• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ningma



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    0Centralny Rząd Tybetański (tyb. དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།, ang. Central Tibetan Administration, pełna nazwa: Centralny Rząd Tybetański Jego Świątobliwości XIV Dalajlamy) – tybetański rząd na uchodźstwie z siedzibą w Dharamsali w Indiach. Nie jest oficjalnie uznawany przez władze Chin, w których granicach Tybet się obecnie znajduje, ani przez żaden inny rząd na świecie.
    Malowidło linii Ningma przedstawiające Padmasambhawę w towarzystwie księżniczki Mandarawy i Jeszie Tsogial nad którymi znajdują się Samantabhadra, Wadżrasattwa i Garab Dordże, a poniżej tybetańscy mistrzowie Longczenpa oraz Dżigme Lingpa

    Ningma (tyb.: རྙིང་མ་, Wylie: rnying ma, ZWPY: Nyingma) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego. Tradycja ta uznawana jest za pierwszą tradycję buddyzmu tybetańskiego.

    Atīśa (982-1054), znany również jako Dīpamkara Śrījñāna. Wielki indyjski mistrz buddyjski i uczony. Jeden z głównych nauczycieli słynnego uniwersytetu Vikramaśīla. Otrzymał nauki od wielu ważnych nauczycieli, a w szczególności od Dharmakīrtiego, pod kierunkiem którego studiował w Indonezji. Ostatnich 10 lat życia spędził w Tybecie, nauczając i pomagając w tłumaczeniach tekstów buddyjskich. Jego uczeń Dromton założył szkołę kadampa, wokół której zgromadzili się również inni jego uczniowie. Praktyka tonglen polegająca na wymianie własnego szczęścia na cierpienie innych, którą Atiśa rozpropagował ma szczególne znaczenie we wszystkich szkołach buddyzmu tybetańskiego.Oddiyana (Uddiyana), Oddijana – na wpół legendarna kraina buddyjska, często wymieniana w buddyjskich naukach jako źródło pochodzenia nauk tantrycznych i miejsce urodzenia najwybitniejszych mistrzów Wadżrajany, takich jak Garab Dordże, Wimalamitra, i Padmasambhawa. Na podstawie badań lokalizuje się ono w północno-zachodnim rejonie Pakistanu do okresu upadku kultury buddyjskiej w wyniku ekspancji Hinduizmu i Islamu. Wiele tybetańskich tekstów sytuuje Oddijanę, w prosty sposób, jako "na zachód od Indii". Wielki mistrz tybetański, Patrul Rinpocze, udostępnia więcej szczegółów opisując miejsce narodzin mistrza Garab Dordże - prekursora szkoły Ningma. Opisuję Oddiyanę jako leżącą niedaleko jeziora Kutra w regionie Dhanakosha, a więc dzisiejszy obszar północno-wschodniego Kaszmiru (obecnie Pakistan), który znajduje się pomiędzy krainami Chitral, Gilgit i Swat.

    Etymologia[ | edytuj kod]

    Słowo ningma z tybetańskiego znaczy starożytny i dlatego szkołę tę nazywa się "starożytną tradycją" lub "tradycją starożytnych przekazów".

    Je Tsongkhapa Losang Drakpa (tyb.: ཙོང་ཁ་པ།, Wylie: tsong kha pa, ZWPY: Zongkaba; ur. 1357, zm. 1419) – reformator i uczony buddyjski z Tybetu, założyciel szkoły Gelug. Tsongkhapa znany jest również jako Dzie Rinpocze.Śantideva (sanskryt: Śāntideva; tyb.: ཞི་བ་ལྷ། Shyiwa Lha; mong.: Шантидэва гэгээн; VIII w n.e.) - buddyjski mnich, uczony oraz mahasiddha z indyjskiego Uniwersytetu Nalanda. Jest kluczowym komentatorem doktryny madhjamaka dla obecnej mahajany. Znany jest głównie z kompleksowego dzieła "Przewodnik po Ścieżce Bodhisattwy" (sanskryt: Bodhicaryavatara) opisującego postępowanie etyczne mahajany.

    Historia tradycji Ningma[ | edytuj kod]

    Pochodzenie i pierwszy okres rozkwitu tradycji[ | edytuj kod]

    Nauki szkoły Ningmapy pochodzą z Długiego Przekazu (Ring Gyu) Kamy pierwszego okresu buddyzmu w Tybecie oraz Krótkiego Przekazu (Nye Gyu) Termy późniejszych nauk buddyzmu; inne nauki mistrzowie otrzymali, w różnych historycznych okresach, bezpośrednio w Czystych Wizjach (Dag Nang) od Bóstw lub Guru, podczas doświadczeń lub przejrzystych snów.

