• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nizina Podlaska

    Przeczytaj także...
    Nizina Południowopodlaska (318.9) – makroregion fizycznogeograficzny Nizin Środkowopolskich, położony na południe od doliny środkowego Bugu, na wschód od doliny środkowej Wisły, na północ od Wyżyny Lubelskiej i na zachód od Polesia Zachodniego. Teren w północnej części jest lekko falisty, z ostańcami moren, ozów i kemów związanych z zasięgiem zlodowacenia warciańskiego (według poprzedniej terminologii - stadiału Warty zlodowacenia środkowopolskiego). Południową część regionu przecina Pradolina Wieprza. Wyniosłość do 223 m n.p.m. na północ od Kałuszyna. W części północnej nizina obejmuje mezoregiony:Nizina Północnopodlaska (843.3) stanowi geomorfologiczne przedłużenie Nizin Środkowopolskich, od których różni się pod względem klimatycznym i geobotanicznym, a także wgłębną strukturą geologiczną. Granicę zachodnią stanowi dolina Narwi pod Łomżą i wschodnie podnóża południkowego wału Czerwonego Boru, wschodnią - okolice Brodna na Białorusi oraz dolina Świsłoczy (dopływ Niemna), południową – północny skraj doliny środkowego Bugu, północną zaś – zasięg ostatniego zlodowacenia. Północno-wschodnia część niziny ma znaczne wyniosłości osiągające na Wzgórzach Sokólskich 238 m. Natomiast w północno-zachodniej części występują znaczne tereny bagienne. Południowo-zachodnia część niziny (na południe od Narwi) jest mało urozmaicona. Wschodnia część niziny jest pokryta w większości lasami (Puszczy Białowieskiej, Buksztelskiej, Knyszyńskiej).
    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.
    Rzeka Krzna w Międzyrzecu Podlaskim, na pograniczu z Polesiem Podlaskim

    Nizina Podlaska – nazwa dawniejsza, stosowana obecnie przez niektórych autorów szkolnych map i podręczników, krainy geograficznej we wschodniej i północno-wschodniej Polsce, przeciętej wzdłuż Bugu fizycznogeograficzną granicą Europy Zachodniej i Wschodniej. Kraina ta niekiedy była łączona z Niziną Mazowiecką w Nizinę Mazowiecko-Podlaską.

    Puszcza Białowieska – kompleks leśny położony na terenie Polski i Białorusi, odznaczający się dużymi walorami przyrodniczymi i historycznymi. W Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie fragmenty lasu o charakterze pierwotnym. Tutaj mieszka największa populacja wolnego żubra na świecie.Pozaalpejska Europa Środkowa (t. Pozaalpejska Europa Zachodnia, Pohercyńska Europa Środkowa; 3) – megaregion Europy Zachodniej.

    Obszar Niziny Podlaskiej obejmuje dwa makroregiony fizycznogeograficzne: Nizinę Północnopodlaską, położoną na północ od Bugu i Nizinę Południowopodlaską.

    W części północnej i środkowej, powstałej pod wpływem zlodowacenia warciańskiego (młodszego ze zlodowaceń środkowopolskich) teren jest głównie falisty, natomiast wzdłuż pradoliny Wieprza i Krzny, w zasięgu zlodowacenia odrzańskiego – równinny.

    Dorzecze Narwi obfituje w wody w postaci rzek, rzeczek i mokradeł (Narew, Biebrza, Supraśl, potężny kompleks Bagien Biebrzańskich).

    Staroobrzędowcy, starowierzy, starowiercy (ros. старообрядчество) – wyznanie powstałe wskutek rozłamu (cs. raskoł) w Rosyjskim Kościele Prawosławnym. Staroobrzędowcy nie uznali reformy liturgicznej patriarchy Nikona z lat 1652–1656, upodabniającej obrzędy Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego do greckich. W ich ocenie wszelkie zmiany typowo ruskich tradycji liturgicznych były herezją i wyrzeczeniem się jedynej prawdziwej wiary. Przywódcami staroobrzędowców byli protopop Awwakum Pietrow, diakon Fiodor i mnisi Monasteru Sołowieckiego.Ziemniak, kartofel, psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) – gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Nazwa ”ziemniak” odnosi się zarówno do całej rośliny, jak i do jej jadalnych, bogatych w skrobię bulw pędowych, z powodu których gatunek jest uprawiany na masową skalę. Roślina wywodzi się z Andów, gdzie udomowiono ją ok. 8 tysięcy lat temu. Ziemniak został przywieziony do Europy w końcu XVI wieku, w ciągu następnych stuleci stał się integralną częścią wielu kuchni z całego świata. Obecnie jest czwartą pod względem produkcji rośliną uprawną (po pszenicy, ryżu i kukurydzy).

    Zaludnienie średnie. Region słabo rozwinięty rolniczo. Nieurodzajne gleby oraz krótki okres wegetacyjny powodują, że uprawia się przeważnie rośliny mało wymagające – głównie ziemniaki i żyto, a także len, konopie i rzepak. Zagospodarowanie turystyczne słabe.

