• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niszczyciele typu Tribal - 1936



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Stawiacz sieci - okręt specjalnego przeznaczenia lub pomocnicza jednostka pływająca przeznaczona do stawiania i dozorowania eksploatacyjnego sieci zagrodowych przeciw okrętom (bonów) i sieci przeciw okrętom podwodnym, torpedom oraz płetwonurkom.Fairfield Shipbuilding and Engineering Company − brytyjska stocznia mająca swoją siedzibę w Govan (Szkocja), nad rzeką Clyde, działająca jako osobny zakład od 1852 do 1968, obecnie część BAE Systems.
    Opis konstrukcji, ocena, modernizacje[ | edytuj kod]
    Efektowne ujęcie dział dziobowych HMAS „Warramunga”, 1944

    Uzbrojenie[ | edytuj kod]

    Główną cechą niszczycieli typu Tribal było wyjątkowo silne uzbrojenie artyleryjskie, składające się z 8 dział kalibru 120 mm na podwójnych podstawach, osłoniętych maskami (zdecydowana większość okrętów tej klasy na świecie miała nie więcej, niż 6 dział głównego kalibru). Podstawa CP Mk XIX była obracana i działa były podnoszone hydraulicznie, z prędkością do 10°/s (po raz pierwszy wśród brytyjskich niszczycieli). Masa podstawy wynosiła 25,9 t, w tym 2,6 t ważyła maska. Długość lufy wynosiła 5400 mm – 45 kalibrów (L/45). Odstęp między lufami wynosił 965 mm. Donośność maksymalna sięgała 15 520 m, kąt podniesienia wynosił od -10° do +40°, a masa pocisku 22,68 kg. Zakładano pierwotnie możliwość wykorzystywania tych dział jako przeciwlotniczych na większych odległościach, przy maksymalnym kącie podniesienia, lecz nie okazało się to praktyczne – możliwe jedynie przeciw nisko lecącym celom. Zapas amunicji wynosił 200 pocisków półpancernych na działo oraz 50 burzących z zapalnikiem czasowym do strzelania przeciwlotniczego i 50 oświetlających na okręt (pod koniec wojny udział pocisków burzących w jednostce ognia wzrósł do około połowy). Naboje były rozdzielnego ładowania, w celu ułatwienia ręcznego ładowania przez zmniejszenie ciężaru amunicji, a dosyłane były hydraulicznie. Same działa Mk XII były również udanej konstrukcji, cechujące się wysoką szybkostrzelnością praktyczną do 10 strz/min i dobrą żywotnością luf (1400 strzałów). Przy dobrym wyszkoleniu, możliwa była szybkostrzelność do 12 strzałów dla każdego działa. Masa pocisków wystrzeliwanych przez okręt w ciągu minuty (minutowa salwa burtowa) wynosiła pierwotnie aż 1816 kg, przewyższając francuskie wielkie niszczyciele typów 2400-tonowych (1212 kg) i Le Fantasque (1616 kg), japońskie Fubuki (831 kg) i włoskie Navigatori (735 kg).

    Działo uniwersalne - armata okrętowa, która spełnia zadania zarówno artylerii głównej lub średniej okrętu, jak i przeciwlotniczej (artyleria uniwersalna). Działo uniwersalne, dzięki wysokim kątom podniesienia luf i odpowiednim systemom kierowania ogniem, może zwalczać cele nawodne (naziemne) i cele powietrzne. Zależnie od wielkości okrętu, artylerię uniwersalną stanowią działa kalibrów od 57 - 76 mm, przez 100 mm, do 127 - 130 mm (sporadycznie 152 mm). Działa uniwersalne wywodzą się z dział przeciwlotniczych, a o ich odmiennej klasyfikacji decyduje spełniana funkcja; określane są też w uproszczeniu po prostu jako działa przeciwlotnicze.Funt szterling (ang. pound sterling, £), nieoficjalna nazwa funt brytyjski, symbol międzynarodowy GBP – oficjalna jednostka monetarna w Wielkiej Brytanii.

    Konsekwencją skupienia się na artylerii było słabsze uzbrojenie torpedowe, składające się z jednego poczwórnego aparatu torpedowego QR Mk IX kalibru 533 mm, lecz po raz pierwszy w brytyjskiej praktyce zastosowano aparaty obracane mechanicznie, co przyspieszało naprowadzanie na cel (w kolejnych seriach niszczycieli powrócono mimo to do naprowadzania ręcznego, z wyjątkiem typu L/M). Okręty przenosiły w wyrzutni 4 torpedy parogazowe Mk IX (bez torped zapasowych), o masie materiału wybuchowego 340 kg trotylu. Osiągały one zasięg 12 350 m z prędkością 30 w lub 9600 m z prędkością 36 w. Wprowadzone później torpedy Mk IX* miały zasięg ok. 450 m większy.

    Stępka – główny wzdłużny element konstrukcyjny szkieletu statku wodnego. Stępka występuje w postaci belkowej i płaskiej. Na stępce opierają się wręgi, a na żaglowcach w nadstępkach także pionowe maszty.U-53 – niemiecki okręt podwodny (U-Boot) typu VII B z okresu II wojny światowej. Okręt wszedł do służby w 1939 i został zatopiony w 1940.

    Słabsze niż na poprzednikach było również uzbrojenie przeciwpodwodne, składające się z jednej zrzutni bomb głębinowych o małej pojemności (3 bomby) i dwóch miotaczy Thornycroft Mk II (nietypowo umieszczonych początkowo na nadbudówce rufowej, zamiast na pokładzie rufowym). Typowe bomby głębinowe typu D Mk VII miały masę 191 kg, w tym 132 kg materiału wybuchowego. Miotacz zapewniał wyrzucenie bomby na odległość do 37 m. Zapas bomb wynosił 20, przy tym w toku wojny zwiększono go do 30, a ostatecznie do 46. Okręty posiadały przy tym dość skuteczny hydrolokator (Asdic typ 144). Antena hydrolokatora była opuszczana pod częścią dziobową okrętu.

    Bismarck – niemiecki pancernik z okresu II wojny światowej. Główna jednostka liczącego dwa okręty typu Bismarck. Został zatopiony podczas swego pierwszego rejsu bojowego.HMS Cossack – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu Tribal, w służbie Royal Navy w latach 1938-1941. Nosił znaki taktyczne L03, F03, G03. Zatopiony w 1941 przez niemiecki okręt podwodny U-563 na Atlantyku.

    Okręty dysponowały silnym – jak na standardy przedwojenne – małokalibrowym uzbrojeniem przeciwlotniczym. Jako pierwsze brytyjskie niszczyciele otrzymały nowe poczwórne działko automatyczne Vickers 40 mm Mk VIII pom-pom (na nadbudówce rufowej za śródokręciem), ponadto miały dwa poczwórne wielkokalibrowe karabiny maszynowe Vickersa na burtach, na skrzydłach platformy między kominami. Działko 40 mm Mk VIII na poczwórnej podstawie Mk VII miało długość luf: L/39, donośność maksymalną w poziomie 4572 m, a w pionie 3960 m i strzelało pociskami o masie 0,91 kg z prędkością początkową 585 m/s. Kąt podniesienia wynosił od -10° do +80°. Stanowisko ważyło 10 ton i było naprowadzane mechanicznie. Szybkostrzelność praktyczna wynosiła do 98 strzałów na minutę na lufę. Zapas amunicji 40 mm był wysoki i wynosił 14 400 nabojów. Poczwórne wkm-y Vickersa kalibru 12,7 mm Mk III były standardową bronią tego typu na wcześniejszych typach niszczycieli, lecz były już przestarzałe i mało skuteczne. Maksymalna donośność w poziomie wynosiła 1500 m, w pionie 914 m. Zapas amunicji wynosił 10 000. Ponadto, okręty przenosiły cztery lekkie karabiny maszynowe Lewis 7,69 mm, które mogły być mocowane na podstawach przeciwlotniczych. Krokiem naprzód było dodanie do głównego dalmierza funkcji stanowiska kierowania ogniem przeciwlotniczym (Rangefinder Director Mk II), dzięki czemu przy strzelaniu przeciwlotniczym służył jako dalocelownik.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.HMS Janus – brytyjski niszczyciel okresu II wojny światowej, należący do typu J, służący w latach 1939-1944. Nosił znak taktyczny F53, później G53. Służył głównie na Morzu Śródziemnym, gdzie został też zatopiony 23 stycznia 1944.

