Artykuł na Medal

Niszczyciele projektu 56

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Niszczyciele projektu 56 – seria 31 radzieckich niszczycieli z lat 50. XX wieku. Zostały określone jako typ Spokojnyj, natomiast według nomenklatury NATO otrzymały oznaczenie typu Kotlin. Były to ostatnie radzieckie klasyczne niszczyciele. Spośród nich 4 okręty ukończono według projektów 56EM i 56M jako pierwsze radzieckie niszczyciele rakietowe, typu Biedowyj, w kodzie NATO: typ Kildin. Część okrętów projektu 56 po przebudowie również stała się niszczycielami rakietowymi. Jedynym zagranicznym użytkownikiem okrętów tego typu była Polska (ORP "Warszawa").

Niszczyciele rakietowe projektu 57 (typu Gniewnyj) – seria ośmiu radzieckich okrętów, budowanych w latach 50. XX wieku, oznaczonych początkowo jako projekt 57bis, a po modernizacji projekt 57A. Były to pierwsze radzieckie niszczyciele projektowane od początku jako rakietowe. W kodzie NATO były oznaczone jako Krupny, a po modernizacji: Kanin.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

Historia[ | edytuj kod]

Po II wojnie światowej w ZSRR podjęto wielkoseryjną budowę niszczycieli projektu 30bis, opartych jeszcze na projekcie przedwojennym, lecz jednocześnie dostrzegano potrzebę nowocześniejszych i większych jednostek tej klasy. Początkowo zaprojektowano i zbudowano w jednym egzemplarzu wielki niszczyciel "Nieustraszymyj" projektu 41, lecz nie spełnił on oczekiwań. Został on uznany za zbyt duży, toteż w 1951 zdecydowano zaprojektować w oparciu o jego konstrukcję nieco mniejsze jednostki o podobnej siłowni i architekturze. Nowe jednostki miały także rozwijać większą prędkość. 2 czerwca 1951 rząd ZSRR określił założenia projektowe. Efektem były duże niszczyciele projektu 56.

Nazwy kodowe NATO (ang. NATO reporting names) – system oznaczeń wprowadzony w sojuszu NATO dla uzbrojenia i sprzętu wojskowego produkcji ZSRR, krajów bloku wschodniego oraz innych państw. Rakietowa bomba głębinowa – pocisk rakietowy, którego głowicę bojową stanowi bomba głębinowa, przeznaczony do zwalczania celów podwodnych. W ten sposób bomba głębinowa przenoszona jest przez napęd rakietowy i wpada do wody w pewnej odległości od okrętu, od kilkudziesięciu metrów do kilku kilometrów. Rakietowe bomby głębinowe wystrzeliwane są ze specjalnych wyrzutni, najczęściej sprzężonych po kilka-kilkanaście luf lub prowadnic.

Po opracowaniu projektu przez biuro CKB-53 pod kierunkiem głównego konstruktora O. Fiszera, już w 1952 rozpoczęto przygotowania do budowy serii nowych okrętów. Stępkę pod budowę pierwszej jednostki położono w lutym 1953, pierwszy kadłub wodowano w październiku 1953. Łącznie w tym roku rozpoczęto budowę 10 jednostek. Jako pierwszy został ukończony "Spokojnyj", stając się głównym okrętem typu (od jego nazwy typ ten określany jest także w rosyjskim piśmiennictwie jako typ Spokojnyj). "Spokojnyj" przechodził od 1954 do 1956 roku próby morskie, wchodząc do służby oficjalnie 27 czerwca 1956. Już wcześniej jednak, w 1955 do służby weszły trzy inne okręty, jako pierwszy "Swietłyj" 26 września 1955. W 1956 do służby weszło 13, a w 1957 ostatnie 11 jednostek bazowego projektu. Ponadto, w 1958 weszły do służby 4 niszczyciele, ukończone jako rakietowe według zmodyfikowanych projektów 56EM/M. Łącznie zbudowano 31 niszczycieli wersji projektu 56, a budowę jeszcze jednego anulowano. Okręty budowano w trzech stoczniach: nr 190 im. A. Żdanowa w Leningradzie, nr 199 im. Leninowskiego Komsomołu w Komsomolsku nad Amurem i nr 445 im. 61 Komunardów w Nikołajewie. W kodzie NATO okręty bazowego projektu oznaczono jako typ Kotlin (oznaczenie zaczynające się od litery "K" nadano zgodnie z nomenklaturą przyjętą przez NATO dla radzieckich niszczycieli), od bałtyckiej wyspy Kotlin.

Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.Wyrzutnia torpedowa — odporna na ciśnienie wody struktura wyposażona we wrota wylotowe z przodu oraz zamkowe zamknięcie wsadowe, służąca do wystrzeliwania torped lub innych aparatów pływających z okrętu, a dawniej także z lądu. Z uwagi na sposób wystrzeliwania torpedy, wyrzutnie mogą przybrać postać wyrzutni impulsowych, bądź występujących niezależnie od nich wyrzutni swobodnego wypływania (swim-out).

Opis[ | edytuj kod]

Okręty podstawowego projektu 56 (w kodzie NATO Kotlin) były klasycznymi niszczycielami, których główne uzbrojenie stanowiły 4 działa uniwersalne kalibru 130 mm w dwóch dwudziałowych zamkniętych wieżach, o charakterystycznych dużych rozmiarach, na dziobie i rufie. Uzbrojenie przeciwlotnicze uzupełniały 4 poczwórnie sprzężone działka 45 mm (stanowiska na dziobie, rufie i po jednym na każdej burcie). Okręty miały 10 wyrzutni torped w dwóch pięciorurowych aparatach na pokładzie, w osi symetrii kadłuba. Uzbrojenie przeciwpodwodne było słabe – odpowiadające standardom II wojny światowej, a tworzyły je dwie zrzutnie i sześć miotaczy bomb głębinowych.

Morze Barentsa (norw. Barentshavet), do 1853 Morze Murmańskie – marginalne morze w Oceanie Arktycznym, między Europą Północną, archipelagami Svalbard i Ziemią Franciszka Józefa oraz Wyspą Niedźwiedzią i Nową Ziemią. Na zachodzie łączy się z Morzem Norweskim. Powierzchnia morza 1424 tys. km², średnia głębokość 229 m, głębokość maksymalna 600 m. Objętość 316 tys. km³. Morze znajduje się na szelfie kontynentalnym. Południowo-zachodnia część morza nie zamarza w zimie ze względu na wpływ ciepłego prądu Północnoatlantyckiego. Południowo-wschodnia część morza znana jest jako Morze Peczorskie. Morze Barentsa ma duże znaczenie dla transportu i rybołówstwa – istnieją tutaj ważne porty – Murmańsk (Rosja) i Vardø (Norwegia). Przed II wojną światową, dostęp do Morza Barentsa miała również Finlandia: Petsamo było jedynym wolnym od lodu portem. Poważnym problemem jest radioaktywne zanieczyszczenie morza ze względu na działalność rosyjskiej floty jądrowej i norweskiego zakładu do przetwarzania odpadów radioaktywnych. Ostatnio część morskiego szelfu Morza Barentsa w kierunku Spitsbergenu stała się przedmiotem sporów terytorialnych Rosji i Norwegii (jak również innych państw), głównie z powodu występujących tu znacznych zasobów gazu ziemnego.Niszczyciele typu 101 (niem. Flottenzerstörer Klasse 101) – seria czterech zachodnioniemieckich niszczycieli, zbudowanych w latach 60. XX wieku. Okręty od pierwszej jednostki serii znane są także jako typ Hamburg. Były to jedyne niszczyciele zbudowane w Niemczech po II wojnie światowej. W połowie lat 70. zostały przebudowane na niszczyciele rakietowe typu 101A; pozostawały w służbie do pierwszej połowy lat 90.
Niszczyciel "Wydierżannyj" podstawowego wariantu projektu 56

Okręty miały architekturę gładkopokładową, wykonane były ze stali, a jedynie niektóre elementy ze stopów lekkich. Kadłub dzielił się na 16 głównych poprzecznych przedziałów wodoszczelnych. Siłownię okrętów zaprojektowano w układzie naprzemiennym – po dwa kotły i jedna turbina w dwóch wspólnych przedziałach, rozdzielonych dwoma innymi w celu zwiększenia przeżywalności. Konsekwencją była sylwetka okrętu z dwoma oddalonymi od siebie, niskimi, szerokimi i pochylonymi kominami. W połączeniu z wysokim wzniosem dziobu (sięgającego do wysokości 8,35 m nad linią wodną) i mocno nachyloną, prostą dziobnicą, dawało to okrętom elegancki wygląd. Główny maszt kratownicowy znajdował się tuż za nadbudówką dziobową, a za nim pierwszy komin. Za kompleksem nadbudówki dziobowej był aparat torpedowy, a za nim niska nadbudówka śródokręcia z drugim, niższym masztem, dwoma stanowiskami działek przeciwlotniczych po jego bokach, platformą radaru artyleryjskiego i drugim kominem. Za nadbudówką był drugi aparat torpedowy, a za nim mała nadbudówka z rufowym stanowiskiem działek plot.

