powierzchni (około 20% powierzchni obwodu zakarpackiego). Średnie wyniesienie nad poziom morza wynosi 100-120 m. Najniższy punkt Niziny leży we wsi Ruśki Hejiwci między miastami Czop i Użhorod - 101 m n.p.m.

    Nizinę Zakarpacką przecinają rzeki spływające z południowych stoków Karpat do Cisy. Największe z nich to Latorica i Borżawa. Sama Cisa na niewielkim odcinku przepływa przez Nizinę Zakarpacką, zanim wpłynie na terytorium Węgier.

    Nizina Zakarpacka stanowi najważniejszy i w zasadzie jedyny teren osadniczy Ukrainy Zakarpackiej. Leżą tu największe miasta tego kraju: Czop, Użhorod, Mukaczewo, Berehowo, Wynohradiw i Irszawa, a tuż na wschód, za pasmem Tupego - Chust w dolinie Riki.

    Zakarpacie lub Ukraina Zakarpacka (także Podkarpacie, Ruś Zakarpacka lub Podkarpacka; ukr. Закарпаття, węg. Kárpátalja, rum. Transcarpatia, cz. i słow. Podkarpatská Rus) – region historyczny na obszarze dzisiejszej zachodniej części państwa Ukraina, na pograniczu Polski, Słowacji, Węgier i Rumunii. O jego odrębności decyduje przede wszystkim fakt, że jest to jedyny region na południe od Karpat zamieszkany przez ludność wschodniosłowiańską.Kotlina Panońska (55; węg. Kárpát-medence, serb. Panonska nizija, rum. Câmpia Panonică) – wielka równina w środkowej Europie, należąca pod względem geomorfologicznym do systemu alpejsko-karpackiego.

    Nizina Zakarpacka w większości jest wykorzystana rolniczo, przy znacznym udziale winnic. We wsi Krasna Hirka koło Mukaczewa jest najdalej wysunięta na północ plantacja herbaty. We wschodniej części Niziny dominują lasy. Na przełomie XIX i XX wieku, w ramach prac związanych z melioracją doliny Cisy, całkowicie osuszono wielkie mokradła, wśród których największy był Czorny Moczar - ponad 140 km². Zostały one obrócone w użytki rolnicze. Na Nizinie występują niewielkie, o lokalnym znaczeniu, złoża węgla brunatnego i kaolinu (w okolicach Berehowa). Wydobywane są również surowce budowlane, między innymi specyficzny wielobarwny marmur. Nizina ma znaczne zasoby wód mineralnych. Przemysł jest zróżnicowany, przy sporym udziale przetwórstwa drewna pozyskiwanego w Karpatach. Ośrodkami przemysłu są większe miasta.

    Wewnętrzne Karpaty Wschodnie (523) rozciągają się od rzeki Laborec na Słowacji poprzez terytorium Ukrainy aż do Braszowa w Rumunii.Nizina – równinna lub prawie równinna wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m..

    Przez Nizinę Zakarpacką przebiegają drogi i linie kolejowe łączące zachodnią Ukrainę z Węgrami i Słowacją oraz lokalna równoleżnikowa oś komunikacyjna Użhorod-Mukaczewo-Chust-Rachiw. Nizinę przecinają również rurociąg naftowy „Przyjaźń” i rurociągi gazowe „Syberia-Europa”, „Braterstwo” i „Sojuz” oraz międzynarodowe linie przesyłowe energii elektrycznej.

    Rika (dawniej Wielki Ag; ukr. Ріка, węg. Nagyág) – rzeka na Zakarpaciu, w dorzeczu Cisy. Długość – 92 km, powierzchnia zlewni – 1240 km².Równina Szatmarsko-Berehowska (węg. Szatmár-Beregi Sikság) - region geograficzny i etnograficzny we wschodnich Węgrzech, w Kraju Zacisańskim (Tiszántul), na Wielkiej Nizinie Węgierskiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Cisa (węg. Tisza, ukr. Тиса – Tysa, słow. i rum. Tisa, serb. Тиса – Tisa, niem. Theiß) – rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju. Długość wynosi 966 km (201 km na Ukrainie, 597 km na Węgrzech, 168 km w Serbii; przed regulacją – 1419 km), powierzchnia zlewni – 157 218 km², średni przepływ u ujścia – 776 m³/s.
    Ruśki Hejiwci (ukr. Руські Геївці) – wieś na Ukrainie. Należy do rejonu użhorodzkiego w obwodzie zakarpackim i liczy 126 mieszkańców.
    Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.
    Irszawa (ukr. Іршава, ros. i rus. Иршава, węg. Ilosva, czes. i słow. Iršava, jid. אָרשעווע /Orszewe/) - miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy. 9.082 mieszkańców (2012). Leży na południowych stokach Karpat, nad rzeczką Irszawką, dopływem Borżawy. Lokalny ośrodek przemysłowy. Od 1982 posiada prawa miejskie.
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Kaolin (glinka porcelanowa) – skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, a także m.in. kwarc i mikę. Nazwa skały pochodzi od chińskiej góry Gaoling (高嶺), skąd rzekomo pierwszy raz wydobyto kaolin.
    Użhorod (ukr. Ужгород (Użhorod), ros. Ужгород (Użgorod), węg. Ungvár, niem. Ungwar, na starych mapach Galicji również Wuhmar; jidysz אונגװיר, Ungwir) – miasto w zachodniej części Ukrainy, nad Użem, przy granicy ze Słowacją. 111 tys. mieszkańców (2004). Stolica obwodu zakarpackiego, a także historyczna stolica Rusi Podkarpackiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.735 sek.