    Termy (tyb.: གཏེར་མ་, Wylie: gter-ma, ZWPY: Dêrma) – nauki buddyzmu tybetańskiego zwane "Ukrytymi Skarbami". Są to ukryte w Tybecie, Bhutanie i rejonach sąsiadujacych w VII w. przez wielkich mistrzów dzogczen i wadżrajany "skarby" zawierająca przede wszystkim teksty buddyjskich nauk, relikwie, przedmioty rytualne, a w szczególności opisy i instrukcje tantr tzw. starożytnego przekazu (ningma) Maha Jogi, Anu Jogi i Ati Jogi z linią przekazu w osobie ich odkrywcy tj. tertona.Awalokiteśwara (skt. अवलोकितेश्वर trl. Avalokiteśvara, ang. Avalokiteshvara, dosł. Pan patrzący w dół ([na świat], tzn. ze współczuciem); tyb. སྤྱན་རས་གཟིགས།, Wylie: spyan ras gzigs, wymowa: Czenrezig lub Cienrezig – jest jednym z najważniejszych bodhisattwów w buddyzmie mahajany i wadżrajany, uosabiającym współczucie.

    Kama, czyli długa nieprzerwana linia nauk kanonicznych, była przekazywana od pierwotnego Buddy Samantabhadry aż do dnia dzisiejszego. Otrzymał go urodzony niedaleko Indii, w krainie Oddijana, ok. 184 roku p.n.e. Prahewadżra (tyb. Garab Dordże). Około roku 760 n.e. przekaz ten dotarł do Tybetu za pomocą zaproszonych przez króla Tybetu Trisong Decena wielkiego mistrza Padmasambhawy oraz mnicha Śantarakszita, który założył pierwszą wspólnotę monastyczną i klasztor Samye. Głównymi postaciami byli również wielki tłumacz Wimalamitra oraz Wajroczana i pozostałych 25 mahasiddhów, spadkobierców Padmasambhawy. Do XI wieku n.e. tradycja tego starego przekazu była jedyną w Tybecie pomimo że od czasów panowania wrogo nastawionego do buddyzmu króla Langdarmy (836–842) nauki jednak zaczęły zanikać. Kluczowe nauki tego okresu to tantry wewnętrzne.

    Inkarnacja (z łac.: incarnatio; od incarnare, gdzie caro – ciało, mięso) – w religiach dharmicznych jest to jedno z wcieleń przyjmowanych przez żywą istotę (duszę) w cyklu samsary.Manjushri (skr. मञ्जुश्री, Mañjuśrī, Manjushri, Mandziuśri (chiń. 文殊師利 Wénshū Shīlì, 文殊 Wénshū; kor. Munsu(sari); jap. Monju) – w buddyzmie Bodhisattwa Mądrości.

    Drugi okres rozkwitu tradycji[ | edytuj kod]

    Ponowny rozkwit tradycji Ningma nastąpił kiedy w XI w n.e. równocześnie do Tybetu zaczęły docierać nowe nauki tantr późniejszego przekazu szkół Sarma (buddyzm) za sprawą takich nauczycieli jak hinduski mistrz Atisza (Kadam), Drokmi Lotsała (Sakja) oraz Marpa Tłumacz (Kagju). Dopiero wtedy to zaczęto odkrywać ukryte skarby, tzw. termy, z zaginionymi naukami czasów Padmasambhawy, a tradycję, w odróżnieniu od nowych nauk, powszechnie nazywać jako Ningma, "starożytna tradycja". Termy, czyli krótki przekaz nauk, to skarby nauki ukryte głównie przez Padmasambhawę i jego duchową partnerkę Jeszie Tsogyal po to, aby mogły zostać odkryte w najodpowiedniejszym czasie przez tertonów, będących emanacjami Padmasambhawy i jego 25 głównych uczniów. Wyróżnia się pięciu najważniejszych odkrywców term "Pięciu Królów Term":