    Po wybuchu wojny parametry uzbrojenia przeciwlotniczego stały się niewystarczające, w szczególności działko 40 mm miało mały zasięg i umiarkowaną skuteczność, więc od połowy 1940 roku zaczęto zastępować trzecią, rufową podstawę „X” z dwoma działami 120 mm przez dwa działa uniwersalne 102 mm Mk XVI na podwójnej podstawie, skuteczne także przeciw celom nawodnym. Szybkostrzelność dział 102 mm wynosiła do 20 strz/min, kąt podniesienia luf od -10° do +85°. Jako ostatni (poza zatopionymi) działa te otrzymał „Nubian”, pod koniec 1941 roku. Ponadto, od połowy 1941 wprowadzano nowe automatyczne działka plot Oerlikon 20 mm: początkowo dwa pojedyncze na skrzydłach mostka. Niektóre okręty 4. Flotylli zamiast nich otrzymały przejściowo dwa pojedyncze działka 40 mm pom-pom. W miarę dostępności działek 20 mm, od połowy 1942 dodawano dwa działka na nadbudówce rufowej, a następnie dwa działka w miejsce mało skutecznych wkm-ów 12,7 mm, zwiększając ich liczbę do 6. Okręty australijskie i kanadyjskie weszły do służby już z tymi ulepszeniami uzbrojenia. Przy tym, kanadyjskie okręty miały lepsze, wyższe umieszczenie działek 40 mm, zamiast platformy reflektora ponad nadbudówką rufową. Na przełomie 1943/44 działka pojedyncze zastąpiono podwójnie sprzężonymi stanowiskami działek 20 mm Mk V. Niektóre okręty różniły się konfiguracją lekkiego uzbrojenia, np. mieszanym zestawem pojedynczych i podwójnych działek, a „Nubian” i australijskie okręty w 1945 otrzymały pojedyncze działka 40 mm Boforsa.

    Krążownik przeciwlotniczy – historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa.Sabang – miasto w Indonezji w okręgu specjalnym Aceh na wyspie Weh na morzu Andamańskim, na północ od Sumatry; 25 tys. mieszkańców (2006).
    HMCS „Haida” po modernizacjach powojennych, jako okręt-muzeum

    Opis[ | edytuj kod]

    Niszczyciele typu Tribal miały architekturę typową dla niszczycieli, z podniesionym pokładem dziobowym na ok. 40% długości kadłuba, lekko wznoszącym się ku dziobowi. Stanowiły one pod względem konstrukcji ewolucję wcześniejszych brytyjskich projektów, zwłaszcza typów G/H/I, i etap przejściowy do niszczycieli nowszych typów. Dzięki udanym liniom kadłuba i nowo wprowadzonemu kliprowemu – łukowo wydłużonemu dziobowi, miały bardzo dobre własności morskie, a ich mostek w marszu był mało zabryzgiwany przez wodę. Rufa była zaokrąglona w rzucie z góry, typowo dla brytyjskich niszczycieli. Stanowiska dział były umieszczone na pokładzie dziobowym i rufowym oraz piętrze nadbudówki dziobowej i rufowej, w superpozycji. Niska nadbudówka dziobowa, z zakrytą sterówką i odkrytym mostkiem nad nią, powtarzała formę typową dla wszystkich brytyjskich niszczycieli od typu I, z klinowo zwężającą się przednią ścianą, ściętą u góry. Warto zauważyć, że nadbudówka i działa dziobowe były na niszczycielach typu Tribal najbardziej odsunięte w tył względem długości okrętu ze wszystkich typów niszczycieli i brytyjskich okresu II wojny światowej – stanowisko dział A na 17% długości, a mostek na 34% długości. Na dachu nadbudówki była umieszczona wieża standardowego punktu kierowania ogniem artylerii DCT i za nią stanowisko dalmierza głównego. Za nadbudówką był główny maszt trójnożny i uskok pokładu dziobowego. Dalej, na pokładzie górnym znajdowały się dwa pochyłe kominy, o przekroju kroplowym (drugi węższy) – przedzielone małą pokładówką, kryjącą wentylatory kotłowni i niosącą platformę przeciwlotniczych karabinów maszynowych. Były to zarazem ostatnie brytyjskie niszczyciele dwukominowe, jak w poprzednich typach (wszystkie kolejne brytyjskie niszczyciele wojennej budowy były jednokominowe). Dalej na pokładzie umieszczony był aparat torpedowy, a za nim stosunkowo długa nadbudówka rufowa, ze stanowiskiem działek 40 mm w przedniej części i artylerii głównej (potem uniwersalnej) w części rufowej. Pomiędzy stanowiskami dział na nadbudówce rufowej znajdowała się podwyższona platforma reflektora i początkowo za nią maszt rufowy (potem likwidowany).

    Niszczyciele typu Grom – seria dwóch dużych niszczycieli z okresu międzywojennego i II wojny światowej, zbudowanych w Wielkiej Brytanii dla polskiej Marynarki Wojennej. Były jednymi z najsilniejszych i najszybszych jednostek tej klasy na świecie, walczyły podczas wojny u boku marynarki brytyjskiej. ORP "Grom" został zatopiony przez niemieckie lotnictwo w 1940 pod Narvikiem, a ORP "Błyskawica" przetrwał wojnę i jest obecnie zachowany jako okręt-muzeum w Gdyni.Lider lub przewodnik flotylli (z ang. flotilla leader) - określenie klasy okrętów przeznaczonych do służby jako okręty flagowe flotylli niszczycieli. W zależności od koncepcji taktycznej obowiązującej w danej flocie, lider to albo specjalnie zbudowany niszczyciel, zazwyczaj większy i silniej uzbrojony od innych niszczycieli, lub, rzadziej, specjalny mały i szybki krążownik lekki.

    Długość całkowita okrętów wynosiła 114,9 m, na linii wodnej: 111,19 m, a szerokość: 11,12 m. Zanurzenie przy wyporności standardowej sięgało 2,75 m, a przy pełnej zwiększało się do 3,96 m. Okręty miały projektową wyporność standardową: 1854 ts (ton angielskich), natomiast faktyczną po zbudowaniu – 1959 ts. Wyporność pełna sięgała po wejściu do służby 2519 ts. W tym, ciężar kadłuba wynosił 910 ts, siłowni 585 ts, a uzbrojenia 279 ts.

    Armata przeciwlotnicza Bofors 40 mm – armata przeciwlotnicza szwedzkiej firmy Bofors skonstruowana przed rozpoczęciem drugiej wojny światowej.Newcastle upon Tyne – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia) nad rzeką Tyne, w pobliżu jej ujścia do Morza Północnego w hrabstwie metropolitalnym Tyne and Wear.

    Pod względem konstrukcji, kadłub wykonany był w tradycyjnym poprzecznym układzie wiązań. Okazało się to ujemną cechą, gdyż z uwagi na zwiększoną długość i oszczędności na masie, miał on mniejszą wytrzymałość i od pływania po wzburzonym morzu pojawiały się pęknięcia. Spowodowało to konieczność wzmocnienia kadłubów przed dodatkowe pasy stali podczas wojny. Według niektórych autorów, być może lżejsza konstrukcja Tribali była zainspirowana wcześniejszym projektem dużych niszczycieli typu Grom zaprojektowanych dla Polski przez stocznię J.S. White. Odstęp między wręgami wynosił 53,4 cm, a od kotłowni do rufy – 61 cm. Na całej długości kadłuba było podwójne dno, a grubość poszycia wynosiła 13–14 cm. Kadłub dzielił się poprzecznymi grodziami na 16 przedziałów wodoszczelnych. Okręty miały stabilizatory przechyłów. Typowo dla niszczycieli, okręty miały tylko jeden ciągły pokład na całą długość – górny, a ponadto krótsze pokłady poza pomieszczeniami siłowni, zajmującymi całą wysokość kadłuba. Okręty miały na śródokręciu trzy kotłownie i za nimi jedną maszynownię, w układzie liniowym.

