• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niszczyciel



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Niszczyciele typu 1936 (typu 36), określanego też Diether von Roeder - seria niemieckich dużych niszczycieli z okresu II wojny światowej. 6 okrętów tego typu, wraz z 16 niszczycielami wcześniejszych typów 1934 i 1934A, stanowiło jedyne niemieckie okręty tej klasy na początku wojny. Pięć z nich utracono w 1940 roku pod Narwikiem, jeden służył do końca wojny, a po wojnie w marynarce ZSRR.Lider lub przewodnik flotylli (z ang. flotilla leader) - określenie klasy okrętów przeznaczonych do służby jako okręty flagowe flotylli niszczycieli. W zależności od koncepcji taktycznej obowiązującej w danej flocie, lider to albo specjalnie zbudowany niszczyciel, zazwyczaj większy i silniej uzbrojony od innych niszczycieli, lub, rzadziej, specjalny mały i szybki krążownik lekki.

    Niszczyciel (zwany wcześniej kontrtorpedowcem) – szybki, wielozadaniowy okręt średniej wielkości, przeznaczony do takich zadań, jak ochrona własnych jednostek, zwalczanie lotnictwa, okrętów podwodnych i innych jednostek wroga.

    Pierwsze okręty tej klasy powstały pod koniec XIX wieku dla zwalczania torpedowców. W miarę rozwoju środków wojny morskiej, takich jak samoloty i okręty podwodne, niszczyciele otrzymywały coraz silniejsze i bardziej zróżnicowane uzbrojenie, stając się jednostkami uniwersalnymi. Podczas II wojny światowej nastąpił rozwój bardziej wyspecjalizowanych klas niszczycieli eskortowych i fregat. W okresie powojennym uzbrojenie niszczycieli uzupełniły pociski rakietowe. Współcześnie we flotach wielu państw są to największe jednostki bojowe.

    HMS Daring (D32) – brytyjski niszczyciel typu 45, pierwszy z sześciu okrętów serii mającej zastąpić jednostki typu 42.Destructor – hiszpańska pełnomorska kanonierka torpedowa zaprojektowana przez Fernanda Villaamila, zbudowana w brytyjskiej stoczni J&G Thomson. Był to pierwszy okręt oficjalnie zakwalifikowany jako „niszczyciel” w momencie jego wejścia do służby, przez niektórych historyków uważany za pierwszy niszczyciel w ogóle, choć nie należał do klasy niszczycieli z punktu widzenia cech konstrukcyjnych (ogół ekspertów za pierwszy niszczyciel uważa brytyjski HMS „Havock” wodowany w 1893). Zainspirował przy tym niezrealizowany projekt niszczyciela dla marynarki brytyjskiej firmy J&G Thomson z 1892.

    Początki klasy[ | edytuj kod]

    Japoński niszczyciel typu Isokaze – „Amatsukaze” zbudowany podczas I wojny światowej

    Klasa niszczycieli, jako okrętów przeznaczonych do zwalczania torpedowców i ochrony przed nimi zespołów floty, powstała pod koniec XIX wieku. Pierwsze przeznaczone do tych zadań jednostki powstały w połowie lat 80. XIX wieku. Za protoplastów niszczycieli uważane są brytyjskie „Swift” i „Rattlesnake”, należące do klas nazywanych torpedo boat catchers (dosłownie „łapacze torpedowców”) i kanonierek torpedowych.

    Niszczyciele typu Fletcher – amerykańskie niszczyciele z okresu II wojny światowej. Masowo produkowane w latach 1942-1944 (wyprodukowano 175 okrętów) brały aktywny udział w II wojnie światowej, wojnie w Korei i wojnie w Wietnamie. Liczne okręty tego typu po wycofaniu ze służby w US Navy były przekazywane do marynarek wojennych państw sojuszników Stanów Zjednoczonych. Ostatni pełniący czynną służbę niszczyciel typu Fletcher został wycofany ze składu meksykańskiej marynarki wojennej w 2002, po 60 latach łącznej służby.Kanonierka torpedowa (z ang. torpedo gunboat) – historyczna klasa okrętów artyleryjsko-torpedowych średniej wielkości, z końca XIX wieku.

    Pierwszym okrętem klasyfikowanym jako torpedo boat destroyer („niszczyciel torpedowców”) był zwodowany w 1894 „Havock”, choć już wcześniej powstało kilka innych konstrukcji, takich jak hiszpański „Destructor” czy japoński „Kotaka”, podobnych do „Havocka” pod względem uzbrojenia czy wyporności, jednak nieposiadających wszystkich cech konstrukcyjnych kontrtorpedowców.