    Czandrakirti – buddyjski filozof ze szkoły madhjamiki żyjący około 600 roku n.e. Autor licznych komentarzy w sanskrycie doktryny madhjamiki w tym między innymi: Prasannapada, Madhyamakavatara, komentarz do dzieła Nagardżuny, Arjadewy oraz napisał traktat gramatyczny Samantabhadra.Gompa Drophan Ling (w jęz. dzongkha: Pożytek dla wszystkich) Związku Buddyjskiego Khordong w Darnkowie w Górach Stołowych, jest ośrodkiem buddyzmu tradycji bhutańskiej i tybetańskiej w Polsce. Zbudowana i ozdobiona malowidłami według tradycyjnych wzorców bhutańskich, gompa w Darnkowie jest jedynym tego rodzaju obiektem w Polsce i jednym z niewielu w Europie.
  • Nyang Ral Nyima Özer (1124-1192)
  • Guru Chökyi Wangchuk (1212-1270)
  • Dorje Lingpa (1346-1405)
  • Pema Lingpa (1445-1521)
  • Padma Ösel Do-ngak Lingpa (Dziamjang Khjentse Wangpo) (1820-1892)
  • W początkowym okresie nastąpił rozkwit nauk Dzogczen za sprawą term z naukami Wima Nyingthig oraz Khandro Nyingthig. Mistrzowie tego okresu to Nyak Dżnianakumarę i Nubczien Sangye Jeszie, a później (począwszy od XI w.) przekaz mistrzów z klanu Zur. Rongzom Czokji Zangpo (1012-1088), twórca obszernych traktatów. Wykształciły się dwie linie Kama: linia Rong w Tybecie Centralnym i linia Kham we Wschodnim Tybecie. Kolejną ważną postacią był Longczen Rabdziam (Longczenpa; 1308-1363), uznany za jednego z największych mistrzów Dzogczen w tradycji Ningmapa. Jest uważany wraz z Tsongkhapą i Sakja Panditą za główna emanację Mandziuśriego w Tybecie. Był również wielkim scholastykiem i jednym z najbardziej błyskotliwych i oryginalnych twórców w literaturze buddyzmu tybetańskiego, autorem ponad 200 dzieł, z których do dzisiaj przetrwało tylko około 25. Najbardziej znane z nich to: "Siedem Skarbnic" (Dzo Dun) i "Trzy Trylogie". Longczenpa połączył w spójny system nauki Wima Nyingtik i Khandro Nyingtik na temat których napisał "Trzy wewnętrzne Esencje". Dzięki błogosławieństwu Longczenpy, otrzymanemu w czystej wizji, Jigmed Lingpa zawarł esencję jego nauk w swej własnej Termie Umysłu, "Longczen Nyingtik", która bardzo rozpowszechniła się w Tybecie. Głównym dzierżawcą Longczen Nyingtik był Pierwszy Dodrup Chen Rinpocze, Jigmed Trinle Ozer (1745-1821).

    Manuskrypty z jaskiń w Dunhuang – zbiory starożytnych manuskryptów odkryte w kompleksie buddyjskich jaskiń w pustynnym mieście Dunhuang w północno-zachodnich Chinach.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Począwszy od pierwszego tertona, Sangye Lamy (1000-1080) i Drap Ngonshe (1012-1090), odkrywcy czterech tantr medycznych, były setki innych mistrzów, którzy specjalizowali się w odkrywaniu Term. Sławnymi mistrzami term byli: Pani Dziomo Memo (1248-1283), duchowa partnerka Guru Czowanga; Orgyen Lingpa (1323-ok. 1360), odkrywca biografii Guru Rinpocze, tekstu "Sheldrakma" i "Kathang Denga"; Rigdzin Godem (1337-1403), odkrywca "Północnej Termy"; Sangye Lingpa (1340-1396), który odkrył cykl "Lama Gongdu"; Karma Lingpa (XIV w.), odkrywca cyklu "Shyi Tro Gongpa Rang Drol", z którego pochodzą nauki o "Sześciu (stanach) Bardo" i Bardo Thodol; Ratna Lingpa (1403-1478), który dokonał kompilacji Nyingma Gyubum; Tangtong Gyalpo (1385-1510), niezwykły mistyk i inżynier, który przeżył 125 lat; Dzietsyn Nyingpo (1585-1656), który odkrył cykl "Koncziok Czidu"; Lhatsun Namkha Jigme (1597 - ok. 1650), odkrywca nauk "Rigdzin Sokdup"; Wielki V Dalajlama, Ngawang Lobsang Gyatso (1617-1682), który w czystej wizji otrzymał 25 nauk znanych pod nazwą "Sangwa Gyaczen"; oraz jego uczeń i nauczyciel Terdak Lingpa. Pod koniec XVII w. linia Rong i linia Kham zostały połączone przez Terdak Lingpę (1646-1714). Nauki Kama, zebrane przez Terdak Lingpę i jego brata Loczien Dharmaśri (1654-1717?/1718) zostały następnie spopularyzowane w klasztorach Dzogczen i Palyul, i w końcu opublikowane w 40 tomach przez Kyabdzie Dudzioma Rinpocze.