    Torpedowce typu 1939 – niemiecka seria dużych torpedowców z okresu II wojny światowej, składająca się z 15 okrętów, nazywana też nieoficjalnie typem Elbing.Bitwa o Kretę – całokształt zmagań wojennych pomiędzy wojskami alianckimi a niemieckimi w maju 1941 roku, których celem była kontrola nad grecką wyspą Kreta, mającą strategiczne znaczenie ze względu na swe centralne położenie we wschodnim basenie Morza Śródziemnego. Rozpoczęły się one największą operacją powietrznodesantową wojsk niemieckich podczas II wojny światowej (Operacja Merkury, niem. Unternehmen Merkur), które kosztem bardzo ciężkich strat zdołały zdobyć i utrzymać kluczowe porty oraz lotniska. W rezultacie 11-dniowej kampanii cała wyspa znalazła się pod niemiecką kontrolą, a broniące jej alianckie siły zostały zniszczone lub zmuszone do ewakuacji.

    Oprócz opisanych modernizacji uzbrojenia, prowadzono inne modernizacje. W latach 1940–41 demontowano rufowy maszt oraz obniżano drugi komin o 1,2 m w celu polepszenia pola ostrzału pom-pomów. Od połowy 1940 roku montowano na okrętach radary różnych typów. Początkowo były to radary dozoru ogólnego Type 286M z nieruchomą anteną na maszcie, a od początku 1941 roku Type 286P z obrotową anteną, zastępowane do 1942/43 roku na ocalałych okrętach nowszymi Type 291, z anteną w formie litery „X”. Od połowy 1941 montowano też radary kierowania ogniem przeciwlotniczym Type 285, nad zmodyfikowanym stanowiskiem dalmierza Mk II(W). Modernizacja ta przeciągnęła się do 1944 roku (w przypadku ostatniego „Nubiana”). Od połowy 1942 roku pięć niszczycieli otrzymywało też radionamierniki HF/DF HM.3, z anteną na mocowaną na miejscu masztu rufowego. Na przełomie 1943/44 roku na ocalałych czterech brytyjskich oraz kanadyjskich Tribalach zastosowano kratownicowe maszty i nowsze radary decymetrowe wykrywania celów nawodnych Type 293. Australijskie Tribale z kolei otrzymały amerykańskie radary wykrywania nawodnego SG i powietrznego SK. Znaczne modernizacje, głównie uzbrojenia i wyposażenia, przeszły okręty australijskie i kanadyjskie po wojnie.

    Bitwa u przylądka Matapan – bitwa morska stoczona w czasie II wojny światowej w dniach 27-29 marca 1941, u brzegów Grecji, nieopodal przylądka Tajnaron (wówczas Matapan), pomiędzy marynarką aliancką a włoską. Zespół okrętów marynarki brytyjskiej Royal Navy i australijskiej Royal Australian Navy pod dowództwem admirała Andrew Cunninghama zadał poważne straty włoskiej Regia Marina, dowodzonej przez admirała Angelo Iachino. Była to największa bitwa morska stoczona w czasie II wojny światowej na Morzu Śródziemnym.Nowa Brytania (ang. New Britain) – największa wyspa w Archipelagu Bismarcka, wchodzącego w skład Papui-Nowej Gwinei. Główne miasto wyspy to Rabaul.

    Napęd[ | edytuj kod]

    Okręty napędzane były przez dwa zespoły turbin parowych Parsonsa, składające się z turbin wysokiego i niskiego ciśnienia (w tym stopień biegu wstecznego), z jednostopniowymi reduktorami. Turbiny znajdowały się we wspólnej maszynowni, lecz reduktory były w osobnym przedziale wodoszczelnym. Turbiny poruszały dwie trzyłopatowe śruby o średnicy 3120 mm. Parę dostarczyły trzy standardowe dla marynarki brytyjskiej trójwalczakowe kotły parowe wodnorurkowe typu Admiralicji z przegrzewaczami, o ciśnieniu roboczym 21,2 at. Spaliny z kotłowni były odprowadzane przez dwa kominy (pierwszy szerszy komin – z dwóch kotłów). Moc projektowa siłowni wynosiła 44 000 KM przy 350 obr/min. Prędkość projektowa wynosiła 36 w przy niepełnej wyporności, a 32,5 w przy pełnej. Na wszystkich okrętach brytyjskich przekroczono moc projektową, a pięć z nich przekroczyło na próbach 45 000 KM (najwięcej „Maori”: 46 006 KM). Na próbach najszybsze były „Bedoiun” i „Ashanti” – 37,45 w i 37,38 w (oba produkcji stoczni Denny). Maksymalna prędkość wstecz wynosiła 15 w, lecz wiązała się z zalewaniem pokładu rufowego. Zapas paliwa wynosił 524 t mazutu. Zasięg sięgał 5700 mil morskich przy prędkości 15 w, 3200 mil morskich przy 20 w lub 1200 mil morskich przy prędkości maksymalnej. Okręty australijskie i kanadyjskie miały zmniejszony zapas paliwa 505 ton z uwagi na zwiększenie balastu, dla poprawienia stateczności. Okręty miały generatory elektryczne o łącznej mocy 190 kW.

    Admiralicja (ang. Admiralty) – nazwa kierownictwa brytyjskiej Królewskiej Marynarki Wojennej (Royal Navy). Kiedyś była samodzielnym ciałem, obecnie Admiralicja (Admiralty Board – Rada Admiralicji) jest oddziałem Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii nadzorującym sprawy Marynarki Królewskiej.Andamany i Nikobary (hindi अंडमान और निकोबार द्वीप, trb.: Andaman aur Nikobar Dwip, trl.: Aṁdamān aur Nikobār Dvīp; ang. Andaman and Nicobar Islands) - jedno z terytoriów związkowych Indii, położone na wyspach leżących we wschodniej części Zatoki Bengalskiej na pograniczu z Morzem Andamańskim. Stolicą terytorium, a zarazem największym miastem jest Port Blair. Terytorium zostało utworzone 1 listopada 1956 roku. Jego powierzchnia to 8249 km², a zamieszkane jest przez około 0,4 mln osób. W skład terytorium wchodzą dwa archipelagi: Andamany i Nikobary.

    Ocena[ | edytuj kod]