    Wyrzutnia torpedowa — odporna na ciśnienie wody struktura wyposażona we wrota wylotowe z przodu oraz zamkowe zamknięcie wsadowe, służąca do wystrzeliwania torped lub innych aparatów pływających z okrętu, a dawniej także z lądu. Z uwagi na sposób wystrzeliwania torpedy, wyrzutnie mogą przybrać postać wyrzutni impulsowych, bądź występujących niezależnie od nich wyrzutni swobodnego wypływania (swim-out).Niszczyciele typu Mogador – seria francuskich wielkich niszczycieli z okresu II wojny światowej, składająca się z 2 jednostek: "Mogador" i "Volta". Były to najsilniejsze pod względem artylerii i jedne z najszybszych niszczycieli na świecie. Po kapitulacji Francji służyły w marynarce rządu Vichy i zostały samozatopione w 1942 roku w Tulonie.

    Brytyjski „Havock” i budowane według zbliżonych planów kolejne brytyjskie jednostki okazały się konstrukcją rewolucyjną i wkrótce floty innych państw rozpoczęły wprowadzanie okrętów tej klasy. Pod koniec XIX i na początku XX wieku w konstrukcji kontrtorpedowców specjalizowały się stocznie brytyjskie, takie jak Yarrow Shipbuilders, Thornycroft czy John Brown & Company, wkrótce dołączyła do nich także niemiecka stocznia Schichau, znajdująca się w dzisiejszym Elblągu, które to firmy produkowały okręty dla flot innych państw europejskich. Pierwsza generacja niszczycieli miała wyporność wynoszącą zazwyczaj niewiele ponad 300 ton i prędkość maksymalną ok. 27 węzłów. Typowe okręty tej generacji to:

    Okręt – zwykle uzbrojona jednostka pływająca w służbie państwa, tj. jego sił zbrojnych – marynarki wojennej pod banderą wojenną, przeznaczona do wykonywania zadań bojowych. Także potocznie: duży statek.Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.
  • francuski typ Durandal
  • D 10 (pierwszy niemiecki okręt tej klasy, konstrukcji brytyjskiej) oraz typ S 90 (całkowicie niemiecki projekt)
  • włoskie „Fulmine”, typy Lampo (wybudowane w Niemczech) oraz Nembo
  • japońskie typy Ikazuchi i Murakumo zbudowane w Wielkiej Brytanii.
  • Kolejne generacje niszczycieli miały coraz większą wyporność, co poprawiło ich osiągi, zasięg i polepszyło warunki służby ich załóg. Jako stosunkowo tanie jednostki, były często używane do testowania nowych technologii i nowinek technicznych, w czym wiodły prym jednostki brytyjskie, np. „Viper” był pierwszym okrętem na świecie z napędem turbinowym, a okręty typu Cricket były pierwszymi okrętami z kotłami opalanymi olejem napędowym. Za pierwsze udane pełnomorskie niszczyciele uważane są brytyjskie jednostki typu E.

    Niszczyciele typu Nembo – włoskie niszczyciele z przełomu XIX i XX wieku. W latach 1899–1905 w stoczni Pattison w Neapolu zbudowano sześć okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład Regia Marina w latach 1902–1905 i wzięły udział w I wojnie światowej, ze stratą trzech okrętów. Pozostałe trzy jednostki zostały w 1921 roku przeklasyfikowane na torpedowce, a ze służby wycofano je w latach 1923–1924. II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Bardzo szybko okazało się, że oprócz podstawowego zadania, jakim było zwalczanie torpedowców, niszczyciele, dzięki zwiększeniu wyporności i siły uzbrojenia nadają się do wykonywania wielu innych zadań. Jeszcze przed I wojną światową wykonywały skuteczne ataki torpedowe na wrogie okręty i prowadziły rozpoznanie, m.in. niszczyciele aktywnie używane były przez obie strony w wojnie rosyjsko-japońskiej lat 1904–1905. Uzbrojenie pierwszych niszczycieli składało się z 4–6 dział kalibru od 47 do 88 mm i kilku (najczęściej 2) wyrzutni torpedowych. Typowe dla tego okresu niszczyciele budowy brytyjskiej, używane np. przez Japonię w 1904 roku, były uzbrojone w 1 działo 76 mm, 5 dział 57 mm i 2 wyrzutnie torpedowe kalibru 450 mm, ich wyporność wynosiła zaledwie 370 t, a szybkość 26–30 węzłów.