    Trisong Decen (tyb.: ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན, Wylie: khri srong lde btsan, ZWPY: Chisong Dêzain) – władca imperium tybetańskiego w okresie od 755 do 797 lub 804 r. n.e., syn Me Agtsoma. Był on drugim z trzech „Królów Dharmicznych”, który wprowadził w Tybecie buddyzm jako religię państwową .<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Kluczowymi postaciami byli również wielki mistrz Patrul Rinpocze (1800-1887) oraz Mipham Rinpocze (1848-1912), autor 32 tomów dzieł. Ponadto należy wymienić III Dodrup Chen Rinpocze, Jigmed Tenpe Nyima (1865-1926), autor sześciu tomów dzieł; Shaczen Gyaltsab, który napisał ponad 13 tomów dzieł; Khenpo Shenga (1871-1921), którego prace wypełniają 15 tomów oraz Kyabdzie Dudziom Rinpocze (1904 - 1987).

    Rime (tyb.: རིས་མེད་, Wylie: ris med, ZWPY: Rimê; etymologicznie ris - granica, podział, med - bez, pozbawiony) to "ekumeniczny" ruch, który został zapoczątkowany w XIX wieku w Tybecie przez kilku wielkich mistrzów medytacji z trzech starszych szkół buddyzmu tybetańskiego: Sakja, Ningma i Kagyu.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Mistrzowie ostatniego stulecia[ | edytuj kod]

    W ostatnim stuleciu wiele zrobiono w celu skonsolidowania nauk Ningmapy, podczas duchowego i kulturalnego renesansu w Tybecie, którego pionierami byli tacy mistrzowie jak Dziamjang Khyentse Wangpo, Dziamgon Kongtrul Wielki i terton Czogyur Lingpa (1829-1870). W tym okresie pojawili się również inni wspaniali mistrzowie Term, tacy jak Dudziom Lingpa i Terton Sogyal. Gdy po wydarzeniach 1959 r. Tybetańczycy udali się na wygnanie, Dudziom Rinpocze został jednomyślnie wybrany Najwyższą Głową tradycji Ningmapy. Urodzony w 1904 roku w płd-wsch. tybetańskiej prowincji Pemako, jednej z "czterech ukrytych krain" Padmasambhawy, został rozpoznany jako inkarnacja wielkiego tertona Dudzioma Lingpy. Był największym tertonem i mistrzem Dzogczen swoich czasów i dzierżawcą wszystkich linii Ningmapy.

    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.Guru (dewanagari गुरु) – w religiach dharmicznych przywódca wspólnoty, przewodnik duchowy i nauczyciel, szanowany, a czasem nawet czczony jako wcielenie bóstwa.

    Dilgo Khjentse Rinpocze (urodzony w 1910 roku), czołowy mistrz Dzogczen, odgrywał kluczową rolę w przekazywaniu nauk Dzogczen. Niestrudzenie wędrował, aby nauczać tysiące swoich uczniów w Bhutanie, Nepalu, Indii i na Zachodzie. Jest jednym z głównych uczniów wielkiego mistrza Rime, Dziamjanga Khjentse Czokji Lodro, który będąc inkarnacją Wimalamitry i Trisong Detsena, był kluczową postacią w linii przekazu Ningmapy i który opuścił ciało w Sikkimie w 1959 roku. Siedziba Dilgo Khyentse Rinpocze znajduje się w klasztorze Shechen Tennyi Darge Ling w Boudha, Kathmandu.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Sakja (tyb.: ས་སྐྱ་, Wylie: sa skya, ZWPY: Sa’gya) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego.

    Dodrup Chen Rinpocze (ur. 1927), dzierżawca linii Longczen Nyingtik posiada swe ośrodki w Gangtoku (Sikkim), Bhutanie i w stanie Massachusetts.

    Tulku Urgyen Rinpocze (ur. 1920), wielki wnuk Czogyur Lingpy, jest zarówno mistrzem Dzogczen, jak i Mahamudry. Będąc nauczycielem Gyalwa Karmapy i regentów linii Kagyu, założył szereg klasztorów i ośrodków medytacyjnych w Nepalu.