    Na obszarze tym można znaleźć elementy odmiennych od polskiej kultur, żywych jeszcze, a wpisanych w krajobraz trwałymi śladami zabytków:

    Żyto (Secale L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z Azji. Liczy około 10 gatunków, z których najważniejszym ze względów gospodarczych jest uprawiane żyto zwyczajne. Gatunkiem typowym jest Secale cereale L.:Międzyrzec Podlaski – miasto i gmina w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, nad Krzną. Miasto jest także siedzibą wiejskiej gminy Międzyrzec Podlaski.
  • prawosławni (Bielsk Podlaski, Święta Góra Grabarka)
  • staroobrzędowcy (XIX-wieczna cerkiew w Gabowych Grądach),
  • muzułmańskie gminy Tatarów Polskich (XVIII-wieczne drewniane meczety w Kruszynianach i Bohonikach)
  • ślady kultury żydowskiej (zabytkowe synagogi w Orli, Tykocinie i Supraślu)
  • Ponadto do początku XX w. mieszkali unici podlascy, którzy obecnie mają parafię z cerkwią w Kostomłotach (w sąsiedniej krainie geograficznej, na Polesiu Zachodnim). Elementy kultur odmiennych od polskiej, dość rzadko spotykane na obecnym obszarze Polski, stanowią po części o egzotyce tego obszaru.

    Orla (dodatkowa nazwa w języku białoruskim Орля) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Orla.Wyżyna Lubelska (343.1) – makroregion geograficzny w południowo-wschodniej części Polski, rozciągający się pomiędzy doliną Wisły na zachodzie i Bugu na wschodzie. Dalej ku północy przechodzi w Polesie Lubelskie, a ku południu wał Roztocza. Obejmuje powierzchnię około 7000 km², a jej wysokość dochodzi do 311 m n.p.m. (Działy Grabowieckie). Prawie cały obszar wyżyny leży na terenie województwa lubelskiego, jedynie małe fragmenty Małopolskiego Przełomu Wisły i Wzniesień Urzędowskich wykraczają na tereny województw sąsiednich.

    Występują tu także spore połacie mniej lub bardziej pierwotnej przyrody:

  • Puszcza Białowieska
  • Puszcza Knyszyńska
  • Bagna Biebrzańskie
  • Uwagi o zakresie nazwy. Rajmund Galon w dziele Geomorfologia Polski (1972) zawarł rozdział pt. Nizina Podlaska, w którym przedstawił rzeźbę obszaru między Wyżyną Lubelską a Pojezierzem Litewskim. Obecnie nazwa nie jest terminem ściśle naukowym, nie występuje w regionalizacji fizycznogeograficznej Polski, bowiem obszar ten zaliczono do dwóch odmiennych megaregionów Europy: Pozaalpejskiej Europy Środkowej i Niżu Wschodnioeuropejskiego. Nazwa Nizina Podlaska miała różny zasięg terytorialny. Częściej odnosiła się do obecnej Niziny Północnopodlaskiej, natomiast część południowa była zaliczana do Niziny Mazowieckiej. Zatem nazwa ta jest przestarzała i niejednoznaczna.

    Regionalizacja fizycznogeograficzna Europy uwzględnia kilka specyficznych cech ukształtowania powierzchni tej części świata:Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) – miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury.

    Zobacz też[]

  • województwo podlaskie
  • Linki zewnętrzne[]

  • Zielone Wrota – Podlaski Portal Przyrodniczo-turystyczny



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nizina Wschodnioeuropejska (8; a. Niż Wschodnioeuropejski; biał. Усходне-Эўрапейская раўніна; est. Ida-Euroopa lauskmaa, Vene tasandik; kaz. Шығыс Еуропа жазығы; lit. Ryţu Europos lyguma; łot. Austrumeiropas līdzenums; mołd. Cîmpia Europei de Est; ros. Восточно-Европейская равнина, Русская равнина; ukr. Східноєвропейська рівнина) – megaregion fizycznogeograficzny w Europie Wschodniej.
    Bielsk Podlaski – miasto i gmina w województwie podlaskim, siedziba powiatu bielskiego oraz gminy wiejskiej Bielsk Podlaski.
    Zlodowacenie środkowopolskie, zlodowacenia środkowopolskie, Riss, zlodowacenie Odry, zlodowacenie Warty – środkowe ze zlodowaceń, które objęły obszar Polski w plejstocenie. Składało się z dwóch odrębnych nasunięć lądolodu, określanych jako stadiał Odry (300-230 tys. lat temu) o większym zasięgu oraz stadiał Warty (170-120 tys. lat temu), przedzielonych interstadiałem lubawskim (230-170 tys. lat temu). W momencie największego zasięgu lądolód dotarł do Sudetów i północnej krawędzi Wyżyny Małopolskiej i Lubelskiej oraz przykrył znaczną część Wyżyny Śląskiej i Niecki Nidziańskiej.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Europa Wschodnia to region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją. Region ten jest różnie definiowany.
    Polesie Zachodnie (także Polesie Podlaskie, Polesie Lubelskie) (845.1) – makroregion fizycznogeograficzny, stanowi północno-zachodnią część Polesia (krainy, której przeważająca część leży na terytorium Ukrainy i Białorusi), w lewym dorzeczu Bugu. Pod względem geologicznym należy do platformy prekambryjskiej – na północy skały prekambru są przykryte utworami jury, kredy i kenozoiku, na południu utworami paleozoiku, z karbońskimi złożami węgla kamiennego (Lubelskie Zagłębie Węglowe), a także osadami jury, kredy i kenozoiku.
    Cerkiew pw. św. Nikity w Kostomłotach – drewniana greckokatolicka cerkiew neounicka, Sanktuarium Unitów Podlaskich. Została wzniesiona w 1631 jako unicka, w latach 1875-1927 prawosławna.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.