    Niszczyciele typu Tribal były ogólnie udanymi okrętami, pomimo tego, że według niektórych autorów, błędne było podstawowe założenie ich projektu – potrzeba silnego uzbrojenia artyleryjskiego do walki z celami nawodnymi. Za główną ich wadę uważano przed wojną wysoki koszt. Kierując się względami ekonomicznymi, Brytyjczycy nie budowali już niszczycieli o takiej silnej artylerii, a kolejne typy dużych niszczycieli J/K/N i L/M były nieco mniejsze i miały bardziej zrównoważone uzbrojenie, z 6 działami 120 mm i 8-10 wyrzutniami torpedowymi. Jednakże miały one też gorsze własności morskie i mniejszy zapas wyporności na modernizacje. Silna artyleria Tribali nie spełniła pokładanych nadziei i w jedynej bitwie pod Narvikiem, w której walczyły w pierwotnej postaci, nie wykazały one zdecydowanej przewagi nad innymi niszczycielami. Mimo to, dzięki większym rozmiarom, miały one większy zapas wyporności na modernizacje, zwłaszcza zwiększanie potrzebnego podczas wojny uzbrojenia przeciwlotniczego. W toku wojny połowa wyrzutni torpedowych była na nowych typach dużych niszczycieli demontowana dla instalacji pojedynczego działa przeciwlotniczego 102 mm, i w konsekwencji modernizowane Tribale nie ustępowały im uzbrojeniem torpedowym, natomiast przewyższały artylerią uniwersalną z dwóch dział tego kalibru. W dodatku, w praktyce okręty typu J/K/N okazały się nieco droższe, a typu L/M – dużo droższe od Tribali. Zaletą nowych niszczycieli jednak była bardziej wytrzymała konstrukcja kadłuba, oparta o podłużny układ wiązań w miejsce klasycznego poprzecznego, mniej podatna na przełamania przy uszkodzeniach. Po pewnym okresie służby ujawniły się problemy z wytrzymałością kadłuba, lecz nie były one nadmierne i je usuwano. Ujemną cechą zarówno Tribali, jak i niszczycieli brytyjskich nowych typów, w stosunku do wielu dużych niszczycieli na świecie, był prostszy liniowy układ siłowni, z jedną maszynownią, zwiększający ich wrażliwość na uszkodzenia bojowe. Z zastosowania układu przemiennego zrezygnowano na etapie projektowania, gdyż pociągnęłoby to za sobą nieakceptowany wzrost długość o ok. 10 m i wyporności, przekraczający limity traktatowe (kontradmirał Charles Forbes stwierdził przy tym, że zwiększenie wyporności przekształci dobry lider niszczycieli w słaby krążownik). Odpowiadało to brytyjskiej doktrynie posiadania większej liczby tańszych i mniejszych okrętów, które miały działać razem. Mimo to, konstrukcja okrętów okazała się wystarczająco odporna i nie zawsze jedno trafienie torpedą lub bombą powodowało utratę okrętu. Bardzo dobre były ich własności morskie. Siłownia nie sprawiała problemów eksploatacyjnych, za to pozwalała na uzyskanie wystarczającej prędkości 35-36 w i dużego zasięgu pływania, przewyższającego większość europejskich niszczycieli i wystarczającego dla wymogów służby na Pacyfiku.

    Sydney (wym. [ˈsɪdni]) – największe miasto Australii i Oceanii z liczbą ludności wynoszącą ponad 5,3 mln mieszkańców, także stolica stanu Nowa Południowa Walia. Założone w 1788 roku, Sydney jest znaczącym centrum finansowym, handlowym, transportowym, kulturalnym i turystycznym, mając status metropolii o znaczeniu globalnym. Metropolia jest także dużym węzłem komunikacyjnym z największym międzynarodowym lotniskiem w Australii, które obsłużyło prawie 42 milionów pasażerów w 2016 roku, i rozbudowaną siecią drogową i kolejową. Położone jest na wschodnim wybrzeżu nad Oceanem Spokojnym. Zatoka Tokijska (jap. 東京湾, Tōkyō-wan) – zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu, w południowej części regionu Kantō w Japonii, otoczona przez dwa półwyspy: Bōsō (prefektura Chiba) od wschodu i Miura (prefektura Kanagawa) od zachodu.

    Służba okrętów – II wojna światowa[ | edytuj kod]

    Przed wojną[ | edytuj kod]

    Przed wojną, brytyjskie Tribale tworzyły dwie flotylle niszczycieli w składzie po 8 okrętów: 4. Flotyllę pod dowództwem kmdra George'a Creswella wchodzącą w skład Floty Śródziemnomorskiej na Malcie („Afridi” – flagowy, „Cossack”, „Gurkha”, „Maori”, „Mohawk”, „Nubian”, „Sikh” i „Zulu”) i 6. Flotyllę pod dowództwem kmdra Greshama Nicholsona we Flocie Metropolii (Home Fleet) w Scapa Flow („Somali” – flagowy, „Ashanti”, „Mashona”, „Matabele”, „Bedouin”, „Punjabi”, „Eskimo” i „Tartar”). Pierwotnie, do kwietnia 1939, 4. i 6. Flotylla nosiły nazwę odpowiednio 1. i 2. Flotylli Niszczycieli Tribal. Przydział okrętów później był zmienny. Podczas wojny domowej w Hiszpanii, okręty Floty Śródziemnomorskiej uczestniczyły w tzw. patrolach neutralności u jej wybrzeży.

    Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji, położony na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Od wschodu graniczy z dwoma regionami: Normandią i Krajem Loary. Dzieli się na 4 departamenty: Côtes-d’Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine i Morbihan. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową. Stabilizator (lub stabilizator kołysania) - element konstrukcji statku redukujący jego kołysanie. Wśród stabilizatorów wyróżnia się bierne i czynne.

    Podczas II wojny światowej, niszczyciele typu Tribal były intensywnie używane, na wszystkich teatrach działań wojennych. O intensywności ich użycia świadczy, że z 16 brytyjskich niszczycieli ocalały tylko 4. Dwa zatopiono w 1940, trzy w 1941, siedem w 1942, nadto jeden kanadyjski w 1944. Najwięcej – 6 padło ofiarą lotnictwa, 3 torped okrętów podwodnych, 2 torped okrętów nawodnych, 1 artylerii nadbrzeżnej, 1 zatonął w kolizji. Niszczyciel „Nubian” zdobył 13 wyróżnień bitewnych za akcje bojowe (mniej jedynie od pancernika „Warspite”).

    Jafa, Jafo, Jaffa (hebr. יפו, Yafo; arab. يافا, Yāfā) – dzielnica Tel Awiwu-Jafy, w 1949 roku połączona z Tel Awiwem w jedno miasto.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Działania na Atlantyku i Morzu Północnym 1939-1942[ | edytuj kod]

    HMS „Cossack” przed wojną
    Eskimo” uszkodzony 13 kwietnia 1940 w bitwie pod Narwikiem

    Po przystąpieniu Wielkiej Brytanii do II wojny światowej, 4. Flotylla została w październiku 1939 przeniesiona do Floty Metropolii, a od 1 stycznia 1940 jej dowódcą został kmdr Philip Vian. Wszystkie okręty patrolowały następnie na Atlantyku i Morzu Północnym, biorąc udział w blokadzie Niemiec i eskorcie konwojów pomiędzy Wielką Brytanią a Norwegią. 16 października 1939 HMS „Mohawk” został uszkodzony przez niemieckie bombowce w Firth of Forth, ponosząc straty w załodze, w tym dowódcę. Najbardziej znaną akcją tego okresu było uwolnienie przez niszczyciel HMS „Cossack” 303 brytyjskich jeńców z niemieckiego okrętu zaopatrzeniowego „Altmark” na norweskich wodach terytorialnych 16 lutego 1940. 24 lutego 1940 HMS „Gurkha” jako pierwszy z Tribali zatopił okręt podwodny: U-53.

    Bitwy morskie pod Narwikiem – starcia między flotą niemiecką a aliancką (norweską i brytyjską) podczas niemieckiej inwazji na Norwegię w kwietniu 1940 roku, w czasie II wojny światowej, toczone w porcie w Narwiku i na wodach okolicznych fiordów. Zapoczątkowało je przewiezienie niemieckiego desantu do Narwiku na pokładach 10 niszczycieli oraz pokonanie przez nie obrony norweskich okrętów i wysadzenie desantu 9 kwietnia. 10 kwietnia doszło do pierwszej bitwy pod Narwikiem, z brytyjskimi niszczycielami, w której obie strony poniosły straty. Ostatecznie niemieckie okręty, zablokowane w fiordzie, zostały zniszczone przez brytyjską flotę w drugiej bitwie pod Narwikiem 13 kwietnia, w której po stronie brytyjskiej wziął udział pancernik HMS "Warspite". Dało to aliantom panowanie na wodach wokół Narwiku, ułatwiając zdobycie tego miasta przez wojska lądowe w bitwie o Narwik, co jednak w ogólnym rozrachunku pozostało bez wpływu na losy kampanii norweskiej.La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.