    Nyoshul Khen Rinpocze (ur. 1926), ceniony za mistrzowską znajomość dzieł Longczenpy, jest czołowym eksponentem nauk Dzogczen, posiada wielu uczniów w Bhutanie, Nepalu, Indii i na Zachodzie.

    Guru Chökyi Wangchuk (gu ru chos kyi dbang phyug, ur. 1212, zm. 1270) – wielki mistrz i odkrywca duchowych skarbów Padmasambhawy ze szkoły ningma. Karmapa (tyb.: ཀརྨ་པ་,Wylie: karma pa, ZWPY: Garmaba) – jest zwierzchnikiem Karma Kagyu (Karma Kagju), największej z kilku buddyjskich linii przekazu, które tworzą szkołę Kagyu (Kagju), jedną z czterech głównych szkół buddyzmu tybetańskiego. Obecnie jest to najdynamiczniej rozwijająca się szkoła buddyzmu w Europie.

    Na Wschodzie inni wielcy mistrzowie kontynuują przekaz żyjącej tradycji Ningmapów. Są wśród nich: Kyabdzie Minling Trichen Rinpocze, dzierżawca tronu wielkiej tradycji Mindroling i jeden z najważniejszych przedstawicieli Ningmapy, który rezyduje w Dhera Dhun.

    Inni mistrzowie to: Khordong Terczien Tulku Czime Rigdzin Rinpocze, uznany mistrz Dzogczen Czatral Rinpocze, który przebywa w Dardżylingu i Nepalu; Penor Rinpocze, który dokonał istotnego wkładu do sukcesji przekazu Ningmapy i prowadzi rozwijający się ośrodek w Byalakuppe w Południowych Indiach; Trulshik Rinpocze, wysoce poważany i cenny mistrz Ningmapy, który rezyduje w Nepalu; VII Dzogczen Rinpocze; VIII Shechen Rabdziam Rinpocze i Czoling Rinpocze, VII Dzogczen Ponlop Rinpocze, IX Gangteng Tulku Rinpocze, Dzongsar Rinpocze oraz bardzo znany na Zachodzie Czogjal Namkhai Norbu.

    Sadhana ( dosłownie środki realizacji ) – w religiach dharmicznych to zbiór indywidualnych praktyk duchowych aspiranta, które mogą obejmować :Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) to język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich. Jest językiem ojczystym Tybetańczyków. Używany w Tybecie, Syczuanie, Qinghai (regiony w granicach obecnej Chińskiej Republiki Ludowej) oraz w Bhutanie, Indiach, Nepalu, a także w diasporze Tybetańczyków rozproszonych m.in. w Norwegii, Szwajcarii, Republice Chińskiej i USA. Posługuje się nim ok. 6,5 mln ludzi.

    W Stanach Zjednoczonych tacy mistrzowie, jak Chagdud Tulku Rinpocze, Gyatrul Rinpocze i Gonpo Tsetsen uczynili wiele dla rozpowszechnienia się nauk Ningmapy.

    Tradycja Ningma według tybetańskiego badacza | edytuj kod]

    Przekaz nauk tradycji Ningma to głównie pochodzące od „zasłyszanego bezpośredniego prywatnego przekazu” z Indii (Oddijany) 6 linii nauk tantr wewnętrznych, zgodnie z wielkim uczonym Jamgonen Kongtrulem Wielkim (1813–1899), który zebrał w pięciu wielkich zbiorach nauki tradycji Ningmy i Sarmy:

    Dzogczen (wymowa przyjęła się z brzmienia angielskiego dzogchen, a po tybetańsku brzmi dzokcien, རྫོགས་ཆེན་, Wylie. rdzogs chen, ZWPY: Zogqên) – to fundamentalny, pierwotny stan oraz kompleksowy system nauk i praktyk prowadzących do tego stanu traktowany jako „wielki szczyt” ścieżek do oświecenia występujących w tradycji ningma buddyzmu tybetańskiego i przed-buddyjskiej religii bön. „Dzogczen nie winno rozpatrywać się jako religię, i by pytać kogokolwiek by uwierzył w cokolwiek. Wręcz przeciwnie, to nakierowuje, by każdy indywidualnie widział siebie i rozpoznał swój rzeczywisty stan”.Samantabhadra (tyb.: ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ, Kun-tu bzang-po, mongolski: Qamugha Sain, chiński 普贤菩萨 Pǔxián Púsà, kor. Pohyon posal, japoński Fugen bosatsu, wiet. Phổ Hiền Bồ tát).

