• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nitryle

    Przeczytaj także...
    Hydroliza – reakcja podwójnej wymiany (często odwracalna), która przebiega między wodą i rozpuszczoną w niej substancją. W jej wyniku powstają nowe związki chemiczne. Jest szczególnym przypadkiem liolizy (solwolizy). Często przebiega w obecności katalizatorów (kwasów lub zasad). Hydrolizę wykorzystuje się w przemyśle chemicznym (np. hydroliza wielocukrów na cukry proste lub hydroliza chlorobenzenu do fenolu).Grupa nitrylowa (cyjankowa, nie cyjanianowa!) – grupa funkcyjna występująca w nitrylach. Grupa ta ma wzór –C≡N. Od izomerycznej grupy izonitrylowej (–N=C) różni się tym, że jest przyłączona do reszty związku chemicznego przez atom węgla, a nie azotu, a także formalną rzędowością wiązania NC.
    Kwas akrylowy, CH2=CH–COOH – organiczny związek chemiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy. Jego sole i estry to akrylany.
    Ogólna budowa nitrylu

    Nitryleorganiczne związki chemiczne zawierające grupę nitrylową, pochodne cyjanowodoru, o wzorze ogólnym R−C≡N.

    Acetonitryl i benzonitryl stosowane są jako rozpuszczalniki, a akrylonitryl jako monomer do otrzymywania poliakrylonitrylu.

    Otrzymywanie[ | edytuj kod]

  • w reakcji fluorowcopochodnych alkilowych z nieorganicznymi cyjankami (sodu, potasu, srebra(I))
  • w przypadku nitryli aromatycznych, w reakcji soli diazoniowych z cyjankiem miedzi(I)
  • Nazewnictwo i przykłady[ | edytuj kod]

    Nazwy nitryli tworzy się od nazw kwasów karboksylowych zawierających tyle samo atomów węgla co dany nitryl, wliczając w to atom węgla w grupie -C≡N, na przykład:

    Poliakrylonitryl (PAN) – polimer otrzymywany w wyniku polimeryzacji akrylonitrylu. Czysty poliakrylonitryl jest sztywnym i kruchym duroplastem.Benzonitryl, cyjanek fenylu, nitryl kwasu benzoesowego – organiczny związek chemiczny z grupy nitryli (najprostszy nitryl aromatyczny), pochodna benzenu o wzorze C6H5(CN). Benzonitryl stosowany jest jako rozpuszczalnik. Z benzonitrylu uzyskuje się polibenzonitryl.
  • CH3−C≡N – nitryl kwasu octowego lub acetonitryl
  • H2C=CH-C≡N – nitryl kwasu akrylowego lub akrylonitryl
  • C6H5−C≡N – nitryl kwasu benzoesowego lub benzonitryl.
  • Można też stosować terminologię traktującą te związki jako pochodne węglowodorów, przykładowo: cyjanek metylu, cyjanek winylu, cyjanek fenylu.

    Monomery – cząsteczki tego samego lub kilku różnych związków chemicznych o stosunkowo niedużej masie cząsteczkowej, z których w wyniku reakcji polimeryzacji, mogą powstawać różnej długości polimery. Fragmenty monomerów w strukturze polimeru noszą nazwę merów.Kwas octowy (według obecnej nomenklatury systematycznej IUPAC kwas etanowy lub kwas metanokarboksylowy) – związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych o wzorze CH3COOH.

    Reakcje[ | edytuj kod]

  • Ulegają hydrolizie, dając odpowiedni kwas karboksylowy.
  • Poddane redukcji, przechodzą w aminy pierwszorzędowe: R-C≡N + 2H2 → R-CH2-NH2.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Cyjanki – związki chemiczne, sole kwasu cyjanowodorowego, które zawierają anion cyjankowy (CN). W potocznym rozumieniu, cyjankiem określa się sól potasową kwasu cyjanowodorowego – cyjanek potasu: KCN, truciznę często opisywaną w powieściach kryminalnych. Związki organiczne zawierające grupę CN nazywane są nitrylami.
    Diazowanie – reakcja chemiczna między pierwszorzędową aminą aromatyczną i kwasem azotawym, w wyniku której powstaje związek diazoniowy. Reakcja diazowania przebiega tylko w środowisku kwaśnym, więc amina, która bierze udział w takiej reakcji ulega rozpuszczeniu w roztworze kwasu solnego lub też kwasu siarkowego, a następnie tworzy chlorowodorek lub siarczan. Reakcja taka przebiega według wzoru:
    Redukcja (inna nazwa elektronacja) – proces, w trakcie którego atom lub ich grupa przechodzi z wyższego na niższy stopień utlenienia.
    Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.
    Acetonitryl (cyjanek metylu, cyjanometan, ACN, AC) – organiczny związek chemiczny, najprostszy nitryl (nitryl kwasu octowego) o wzorze pół-strukturalnym CH3C≡N. Będąca w użyciu nazwa cyjanek metylu jest niepoprawna, gdyż sugeruje jonowy charakter związku. Acetonitryl jest łatwopalny, ma eterowy zapach, bez ograniczeń miesza się z wodą. Jest mało reaktywny dlatego jest popularnie stosowany jako rozpuszczalnik m.in. w chromatografii (LC, HPLC), elektrochemii, syntezie organicznej i nieorganicznej. Acetonitryl jest szkodliwy dla zdrowia. Jest stosowany do otrzymywania poliacetonitrylu.
    Kwas benzoesowy (E210) – organiczny związek chemiczny, najprostszy aromatyczny kwas karboksylowy. Zbudowany jest z pierścienia benzenowego zawierającego jedną grupę karboksylową. W czasie ogrzewania łatwo sublimuje (entalpia sublimacji ok. 90 kJ/mol). Stosowany jako środek konserwujący do żywności.
    Akrylonitryl – organiczny związek chemiczny z grupy nitryli, stosowany głównie jako monomer do syntezy poliakrylonitrylu, jego kopolimerów oraz jako ważny substrat w wielu innych syntezach organicznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.