• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nizina Zachodniosyberyjska

    Przeczytaj także...
    Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.
    Pejzaż Niziny Zachodniosyberyjskiej
    Rzeka Wasiugan w górnym biegu

    Nizina Zachodniosyberyjska (ros. Западно-Сибирская равнина, Zapadno-Sibirskaja rawnina) – rozległa nizina (niż) w azjatyckiej części Rosji, między Uralem na zachodzie a Wyżyną Środkowosyberyjską na wschodzie (granicą jest rzeka Jenisej) oraz od Morza Karskiego na północy do Pogórza Kazachskiego, Wyżyny Turgajskiej i Ałtaju na południu.

    Czwartorzęd (Q) – najmłodszy okres ery kenozoicznej, który zaczął się 2,588 mln lat temu z końcem neogenu i trwa do dziś. Dzieli się na:Niż - nizina obejmująca duże obszary, termin stosowany także dla rodzaju wielkiej jednostki podziału fizycznogeograficznego na szczeblu megaregionu bądź prowincji.

    Rozciągłość równoleżnikowa wynosi do 2000 km, rozciągłość południkowa ok. 2500

    Ma powierzchnię około 3 mln km², wysokość do 285 m n.p.m.

    Nizina Zachodniosyberyjska stanowi opadającą ku północy równinę zbudowaną z silnie sfałdowanych skał paleozoicznych przykrytych miąższym kompleksem luźnych osadów mezozoiku i kenozoiku. Na północy czwartorzędowe utwory polodowcowe tworzą niewysokie wzgórza morenowe. Obszar odznacza się bardzo małymi różnicami wzniesień.

    Jenisej (ros. Енисей) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Syberii środkowej. Jej długość wynosi 4102 km, a powierzchnia dorzecza 2580 tys. km. Powstaje z połączenia Wielkiego i Małego Jeniseju, w pobliżu miasta Kyzył. W górnym biegu przełamuje się przez pasma górskie Sajanu Wschodniego i Sajanu Zachodniego. W środkowym i dolnym biegu, Jenisej oddziela Nizinę Zachodniosyberyjską od Wyżyny Środkowosyberyjskiej. W odległości ok. 300 km od ujścia do Morza Karskiego dzieli się na szereg ramion. Niemal na całej długości żeglowna, dostępna dla statków morskich na odcinku ok. 1000 km od ujścia. Jenisej jest najbardziej zasobną w wodę rzeką syberyjską, dzięki czemu posiada olbrzymi potencjał energetyczny, wykorzystywany przez liczne elektrownie wodne.Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.

    Klimat jest umiarkowany chłodny, wybitnie kontynentalny, na północy subpolarny. Roczna suma opadów jest w granicach 200–500 mm.

    Gęsta sieć hydrograficzna (ponad 2 tys. rzek), największymi rzekami są: Ob, Irtysz, Jenisej, a także Taz, Iszym, Toboł. Występują rozległe bagna i liczne jeziora, między innymi Czany, Ubińskie, Kułundyńskie.

    W części północnej dominuje roślinność tundrowa, ku południowi przechodząca w lasotundrę, środkową część niziny porasta tajga, głównie świerki, sosny, limby syberyjskie, jodły i modrzewie, natomiast w południowej występują lasostepy i stepy.

    Morze Karskie (rus. Карское море) – część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej. Jest to morze szelfowe. Można spotkać się z nazwą Arktycznego Morza Śródziemnego. Od zachodu Morze Karskie łączy się z Morzem Barentsa za pośrednictwem kilku cieśnin: Karskie Wrota, Jugorski Szar, Matoczkin Szar. Od wschodu z Morzem Łaptiewów głównie przez Cieśniny: Wilkickiego, Szokalskiego i Armii Czerwonej. Do Morza Karskiego wpadają duże syberyjskie rzeki: Ob i Jenisej, także rzeka Taz.Toboł (ros. Тобол) – rzeka w Rosji zauralskiej i w północnym Kazachstanie, lewy dopływ Irtyszu. Długość - 1591 km, powierzchnia zlewni - 426 tys. km², średni przepływ - 805 m³/s.