    (pięć linii długiego ustnego przekazu Kama)

    1. od mahasiddhy Padmasambhawy, w szczególności 8 Sadhan i nauki Dzogczen (Atijogi)

    2. od Wairoczany, który pobierał nauki od Shri Singha (tyb. Palgyi Senge), w szczególności 18 sekcji nauk Semde (Umysłu) oraz nauk Longde (Przestrzeni) w kategorii Białe, Czarne, Różnobarwne

    3. od hinduskiego pandity Wimalamitry, w szczególności nauki Mengagde (Rdzennych Instrukcji) i pozostałe nie przekazane gdzie indziej nauki Semde (13 późniejszych tłumaczeń), które później skompilowano jak Wima Nyingtik

    Longczenpa (tyb.: ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ, Wylie: klong chen rab ’byams pa, ZWPY: Longqên Rabjamba) – (1308-1364), Longczen Rabdziam, znany również jako Drime Yzer, był jednym z najbardziej znakomitych uczonych i mistrzów tradycji Ningma oraz odnowicielem Dzogczen. Ze względu na jego wkład dla historii Buddyzmu w Tybecie jest uważany obecnie wraz z Tsongkhapą i Sakja Panditą za główną postać Buddyzmu tybetańskiego, która jest niczym emanacją Mandziuśriego. Był autorem około 200 znamienitych dzieł, wśród których najbardziej znanymi są "Siedem Skarbnic" i "Trzy Trylogie" o tematyce Hinajany, Mahajany i Wadżrajany w ramach dziewięciu "pojazdów" przekazu "starożytnego (Ningma)". Longczenpa jest kluczową postacią obecnego pełnego przekazu nauk Dzogczen, gdyż był spadkobiercą Kumaradży, od którego posiadł pełny przekaz linii Wima Nyinthig Wimalamitry, a jako reinkarnacja Pema Lédrel Tsal posiadł pełen przekaz Khandro Nyinthig Padmasambhawy oraz oba te przekazy połączył w jeden system i skomponował do tego m.in. trzynastotomowy zbiór o nazwie Nyingtik Yabshyi (tłum. Cztery Działy Nyinthig, wylie. snying thig ya bzhi) oraz kompilację o nazwie Zabmo Yangtik, w której zawarte są dogłębne instrukcje z Wima i Khandro Nyinthig.Bardo (skt. antarabhawa; tyb. བར་དོ་, Wylie: bar do) – w dosłownym tłumaczeniu stan pośredni. Pojęcie buddyjskie z języka tybetańskiego określające każdy przejściowy stan egzystencji: życie, medytację, sen, śmierć.

    4. od Nup Sangye Yeshe, w szczególności nauki wewnętrznych tantr (4 główne zbiory Anujogi i inne), które otrzymał od hinduskich mistrzów Krishna Samayawadżra, Virupa, Vasubhasha z Nepalu

    5. od Ma Rinczena i Nyak Jnanakumary, w szczególności tantry wewnętrzne Mahayogi zgodnie z tantrą Guhyagarbha (Sieć Magicznego Przejawu Wadżrasattwy), Anujogi zgodnie z Do Gongpa Düpa (Wylie. mdo dgongs pa ‘dus pa; Sutrą Sumy Wszystkich Intencji Buddów) i trzech sekcji Atijogi (Semde, Longde, Mengagde). Od Nyak Jnanakumary przekaz dotarł do Nup Sangye Yeshe, a następnie Zur, rodziny przekazów starożytnych. Jest 18 wielkich tantr Ningmy, esencją których jest „Król tantr” Guhyagarba, które biorą pochodzenie od Wadżrapaniego i hinduskiego mahasiddhy Króla Dża, jego syna Kukuradży, Lalitawadżry, Buddhaguhya, Wimalamitry i Padmasambhawy.