    Większość niszczycieli wzięła udział w kampanii norweskiej, na początku której 9 kwietnia 1940 utracono na skutek ataku lotnictwa niemieckiego pierwszy z nich, HMS „Gurkha” (15 ofiar). 13 kwietnia 1940 cztery Tribale (HMS „Cossack”, „HMS Bedouin”, „Eskimo”, „Punjabi”) wraz z 5 innymi niszczycielami i pancernikiem HMS „Warspite” w drugiej bitwie pod Narwikiem zatopiły lub zmusiły do samozatopienia 7 niszczycieli niemieckich, lecz wszystkie przy tym odniosły uszkodzenia, największe „Eskimo”, w którym torpeda oderwała dziób. Tribale brały udział w dalszych działaniach w Norwegii, transportując także wojska na pokładach, a następnie ewakuując je m.in. z Åndalsnes i Namsos, przy tym 3 maja 1940 zatopiony został pod Namsos przez lotnictwo niemieckie HMS „Afridi”. Wspierały też wojska naziemne w toku walk o Narwik, zwłaszcza „Zulu” i „Bedouin”. W tym czasie, Tribale brały też niewielki udział w kampanii na zachodzie Europy. Po kampanii norweskiej, niszczyciele typu Tribal działały już w mniejszych grupach.

    Dumbarton (gael. Dùn Breatainn) - miasto w Szkocji, ośrodek administracyjny hrabstwa West Dunbartonshire. Ok. 20,5 tysiąca mieszkańców.Uzbrojony trawler – klasa okrętów zbudowanych na bazie rybackich trawlerów przystosowanych do celów militarnych, używanych głównie do zadań patrolowych, eskortowych i zwalczania okrętów podwodnych.

    Pod koniec 1940 i na początku 1941, Tribale aktywnie działały głównie na północnym Atlantyku i Morzu Północnym, zwalczając niemiecką żeglugę. 13/14 października niszczyciele 4. Flotylli kmdra Philipa Viana (HMS „Cossack”, „Ashanti”, „Maori” i „Sikh”) zaatakowały niemiecki konwój pod Egersund, topiąc stawiacz sieci „Genua” i transportowiec „Netze” oraz uszkadzając pomocniczy trałowiec M 1102. „Ashanti” musiał następnie udać się na 9-miesięczny remont po uszkodzeniu 17 października na skałach. 4 marca 6. Flotylla wzięła udział w rajdzie komandosów na Lofoty, gdzie zatopiono kilka małych statków (operacja Claymore – HMS „Somali”, „Eskimo”, „Tartar”, „Bedoiun” oraz HMS „Legion” i 2 transportowce). 7 maja „Somali”, a 28 czerwca „Tartar” z innymi okrętami przechwyciły w okolicy Jan Mayen niemieckie jednostki rozpoznania meteorologicznego WBS-6 „München” i WBS-2 „Lauenburg”, uzyskując materiały dla wywiadu. Pod koniec maja 1941, 4. Flotylla kmdra Viana (HMS „Cossack”, „Zulu”, „Sikh” i „Maori” oraz polski ORP „Piorun”) wzięła udział w akcji poszukiwania pancernika „Bismarck”. W nocy na 27 maja niszczyciele przeprowadziły bezskuteczne ataki torpedowe na „Bismarcka” i utrzymywały z nim kontakt, nie pozwalając na ucieczkę. 28 maja 1941 lotnictwo niemieckie zatopiło na Atlantyku niszczyciel HMS „Mashona” (46 ofiar), też biorący wraz z „Tartarem” i „Somali” udział w poszukiwaniach.

    Royal Australian Navy (RAN) − australijska marynarka wojenna, część sił zbrojnych Związku Australijskiego (Australian Defence Force). Pod obecną nazwą powstała w 1911 roku, po przemianowaniu istniejących od 1901 roku Commonwealth Naval Forces. Pierwszym dowódcą obydwu formacji był komandor (od 1911 roku kontradmirał) William Rooke Creswell.Dominium brytyjskie – forma ustrojowa istniejąca w ramach imperium brytyjskiego, stanowiąca formę pośrednią między samorządną kolonią a suwerennym państwem, jednak z czasem ewoluująca zdecydowanie w stronę tego ostatniego. Pierwszym dominium brytyjskim była Kanada, która otrzymała taki status w 1867 roku. Kolejnymi były Australia (1901), Nowa Zelandia (1907), Nowa Fundlandia (1907), Związek Południowej Afryki (1910) i Wolne Państwo Irlandzkie (1922).
    HMS „Ashanti” w eskorcie konwoju PQ-18, wrzesień 1942

    W dalszym ciągu Tribale uczestniczyły w służbie konwojowej na Atlantyku, przy czym 27 października 1941 HMS „Cossack” zatonął po storpedowaniu przez okręt podwodny U-563 w nocy 23/24 października, w osłonie konwoju HG-75 z Gibraltaru do Liverpoolu. Po wstąpieniu ZSRR do wojny, pod koniec 1941 flota brytyjska, w tym 6. Flotylla, rozpoczęła aktywne działania także w Arktyce i na północy Norwegii. Między innymi, HMS „Punjabi” i „Tartar” oraz krążowniki HMS „Aurora” i „Nigeria” w dniach 27 lipca – 6 sierpnia 1941 wykonały rajd na Spitsbergen, ewakuując stamtąd robotników i niszcząc zapasy węgla. 26 grudnia 1941 HMS „Somali”, „Ashanti”, „Bedouin”, „Eskimo” wzięły udział w drugim rajdzie na norweskie Lofoty (operacja Anklet, z krążownikiem HMS „Arethusa” i polskimi niszczycielami eskortowymi OORP „Kujawiak” i „Krakowiak”).

    Valletta (malt. Il-Belt Valletta) - stolica Malty położona na półwyspie Sciberras pomiędzy dwiema zatokami Grand Harbour i Marsamxett Harbour. Jest najdalej wysuniętą na południe europejską stolicą. Siedziba gminy o tej samej nazwie.ZH1 - niemiecki niszczyciel z okresu II wojny światowej, holenderskiego typu Gerard Callenburgh. Jego budowę rozpoczęto pod nazwą "Gerard Callenburgh" dla marynarki holenderskiej, jednak został następnie zdobyty i ukończony przez Niemcy. Służył w latach 1942-1944, zatopiony w bitwie pod Ushant.

    Od początku 1942 Tribale osłaniały konwoje arktyczne do ZSRR, przy czym 17 stycznia 1942 niemiecki okręt podwodny U-454 zatopił u wybrzeży ZSRR HMS „Matabele” (konwój PQ-8), 1 maja 1942 HMS „Punjabi” zatonął w kolizji z pancernikiem HMS „King George V” (konwój PQ-15), a 24 września 1942 HMS „Somali” zatonął po storpedowaniu 20 września przez okręt podwodny U-703 (konwój QP-14). Ocalałe niszczyciele tego typu wycofano następnie z konwojów arktycznych, a 6. Flotylla została rozwiązana.

    Wyrzutnia torpedowa — odporna na ciśnienie wody struktura wyposażona we wrota wylotowe z przodu oraz zamkowe zamknięcie wsadowe, służąca do wystrzeliwania torped lub innych aparatów pływających z okrętu, a dawniej także z lądu. Z uwagi na sposób wystrzeliwania torpedy, wyrzutnie mogą przybrać postać wyrzutni impulsowych, bądź występujących niezależnie od nich wyrzutni swobodnego wypływania (swim-out).HMS Mohawk – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu Tribal, w służbie Royal Navy w latach 1938-1942. Nosił znaki taktyczne L31, F31, G31. Podczas wojny służył w kampanii norweskiej i na Morzu Śródziemnym, gdzie został zatopiony 16 kwietnia 1941 przez włoskie okręty, w bitwie pod Safakisem.