    Na mapach: 54°36′43,6″N 18°46′51,1″E/54,612111 18,780861 ORP Wicher − polski niszczyciel (według nazewnictwa okresu dwudziestolecia międzywojennego kontrtorpedowiec, z franc. contre-torpilleur) typu Wicher w służbie w Marynarce Wojennej od 1930 roku, pierwszy nowoczesny okręt II Rzeczypospolitej. W latach międzywojennych pełnił funkcję jednostki flagowej Dywizjonu Kontrtorpedowców, odwiedzając wiele zagranicznych portów z kurtuazyjnymi wizytami. Jako jedyny z polskich okrętów swojej klasy uczestniczył w początkowej fazie kampanii wrześniowej, 3 września 1939 roku został zatopiony przez niemieckie samoloty.D 10 – pierwszy niszczyciel marynarki niemieckiej, z końca XIX wieku, oficjalnie klasyfikowany jako Divisionsboot (okręt dywizjonowy), zbudowany w Wielkiej Brytanii. Nazwa zapisywana jest także jako D.10.

    W czasie I wojny światowej niszczyciele zaczęły być dodatkowo używane jako eskorta większych zespołów i konwojów przeciwko okrętom podwodnym, stawiały miny, ostrzeliwały wrogie wybrzeża. W bardzo szybkim czasie stały się okrętami uniwersalnymi o dużej, jak na swoją wielkość, sile bojowej. Niszczyciele okresu I wojny światowej nosiły zwykle uzbrojenie składające się z 3-4 dział kalibru 102/105 mm i 4–6 wyrzutni torpedowych, których kaliber wzrósł do 533 mm. Wyporność niszczycieli wynosiła przeciętnie 1000–1300 ton, a ich prędkość 30–35 węzłów. Na ich pokładach pojawiły się też pierwsze działka przeciwlotnicze.

    Ouragan – francuski niszczyciel typu Bourrasque, służący w latach 1940-1941 pod polską banderą jako OF "Ouragan". Krążownik lekki – klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników, powstała na początku XX wieku. Intensywnie używane podczas obu wojen światowych. Obecnie, podobnie jak i inne okręty artyleryjskie, klasa zanikła. Do tej klasy należały też krążowniki przeciwlotnicze.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.
    HMS Viper − brytyjski eksperymentalny niszczyciel (w oryginalnej nomenklaturze torpedo-boat destroyer) zbudowany w stoczni Hawthorn Leslie & Co. w Newcastle upon Tyne na zamówienie Royal Navy i wcielony do niej w 1900 roku, jako pierwszy w historii okręt wojenny napędzany turbinami parowymi. Został utracony 3 sierpnia 1901 roku po wejściu na skały w pobliżu wyspy Alderney, bez strat w załodze.
    Niszczyciele Le Fantasque – typ francuskich niszczycieli, wprowadzonych do służby w liczbie sześciu jednostek w latach 1935–1936, służących podczas II wojny światowej.
    HMS Rattlesnake – brytyjska kanonierka torpedowa będąca rozwinięciem wcześniejszego eksperymentalnego HMS „Swift”. Okręt należał do budowanej jedynie przez krótki czas klasy kanonierek torpedowych (ang. torpedo gunboats), jednego z ostatnich ogniw postępu techniki wojskowej prowadzących do powstania współczesnych niszczycieli.
    Zakłady Schichau w Elblągu (niem. Schichau-Werke Elbing) – zakłady mechaniczne, w tym stocznia, funkcjonujące w latach 1855–1945, założone przez Ferdinanda Gottloba Schichaua. Były jedną z ważniejszych stoczni budujących okręty w Niemczech, szczególnie torpedowce i niszczyciele. Zakłady Schichaua był też dużym producentem lokomotyw.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Niszczyciel rakietowy – klasa współczesnych, wszechstronnie uzbrojonych dużych okrętów rakietowych, zdolnych prowadzić walkę z celami nawodnymi, podwodnymi i powietrznymi, a czasem nawet atakować obiekty na lądzie. W wielu flotach zostały zastąpione przez fregaty i korwety, o również rosnących możliwościach bojowych. Polska marynarka wojenna posiadała do dziś dwa okręty tej klasy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.