    Garab Dordże (tyb.: དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་, Wylie: dga’ rab rdo rje; sanskryt: Prahewadżra) – był według tradycji tybetańskiej pierwszym historycznym mistrzem Dzogczen buddyzmu tybetańskiego. Urodzony w królestwie Oddijana, niedaleko Indii, na terenie dzisiejszego Pakistanu, ok. roku 184 p.n.e. Po wielu studiach i praktykach otrzymał pełny specjalny przekaz nauk tantr oraz związane z nimi nauki Dzogczen. Tradycja Dzogczen mówi, że Garab Dordże w istocie był emanacją Buddy Wadżrasattwy i przekaz ten otrzymywał bezpośrednio od istot z niebiańskich sfer Samsary, jak i z czystych krain Buddy np. od samego Wadżrasattwy. Przekaz ten obecnie jest kontynuowany głównie w szkole Ningma buddyzmu tybetańskiego. Spadkobiercą przekazu był mistrz Mandziuśrimitra, a dotarł on w VI w do Tybetu głównie za sprawą wielkiego mahasiddhy Padmasambhawy i Wimalamitry jako bezpośrednie nauki "Kama" lub jako odkrywane na wiele wieków potem "termy", czyli Ukryte Skarby z Naukami. Słowo Garab Dordże tłumaczy się z tybetańskiego jako "Śmiech Wadżry" lub "Niezniszczalny Śmiech".Sarma (tybetański: གསར་མ, Wylie: gsar ma)– tybetańska nazwa oznaczająca "Nowy przekaz" nauk buddyzmu w Tybecie i regionach sąsiednich, odnosząca się do rozkwitu i odnowienia buddyzmu tybetańskiego zapoczątkowanego w XI wieku. Nazwa ta w szczególności oznacza trzy współczesne najnowsze główne tradycje buddyzmu tybetańskiego sakja, kagju i gelug oraz pomniejszą tradycję dzionang powstałej na bazie sakja i przekazów tantry kalaczakra. W XI w. pojawiło się w Tybecie wielu wielkich uczonych i tłumaczy, którzy przenieśli nauki i praktyki buddyjski z końcowego okresu rozwoju buddyzmu w Indiach na grunt tybetański. Zaczęły docierać w szczególności nowe nauki tantr za sprawą takich wybitnych nauczycieli jak hinduski mistrz Atisza, które dały początek szkole kadam i późniejszej nowelizacji tej szkoły w gelug, Drokmi Tłumacz, którego nauki ugruntowały statut szkoły sakja oraz Marpa Tłumacz, którego nauki dały początek szkole kagju. W tym samym czasie zaczęto odkrywać ukryte skarby (tzw. termy) z zaginionymi naukami czasów Padmasambhawy, a tradycję tych wcześniejszych od sarma nauk, w odróżnieniu od nich, powszechnie nazywać jako ningma, czyli "starożytna tradycja".

    6. linię krótkiego przekazu Term, który dzieli się na 3 rodzaje:

  • termy Ziemi, zainicjowane przez tybetańską dakinię Jeszie Tsogjal, która zebrała wszystkie wewnętrzne tantry wraz z instrukcjami i sadhanami od Padmasambhawy i ukryła je wraz z nim i jego bezpośrednimi uczniami jako Termy, święte duchowe skarby
  • termy Umysłu, odkrywane w strumieniu umysłów zrealizowanych mistrzów tantrycznych
  • termy Czystych Wizji, odkrywane podczas świętych wizji przekazywanych do zrealizowanych mistrzów tantrycznych, takich jak pierwszy terton Sangye Lama (ok. 1000 r n.e.), Yuthok Yonten czy podczas 25 wizji Wielkiego Piątego Dalajlamy.
  • Było ok. 100 wielkich tertonów, spośród których byli Nyangral Nyima Ozer i Guru Chokyi Wangchuk oraz 8 wielkich noszących imię Lingpa. Przekaz term ogólnie można podzielić w 6 grupach: 8 sadhan, Ucieleśnienie Zrealizowania mistrza, Wadżrakilaja, Guru Joga, Dzogczen (Wima i Khandro Nyingtik), Avalokiteśwara.

    Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się w II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahāyāny, w której ideałami były postawa bodhisattwy, który rozwija miłujące współczucie (skt. bodhiczitta) dla pożytku wszystkich istot oraz zrozumienie natury rzeczywistości siunjata i wiedzy o naturze Buddy. Wadżrajana to system tantr umożliwiający bezpośrednie doświadczenie natury rzeczywistości, na temat której tylko "wnioskuje się" (według tzw. prawomocnego poznawania, sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.Dilgo Khjentse (alternatywna forma zapisu stosowana w języku polskim: Dilgo Czientse; tyb.: དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་, Wylie: dil mgo mkhyen brtse) Rinpocze Taszi Paldzior (ur. 1910, zm. 28 września 1991), znany także jako Czientse Do Ngag Lingpa, był wysoko urzeczywistnionym, znamienitym mistrzem medytacji, poetą i uczonym w szkole Ningma buddyzmu tybetańskiego. Uchodzi za inkarnację żyjącego w XIX wieku Dziamjanga Czientse Łangpo (1820-1892), niezwykłego mistrza i wizjonera uznanego za emanację Buddy Mądrości, który wraz z Dziamgonem Kongtrulem Lodro Taje (1813-1899) i Patrulem Rinpocze (1808-1887) zainicjował duchowe i kulturowe odrodzenie w Tybecie znane jako ruch rime.