    Działania na Morzu Śródziemnym 1940-1943[ | edytuj kod]

    HMS „Nubian”

    Po przystąpieniu Włoch do wojny, niszczyciele HMS „Nubian” i „Mohawk” przeniesiono w maju 1940 na Morze Śródziemne, do 14. Flotylli Niszczycieli w składzie Floty Śródziemnomorskiej w Aleksandrii, dowodzonej przez komandora Macka, w składzie której były aktywnie używane w operacjach przeciwko flocie włoskiej. 9 lipca 1940 brały udział w bitwie koło przylądka Stilo. 22 i 25 września HMS „Nubian” ostrzeliwał pozycje włoskie pod Sidi Barrani. Wraz z trzema krążownikami oba okręty uczestniczyły następnie w akcji zespołu X, zakończonej zatopieniem w nocy 11/12 listopada 1940 włoskiego konwoju 4 statków i uszkodzeniem przez „Mohawk” starego torpedowca „Nicola Fabrizi” w rejonie Cieśniny Otranto.

    HMS Warspite – brytyjski pancernik, drugi z pięciu okrętów typu Queen Elizabeth, służący w Royal Navy w okresie I i II wojny światowej. Zwodowany w listopadzie 1913 roku, do linii wszedł w marcu 1915 roku, już podczas trwania I wojny światowej. Zaprojektowany jako szybki, silnie uzbrojony i opancerzony okręt liniowy, stworzył wraz z siostrzanymi jednostkami jednolity związek taktyczny. Wziął udział w największym starciu morskim tej wojny: bitwie jutlandzkiej, odnosząc podczas niej dość poważne uszkodzenia. Był również obecny podczas internowania Hochseeflotte w listopadzie 1918 roku.Armata morska 4-calowa (102 mm) Mark XVI (oznaczenie brytyjskie: 4 inch L/45 QF HA Mark XVI, w skrócie Mk. XVI) - brytyjska morska armata uniwersalna kalibru 102 mm z lat 30. XX wieku, występująca przede wszystkim w wersji podwójnie sprzężonej na podstawie Mark XIX. Było to najliczniejsze działo średniego kalibru na okrętach brytyjskich podczas II wojny światowej, używane także na niektórych okrętach sojuszniczych.

    W styczniu 1941 „Mohawk” i „Nubian” walczyły w osłonie operacji transportowych na Maltę MC-4 i Excess, a w marcu w osłonie konwoju operacji MC-9. Brały następnie udział w bitwie pod Matapanem, w której „Nubian” dobił torpedą ciężko uszkodzony krążownik „Pola”. 16 kwietnia 1941 w nocy oba Tribale z niszczycielami HMS „Jervis” i „Janus” (zespół K) zatopiły u wybrzeża Tunezji konwój 5 statków i 3 włoskie niszczyciele eskorty: „Luca Tarigo”, „Baleno” i „Lampo”, jednakże HMS „Mohawk” sam zatonął, storpedowany przez „Luca Tarigo” (tzw. bitwa z konwojem „Tarigo”). HMS „Nubian” aktywnie uczestniczył w ewakuacji Krety, lecz został poważnie uszkodzony przez niemieckie bombowce nurkujące 26 maja 1941, które oderwały mu rufę (remont trwał do października 1942).

    HMS Javelin – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, należący do typu J (J/K/N), w służbie Royal Navy w latach 1939-1949. Nosił znak taktyczny F61, od czerwca 1940 G61. Był jednym z dwóch niszczycieli typu J, które przetrwały wojnę.Bitwa z konwojem Tarigo – starcie morskie podczas II wojny światowej pomiędzy okrętami brytyjskimi a konwojem włosko-niemieckim, 16 kwietnia 1941, koło Wysp Karkanna u wybrzeży Tunezji na Morzu Śródziemnym. Konwój ten określa się nieoficjalną nazwą Tarigo od okrętu flagowego jego eskorty "Luca Tarigo"; bitwa znana jest także jako bitwa pod Safakisem.

    Na Morzu Śródziemnym zaczęły następnie operować niszczyciele 4. Flotylli z Gibraltaru, eskortując konwoje na Maltę. 12 grudnia 1941 w nocy „Sikh” i „Maori” oraz niszczyciele „Isaac Sweers” i HMS „Legion” starły się z włoskimi krążownikami lekkimi koło przylądka Bon i HMS „Sikh” zatopił torpedami krążownik „Alberico da Barbiano” (w starciu zatonął też „Alberto di Giussano”). 12 lutego 1942 HMS „Maori” został zatopiony przez samoloty niemieckie w bazie La Valetta na Malcie. 4. Flotylla została następnie rozwiązana i zastąpiła ją 22. Flotylla.

    HMS Arethusa – brytyjski krążownik lekki okresu międzywojennego i II wojny światowej, główny okręt typu Arethusa, siódmy okręt o tej nazwie. Służył w latach 1935-1949, przede wszystkim odznaczył się podczas działań wojennych na Morzu Śródziemnym. Home Fleet - istniejąca od 1902 z przerwami do 1967 roku flota brytyjskiej Royal Navy, której zadaniem była obrona wód terytorialnych Zjednoczonego Królestwa.

    22 marca 1942 „Sikh” i „Zulu” brały udział w II bitwie pod Syrtą, w osłonie konwoju na Maltę MW-10, nie dopuszczając przeważających włoskich sił do konwoju. 15 czerwca 1942 HMS „Bedouin” został uszkodzony w bitwie pod Pantellerią z włoskimi krążownikami w osłonie konwoju operacji Harpoon i unieruchomiony, po czym został zatopiony przez włoski samolot torpedowy SM.79. W sierpniu 1942, 6. Flotylla („Ashanti”, „Eskimo”, „Tartar” i „Somali”) wzięła udział w dużej operacji dowozu zaopatrzenia na Maltę Pedestal. 4 sierpnia „Sikh” i „Zulu” wzięły udział w zatopieniu okrętu podwodnego U-372 koło Jafy. 14 września 1942 „Sikh” i „Zulu” wzięły udział w nieudanej próbie wysadzenia desantu w Tobruku (operacja Agreement), podczas której „Sikh” został zatopiony przez niemieckie nadbrzeżne działa przeciwlotnicze 88 mm, a „Zulu” zatonął po zbombardowaniu przez niemieckie bombowce nurkujące.

    HMS Punjabi – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu Tribal, w służbie Royal Navy od 1939. Nosił znaki taktyczne F21, G21. Podczas wojny służył w kampanii norweskiej, na Atlantyku i w Arktyce, gdzie zatonął w kolizji 1 maja 1942.Jersey (Baliwat Jersey) – dependencja Korony brytyjskiej obejmująca administracyjnie wyspę Jersey, jedną z Wysp Normandzkich oraz kilkadziesiąt sąsiednich, niezamieszkałych wysepek, de facto terytorium zależne. Oficjalną władzę sprawuje gubernator, który w Jersey nosi tytuł "Książę Normandii", działający w imieniu królowej brytyjskiej, przez nią powoływany i odwoływany. Praktyczną władzę sprawuje rząd wybierany w wyborach.

    Od listopada 1942 z Malty operował „Nubian”, zwalczając skutecznie włoską żeglugę przybrzeżną i konwoje, wiosną 1943 dołączyły do niego także „Tartar” i „Eskimo”. M.in. 4 maja 1943 „Nubian” wraz z HMS „Petard” zatopił statek „Campobasso” (3566 BRT) i torpedowiec „Perseo”. Brały następnie udział w osłonie operacji desantowych na włoskie wyspy. W październiku 1943 trzy Tribale opuściły Morze Śródziemne.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Matabele (także: Ndebele, Ndebele Północni) - grupa etniczna w Zimbabwe, należąca do ludów Bantu. W 1992 roku ich liczebność wynosiła 1,6 mln. osób. Posługują się językiem ndebele północnym, będącym historycznym dialektem języka zulu. Do ich tradycyjnych zajęć zalicza się rolnictwo i pasterstwo. Struktura społeczna opiera się na rodach patrylinearnych. W XIX wieku Matabele stworzyli własne państwo Matabeleland.