Samolot-pocisk (pocisk skrzydlaty) – samolot, którego ładunek użyteczny stanowi głowica bojowa. Są to pociski charakteryzujące się posiadaniem powierzchni nośnych służących do wytwarzania siły nośnej w locie i w odróżnieniu od skrzydlatych pocisków rakietowych, napędzane silnikami odrzutowymi przelotowymi (początkowo rzadziej silnikami tłokowymi). Termin samolot-pocisk jest obecnie rzadko używany, na korzyść terminu: pocisk manewrujący.Architektura okrętów - dyscyplina naukowo-techniczna obejmująca zagadnienia projektowania i budowy statków wodnych, z uwzględnieniem funkcjonalności rozplanowania pomieszczeń oraz estetyki. Wykorzystuje ona wiedzę z zakresu okrętownictwa, hydrostatyki, dynamiki płynów oraz mechaniki konstrukcji.

Próby głównego okrętu wykazały nie najlepsze własności morskie przy złym stanie morza, szczególnie na akwenach zamkniętych jak Bałtyk czy Morze Czarne. Mimo dużego wzniosu dziobu, przy większych prędkościach dziób zalewany był przez fale. Ponadto przy większych przechyłach i na dużej fali stacje radiolokacyjne i systemy optyczne kierowania uzbrojeniem miały trudność w utrzymaniu namiarów na cele. Załoga na odkrytym pomoście bojowym była również narażona na wpływy atmosferyczne (i ewentualnie użycie broni masowego rażenia). Systemy kierowania ogniem były także umiarkowanie skuteczne w zwalczaniu celów powietrznych. Mimo to produkcję serii kontynuowano bez zmian. Na okrętach projektu 56 wzorowano także w pewnym stopniu chińskie niszczyciele typu Lüda.

Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.2M-3M – podstawa morska z dwoma sprzężonymi uniwersalnymi armatami morskimi 25 mm/79 (110-PM) kalibru 25 mm, opracowana w ZSRR pod koniec lat czterdziestych XX w.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

HMS Ark Royal (numer taktyczny R09) – brytyjski lotniskowiec, w służbie w latach 1955-1978. Był czwartym brytyjskim okrętem noszącym tę nazwę, m.in. po lotniskowcu zatopionym podczas II wojny światowej. Był to (jak na 2010) ostatni klasyczny lotniskowiec marynarki brytyjskiej Royal Navy i, razem z półbliźniaczym "Eagle", największy lotniskowiec zbudowany w Europie Zachodniej.
Flota Bałtycka Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej (ros. Балтийский флот ВМФ России) – związek operacyjny Imperium Rosyjskiego, Związku Radzieckiego i Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, wydzielony do wykonywania operacji na Morzu Bałtyckim.
Nowa Technika Wojskowa to ukazujący się od 1991 pierwszy w Polsce niezależny (od MON) miesięcznik o tematyce ogólnowojskowej, wydawany przez wydawnictwo Magnum-X. Początkowo od maja 1991 ukazywał się pod tytułem "Technika Wojskowa", od lipca 1992, w związku ze zmianą wydawcy, miesięcznik zmienił tytuł na obecny "Nowa Technika Wojskowa".
Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.
Kotlin (ros. Котлин, fin. Retusaari) – rosyjska wyspa, leżąca na Morzu Bałtyckim, w Zatoce Fińskiej, położona 30 km na zachód od Petersburga. Jej powierzchnia wynosi 15 km². Wyspa jest oddzielona od stałego lądu wąskimi kanałami. Kanał północny jest szeroki na 11 km, a południowy na 7.
Flota Północna – największy i najsilniejszy morski związek operacyjny Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej. Jej trzon stanowią okręty podwodne o napędzie atomowym przenoszące pociski balistyczne klasy SLBM oraz wielozadaniowe okręty podwodne o takim samym napędzie. Flota Północna wywodzi się z flot o podobnych bądź takich samych nazwach Imperium Rosyjskiego, oraz ZSRR.
Niszczyciel rakietowy – klasa współczesnych, wszechstronnie uzbrojonych dużych okrętów rakietowych, zdolnych prowadzić walkę z celami nawodnymi, podwodnymi i powietrznymi, a czasem nawet atakować obiekty na lądzie. W wielu flotach zostały zastąpione przez fregaty i korwety, o również rosnących możliwościach bojowych. Polska marynarka wojenna posiadała do dziś dwa okręty tej klasy.

Reklama