    Na Nizinie Zachodniosyberyjskiej znajdują się bogate złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Powstało na niej największe na świecie zagłębie naftowe – Zachodniosyberyjskie Zagłębie Naftowe. Są również duże pokłady torfu i soli kamiennej.

    W czasie zlodowacenia północnopolskiego na Nizinie Zachodniosyberyjskiej rozciągało się peryglacjalne Jezioro Zachodniosyberyjskie.

    Zlodowacenie północnopolskie, zlodowacenia północnopolskie, ostatnie zlodowacenie – najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Poprzedza je interglacjał eemski, a po nim nastąpił holocen – interglacjał współczesny. Ostatnie zlodowacenie jest różnie nazywane, w zależności od regionów geograficznych: w północnej Europie Środkowej jest to zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian, Wisła, wisła), w systemie alpejskim – Würm, w Ameryce Północnej – Wisconsin.Jezioro Kułundyńskie (ros. Кулундинское озеро, Kułundinskoje oziero) – słono-gorzkie jezioro bezodpływowe w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, na Równinie Kułundyńskiej. Leży na wysokości 98 m n.p.m. i zajmuje powierzchnię 728 km². Jego długość wynosi 38 km, szerokość – 29 km, maksymalna głębokość – 4 m. Północne i zachodnie brzegi jeziora są strome, wschodnie zaś charakteryzują się niedużym nachyleniem. We wschodniej części jeziora występują liczne wysepki. Zasilane jest ono głównie z topniejących śniegów. W zimie nie zamarza. Do jeziora uchodzą rzeki Kułunda i Sujetka. Połączone jest ono także niewielkim ciekiem z jeziorem Kuczuk. Mineralizacja wody wynosi 43 g/dm³. Występują złoża mirabilitu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ałtaj (ros.: Алтай; kaz.: Алтай таулары, Ałtaj taułary; mong.: Алтайн нуруу, Altajn nuruu; chiń. upr.: 阿尔泰山脉; pinyin: Ā’ěrtài Shānmài) – system górski w Azji Środkowej, na terytorium Rosji, Kazachstanu, Chin i Mongolii. Rozciąga się na długości ponad 2000 km od równin pustyni Gobi ku północnemu zachodowi, rozszerzając się w części zachodniej. Ałtaj dzieli się na trzy części:
    Step (z ukr. степ) – równina pozbawiona drzew, rzek i jezior. Step przypomina pod tym względem prerię, z tą różnicą, że preria jest z reguły zdominowana przez wysokie trawy, a step może być obszarem półpustynnym lub pokrytym trawą i krzewami (czasem w zależności od pór roku). Występuje w warunkach klimatu umiarkowanego z gorącym, suchym latem.
    Tajga, borealne lasy iglaste – lasy iglaste występujące w północnej części Azji (Syberia, Sachalin, Kamczatka, Hokkaido) oraz Ameryki Północnej (Alaska i Kanada), Europy (Półwysep Skandynawski, Karelia, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej), w obrębie klimatu umiarkowanego chłodnego na półkuli północnej.
    Halit – minerał z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od greckich słów halos – sól, słony, oraz lithos – kamień. Minerał znany i używany od czasów starożytnych. Głównym składnikiem jest chlorek sodu.
    Lasostep to typ krajobrazu w umiarkowanych rejonach półkuli północnej, charakterystyczny dla obszaru przejściowego między strefą leśną a stepową; roślinność leśna zajmuje siedliska wilgotniejsze, stepowa - suchsze. Jest to mikromozaika stepu i lasu, uwarunkowana właściwościami podłoża.
    Jezioro Zachodniosyberyjskie (Jezioro Mansyjskie) – wielkie jezioro peryglacjalne istniejące podczas dwóch faz zlodowacenia północnopolskiego na części Niziny Zachodniosyberyjskiej.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.