    Działania na Atlantyku i w kanale La Manche 1943-1945[ | edytuj kod]

    W maju 1943 do służby konwojowej i patrolowej na Atlantyku weszły pierwsze dwa kanadyjskie Tribale: HMCS „Iroquois” i „Athabaskan”. Działając w składzie 1. Grupy Wsparcia w Zatoce Biskajskiej, „Athabaskan” 28 sierpnia 1943 został uszkodzony niemiecką bombą kierowaną Hs 293 na południe od przylądka Finisterre (remont trwał do grudnia). W drugiej połowie roku do służby weszły pozostałe z pierwszej serii kanadyjskich Tribali: HMCS „Haida” i „Huron”. Po odbyciu od listopada 1943 czterech konwojów do ZSRR, kanadyjskie Tribale razem z HMS „Ashanti” zostały w 1944 przebazowane nad kanał La Manche i wraz z „Tartarem” i „Eskimo” weszły w marcu 1944 w skład nowo utworzonej 10. Flotylli Niszczycieli. W jej składzie zwalczały niemiecką żeglugę przybrzeżną i kutry torpedowe w kanale La Manche, głównie w nocnych akcjach. W nocy na 26 kwietnia „Haida”, „Huron”, „Athabaskan”, „Ashanti” z krążownikiem przeciwlotniczym HMS „Black Prince” zatopiły u brzegów Bretanii niemiecki duży torpedowiec T-29 i uszkodziły T-24 i T-27. Podczas kolejnego starcia w nocy na 29 kwietnia z niszczycielami „Haida” i „Athabaskan”, „Haida” zniszczyła T-27, lecz „Athabaskan” został storpedowany przez T-24 i zatonął (prawdopodobne jest, że został omyłkowo dobity przez brytyjski kuter torpedowy MTB 677).

    HMS Jervis – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, należący do typu J (J/K/N), w służbie Royal Navy w latach 1939-1949. Nosił znaki burtowe F00, G00. Służył głównie na Morzu Śródziemnym, gdzie się odznaczył w wielu akcjach, stając się jednym z najbardziej uhonorowanych brytyjskich okrętów. Był jednym z dwóch niszczycieli typu J, które przetrwały wojnę.Ścigacz okrętów podwodnych – klasa niewielkich okrętów przeznaczonych do zwalczania okrętów podwodnych, w zanurzeniu i na powierzchni, obecnie w większości zanikła. Ich wyporność wynosi od kilkudziesięciu do ponad 400 ton. Przeznaczone są głównie do działań przybrzeżnych.

    W nocy na 9 czerwca 1944 10. Flotylla w składzie: 19. dywizjon: HMS „Tartar”, „Ashanti”, HMCS „Haida”, „Huron”, 20. dywizjon: HMS „Eskimo” oraz niszczyciele HMS „Javelin” i polskie OORP „Błyskawica” i „Piorun”, starła się w bitwie koło wyspy Ushant (Ouessant) z niemieckimi niszczycielami. Cztery Tribale 19. dywizjonu zatopiły w niej niemieckie niszczyciele Z32 i ZH1 oraz uszkodziły Z24, przy czym „Tartar” został uszkodzony.

    Gunsan (kor. 군산시) – miasto w Korei Południowej, w prowincji Jeolla Północna. W 2001 liczyło 277 491 mieszkańców. Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

    W nocy na 14 czerwca 1944 HMS „Ashanti” wraz z ORP „Piorun” zaatakował koło Jersey niemiecki konwój ochraniany przez 6 trałowców, topiąc trałowiec M-343 i uszkadzając inne. 24 czerwca „Haida” i „Eskimo” wraz z samolotem patrolowym zatopiły okręt podwodny U-971. W nocy na 28 czerwca „Eskimo” i „Huron” zatopiły uzbrojone trawlery: pomocniczy trałowiec M-4611 i patrolowiec V-213. 2 lipca „Eskimo” został jednak uszkodzony w kolizji i musiał być remontowany do listopada. W nocy z 14 na 15 lipca, „Tartar”, „Haida” i ORP „Błyskawica” zatopiły niemieckie patrolowce Uj-1420 i Uj-1421. 5 sierpnia „Tartar”, „Ashanti”, „Haida”, „Iroquois” z krążownikiem HMS „Bellona” zaatakowały konwój, topiąc trałowce M-263 i M-486, patrolowiec V-414 i mały statek „Otto” (217 BRT); „Haida” odniosła niewielkie uszkodzenia od ognia eskortowca SG-3. W nocy z 14 na 15 sierpnia „Iroquois” wraz z krążownikiem HMS „Mauritius” i niszczycielem „Ursa” zatopił przerywacz zagród minowych Sp-157 i trałowiec M-385 oraz uszkodził torpedowiec T-24, a z 22 na 23 sierpnia ten sam zespół zatopił patrolowce V-702, V-717, V-720, V-729, V-730. W związku z zanikiem aktywności floty niemieckiej i wyzwoleniem Europy Zachodniej, pod koniec 1944 i na początku 1945, Tribale używane były głównie do zadań eskortowych, m.in. na Morzu Północnym. 14 listopada 1944 „Nubian”, a w marcu 1945 „Haida” i „Iroquois” osłaniały lotniskowce dokonujące rajdów na Trondheim.

    Wŏnsan – miasto we wschodniej części Korei Północnej, nad Morzem Japońskim, ośrodek administracyjny prowincji Kangwŏn. Około 363 tys. mieszkańców. W Wŏnsan odbywały się Międzynarodowe Dni Młodzieży z krajów komunistycznych.Åndalsnes to norweskie miasto leżące w gminie Rauma. Jest zaludnione przez ok. 3 tys. mieszkańców i ulokowane jest na wybrzeżu Romsdalsfjordu.

    Działania na Pacyfiku 1942-1945[ | edytuj kod]

    HMAS „Arunta”, 1952

    Pierwszy z australijskich Tribali HMAS „Arunta” osiągnął gotowość w lecie 1942 i w końcu sierpnia został użyty do dostarczenia posiłków wojskom walczącym z Japończykami w zatoce Milne na Nowej Gwinei. 29 sierpnia 1942 zatopił japoński okręt podwodny Ro-33 koło Port Moresby. HMAS „Arunta” i „Warramunga” następnie działały na południowo-zachodnim Pacyfiku, w składzie amerykańskiej 7. Floty, zajmując się głównie eskortą transportów, a także samemu transportem wojsk pomiędzy wyspami i wsparciem ogniowym desantów. 9-10 stycznia 1943 „Arunta” ewakuowała żołnierzy z Timoru. W marcu 1943 weszły w skład Task Force 74, zmieniając przy tym numery burtowe na zaczynające się literą D (jak niszczyciele amerykańskie). M.in. w grudniu 1943 wspierały desant na Nowej Brytanii, a 29 lutego 1944 na Wyspach Admiralicji. W nocy na 20 lipca 1944 „Warramunga” z dwoma kutrami torpedowymi PT-144 i PT-149 zniszczyła 3 japońskie barki desantowe koło Nowej Gwinei. 15 września oba niszczyciele wspierały desant na Morotai, gdzie „Warramunga” zniszczyła japoński kuter desantowy. 20 października 1944 oba niszczyciele w składzie Task Group 77.3 wspierały desant na Leyte. „Arunta” wzięła następnie udział w bitwie o Leyte – w starciu w cieśninie Surigao 24/25 października 1944. Następnie w dalszym ciągu niszczyciele wspierały operacje desantowe na Filipinach, a później wyspach Indonezji. 5 stycznia 1945 podczas desantu w zatoce Lingayen, „Arunta” została lekko uszkodzona przez bliski wybuch bomby samolotu kamikaze, przed którym niszczyciel zdołał się uchylić. W maju 1945 niszczyciele ponownie były używane do wsparcia desantu na Wewak i ostrzału celów lądowych, po czym „Warramunga” została skierowana na remont, a „Arunta” w dalszym ciągu używana była do tych celów w czerwcu i lipcu (m.in. w Zatoce Brunei i na Balikpapanie). „Warramunga” i nowo wprowadzony do służby „Bataan” znalazły się wśród okrętów uczestniczących w Zatoce Tokijskiej przy podpisaniu kapitulacji Japonii 2 września 1945.