    Ponadto obok „zasłyszanego bezpośredni prywatnego przekazu” wyróżnia się 2 szczególne źródła przekazów Ningma:

  • „przekaz symboliczny Vidyadharów”, w szczególności nauk Atijogi, czyli Dzogczen, od niebiańskiego dziecka Semlhagchen do Garaba Dordże, Mandziuśrimitry, Shri Simgha, Padmasabhavy i Wimalamitry, który objawiał się ukazywaniem symboli w celu nagłego oświecenia
  • "przekaz umysłu istot oświeconych” od pierwotnego Buddy Samantabhadry do wielkich bodhisattwów, który objawiał się spontanicznymi naukami mądrości przekazywanymi od umysłu do umysłu w celu nagłego oświecenia.
  • Sangha (skt. saṃgha संघ; chiń. 僧伽 sengjia; kor. sŭngga, jap. sōgya, wiet. tăng-già) — dosł. "zgromadzenie" – nazwa wspólnoty buddyjskich mnichów. Jako trzecia część Trzech Klejnotów (pali. Tiratana) oraz Trzech Schronień (pali Tisarana) nawiązuje do Wspólnoty Świętych (pali Ariyasangha) tzn. Czterech Szlachetnych (pali Ariyapugga).Tybetański pinyin (chin. 藏文拼音 Zàngwén Pīnyīn, stąd skrót ZWPY) – oficjalna transkrypcja języka tybetańskiego przy użyciu alfabetu łacińskiego, używana na terenie ChRL. Oparta jest na wymowie lhaskiej. W przeciwieństwie do transliteracji Wyliego oddaje nie sposób zapisu w alfabecie tybetańskim, lecz rzeczywistą wymowę. Nie oddaje jednak tonów języka tybetańskiego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Asanga − żyjący w Indiach IV w.n.e. filozof indyjski, twórca szkoły filozoficznej jogaćara należącej do kręgu buddyzmu mahajany. Asanga jest współautorem 5 siastr buddyjskich przekazanych poprzez niego przez Maitreję. Owych pięć siastr Asangi to:
    Nepal (nep. नेपाल trl. Nepāl, trb. Nepal; nazwa tymczasowa: Federalna Demokratyczna Republika Nepalu, nep. संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल trl. Saṁghīya Lokatāntrik Gaṇatantra Nepāl, trb. Sanghija Lokatantrik Ganatantra Nepal) – demokratyczna republika federalna w Azji Południowej, w środkowej części Himalajów, granicząca na północy z Chinami i na południu, wschodzie i zachodzie z Indiami; bez dostępu do morza.
    Tipitaka – zbiór nauk buddyjskich, spisany w języku palijskim. Tipitaka nazywana jest kanonem palijskim, składa się z trzech części – koszy (w Polsce spotyka się określenie "Trójkosz"):
    Sakja Pandita Kunga Gyeltsen, Kunga Gylatshan Pal Zangpo (tyb.: ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་།, Wylie: sa skya paṇḍita kun dga’ rgyal mtshan, tyb.: Sa’gya Pandita Günga Gyaincain; 1182–1251 r. n.e.) – wielki tybetański przywódca duchowy, jeden z najbardziej wpływowych buddyjskich uczonych oraz scholastyków.
    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    Sikkim (hindi, nepal. सिक्किम, trb.: Sikkim, trl.: Sikkim; ang. Sikkim) – jeden ze stanów Indii, (po Goa najmniejszy pod względem powierzchni), położony w ich północno-wschodniej części. Stolicą stanu jest miasto Gangtok. W XIX wieku brytyjski protektorat, od 1947 roku formalnie niezależna monarchia z własnym królem (za sprawy zagraniczne odpowiedzialne były Indie). Od 1975, po plebiscycie, w którym 97% obywateli wypowiedziało się za detronizacją króla i przyłączeniem do Indii, jest integralną częścią tego państwa.
    Katmandu (nep. काठमाडौं trl. Kāthmāndau) – stolica Nepalu położona w środkowej części kraju, w Dolinie Katmandu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.07 sek.