    Operacja Claymore, zwana również pierwszym rajdem na Lofoty – przeprowadzony 4 marca 1941 roku rajd brytyjskich komandosów na znajdujący się pod niemiecką okupacją archipelag Lofotów. Był pierwszą dużą operacją Commando i pierwszym znaczącym sukcesem tej formacji.Savoia-Marchetti SM.79 Sparviero (pol. – Krogulec) – włoski samolot bombowy i torpedowy z okresu II wojny światowej

    Na początku 1945 na Daleki Wschód – do Trincomalee przerzucono niszczyciele brytyjskiej 10. Flotylli: HMS „Tartar”, „Eskimo” i „Nubian”. 16 lutego 1945 „Eskimo” wspierał desant na wybrzeżu Birmy. W maju niszczyciele osłaniały lotniskowce atakujace cele na Andamanach i Nikobarach (operacja Bishop). 12 czerwca wszystkie trzy niszczyciele przechwyciły mały konwój japoński koło Sabangu i „Nubian” zatopił ścigacz okrętów podwodnych Ch-57, a „Eskimo” transportowiec „Kuroshio Maru No.2”.

    Gurkhowie (ang. Gurkha lub Gorkha) – lud zamieszkujący Nepal, nazwany na cześć hinduskiego świętego i guru z VIII w. n.e. - Gorakhnatha. Jego uczeń Bappa Rawal założył dynastię Mewar. Potomkowie Rawala powędrowali na wschód i utworzyli odrębną gałąź rodu o nazwie Gorkha, która w drugiej połowie XVIII w. podbiła królestwo Nepalu. Gurkhowie zasłynęli głównie jako waleczni i odważni żołnierze najemni służący w szeregach brytyjskich wojsk kolonialnych (nieliczne oddziały pozostają w służbie angielskiej do dziś).Dziób – przednia część kadłuba każdej jednostki pływającej, w przekroju poprzecznym najczęściej w kształcie zbliżonym do powiększającego się trójkąta, rzadziej prostokąta lub trapezu (np. przy łodziach płaskodennych). Na jachtach żaglowych przyjmuje się, że jest to część od stewy dziobowej do przedniego masztu. Na współczesnych, dużych okrętach podwodnych dziób ma kształt zbliżony do połowy kuli, natomiast na statkach nawodnych, głównie handlowych, stosuje się tzw. dziób gruszkowy.

    Modernizacje powojenne[ | edytuj kod]

    Mostek HMCS „Haida” po modernizacjach – widoczne nowe działa 102 mm
    HMAS „Bataan” w okresie wojny koreańskiej

    Kanadyjskie powojenne Tribale: „Micmac” i „Nootka” otrzymały takie samo uzbrojenie główne (6 × 120 mm, 2 × 102 mm), lecz jako lekkie uzbrojenie plot zastosowano 6 działek 40 mm Boforsa (2xII, 2xI) i 2 działka 20 mm. Natomiast „Athabaskan” (II) i „Cayuga” otrzymały jako główne uzbrojenie 8 dział 102 mm. Pod koniec lat 40. na kanadyjskich Tribalach zdemontowano ostatnie stanowisko 2 dział 120 mm kosztem wzmocnienia uzbrojenia przeciwpodwodnego – otrzymały one po 2 miotacze bomb głębinowych Squid. W połowie lat 50. wszystkie kanadyjskie Tribale otrzymały zunifikowane uzbrojenie w postaci 4 dział 102 mm w dwóch stanowiskach na dziobie, podwójnie sprzężonej armaty plot 76 mm na rufie, 4 pojedynczych działek 40 mm Boforsa, 2 miotaczy Squid i 4 wyrzutni torped. Zmodernizowano przy tym wyposażenie elektroniczne i inne elementy wyposażenia.

    Bitwa o Narwik – starcie pomiędzy siłami niemieckimi a alianckim Korpusem Ekspedycyjnym trwające pomiędzy 9 kwietnia a 8 czerwca 1940 roku w okolicach portu i miasta Narwik.Lofoty (norw. Lofoten) – archipelag na Morzu Norweskim u północno-zachodnich wybrzeży Norwegii, ciągnący się na długości 112 km od maleńkiej wysepki Røst na południu po wąską cieśninę Roftsundet, oddzielającą go od archipelagu Vesterålen. Od stałego lądu oddzielony cieśniną Vestfjorden.

    Australijskie okręty „Arunta” i „Waramunga” po wojnie również otrzymały miotacz bomb głębinowych Squid kosztem zdemontowania ostatniego stanowiska dwóch dział 120 mm. Poczwórne działko 40 mm „pom-pom” zamieniono na podwójnego Boforsa 40 mm, uzyskując zestaw uzbrojenia: 4 × 120 mm, 2 × 102 mm, 8 × 40 mm (1xII, 6x1), Squid i 4 wyrzutnie torped. Na „Bataan” zamieniono jedynie uzbrojenie przeciwlotnicze na Boforsy.

    Operacja Anklet, zwana również drugim rajdem na Lofoty – przeprowadzony w grudniu 1941 roku rajd brytyjskich komandosów na znajdującą się pod niemiecką okupacją wyspę Moskenesøya w norweskim archipelagu Lofotów.Trikunamalaja (Trinkomali) (tamilski: திருகோணமலை, syngaleski: Tricounamale) - miasto portowe w północno-wschodniej Sri Lance nad Oceanem Indyjskim. Liczy 93 tys. mieszkańców (2003). Miasto położone jest na półwyspie o skomplikowanej linii brzegowej. Jego nazwa wywodzi się z tamilskiego Thiru-kona-malai, co oznacza Święte Wschodnie Wzgórze. Miasto jest znane z plaż, oraz Thirukonesvaram Kovil najstarszej na Sri Lance świątyni hinduistycznej. Chociaż w Trikunamalai znajdują się bazy armii Sri Lanki (lotnicza i morska), Tamilskie Tygrysy uważają miasto za stolicę państwa Ilam, o którego niepodległość walczą.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cieśnina Otranto (wł. Canale d’Otranto, alb. Gjiri i Otrantos) – cieśnina łącząca Morze Adriatyckie z Morzem Jońskim i oddzielające od siebie półwyspy Apeniński i Bałkański. Długość cieśniny wynosi 120 km, szerokość 57 km, maksymalna głębokość toru wodnego – 115 m.
    Wojna koreańska (kor. 한국전쟁) – wojna tocząca się w latach 1950–1953 na terytorium Półwyspu Koreańskiego między komunistycznymi siłami KRLD (północnokoreańskimi) i wspierającymi je wojskami ChRL, a siłami ONZ (głównie amerykańskimi) wspierającymi wojska Republiki Korei (południowokoreańskie).
    HMS Sikh – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu Tribal, w służbie Royal Navy w latach 1938-1942. Nosił znaki taktyczne L82, F82, G82. Podczas wojny służył w kampanii norweskiej, na Atlantyku i na Morzu Śródziemnym, gdzie został zatopiony 14 września 1942.
    HMS Bedouin – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu Tribal, w służbie Royal Navy od 1939. Nosił znaki taktyczne F67, G67. Podczas wojny służył w kampanii norweskiej, na Atlantyku, w Arktyce i na Morzu Śródziemnym, gdzie został zatopiony 15 czerwca 1942 przez włoskie okręty i lotnictwo podczas operacji Harpoon.
    Hr. Ms. Isaac Sweers – holenderski niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu Gerard Callenburgh. Ukończony w Wielkiej Brytanii, służył w marynarce holenderskiej od 1941. Został zatopiony 13 listopada 1942 na Morzu Śródziemnym przez okręt podwodny U-431.
    Niszczyciele typu Fubuki – typ japońskich niszczycieli z okresu II wojny światowej. Pierwszy okręt tego typu wszedł do służby w roku 1928; łącznie zbudowano 20 jednostek dwóch podstawowych wersji.
    Karabin maszynowy Vickers 12,7 mm – powiększona wersja karabinu maszynowego Vickers, używana przez flotę i armię brytyjską w czasie II wojny światowej. Konstrukcją nie różnił się od wersji kalibru 7,7 mm.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.153 sek.