Nikomedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nikomedia jako stolica temu Optimation około roku 650

Nikomedia (stgr. Νικομήδεια) – starożytne miasto hellenistyczne założone w Azji Mniejszej przez Nikomedesa I Bityńskiego w 264 p.n.e. jako stolica Bitynii. Miasto położone jest nad Zatoką Ascytyjską będącą częścią Propontydy. Współczesny Izmit. W czasach rzymskich była to stolica prowincji Bitynia, przez pewien okres swoją rezydencję mieli tu także cesarze rzymscy. W okresie Cesarstwa Bizantyńskiego miasto zostało stolicą temu Optimaton.

Męczennik (gr. μάρτυς, mártus, łac. martyr: „świadek” – osoba, która zginęła lub cierpiała w obronie swoich wierzeń lub przekonań.Barbara z Nikomedii, Święta Barbara, cs. Wielikomuczenica Warwara – żyjąca w III wieku dziewica, męczennica, jedna z Czternastu Świętych Wspomożycieli, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Historia miasta[ | edytuj kod]

Było to jedno z najważniejszych miast północno-zachodniej Anatolii. Pełniła istotną funkcję gospodarczą, leżąc na początku szlaków handlowych wiodących znad Propontydy w głąb Anatolii. Cesarz Dioklecjan uczynił z niej swoją rezydencję w 286 po ustanowieniu systemu tetrarchii. Nikomedia pełniła funkcję stolicy wschodniej części cesarstwa aż do roku 330, kiedy to Konstantyn I Wielki uroczyście przeniósł swoją siedzibę do nowo wybudowanego Konstantynopola. Konstantyn Wielki zmarł w Nikomedii i w tym właśnie miejscu został przed śmiercią ochrzczony przez miejscowego biskupa Euzebiusza z Nikomedii.

Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń nagromadzonych w skorupie ziemskiej, w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych poruszających się wzdłuż linii uskoku. Uwalniająca się przy tym energia w około 20-30% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, z których część dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych.Ursycyn — imię męskie pochodzenia łacińskiego, pierwotnie przydomek utworzony za pomocą przyrostka -icinus (wskazujacego na przynależność, pochodzenie lub zdrobnienie) od formy Ursius (Ursjusz), wywodzącej się od Ursus, czyli "niedźwiedź". W Kościele katolickim istnieje dziewięciu patronów tego imienia.

24 sierpnia 358 Nikomedia została zniszczona przez trzęsienie ziemi i szalejące w jego wyniku pożary. Została ona później odbudowana jednakże już jako miasto o wiele mniejsze niż przed tą katastrofą. Za czasów panowania cesarza Justyniana I w mieście powstało wiele nowych budynków użyteczności publicznej. W końcu XI wieku Nikomedia została zajęta przez Seldżuków, jednakże wkrótce wyzwolono ją dzięki sukcesom I wyprawy krzyżowej. W okolicach miasta cesarz Jan II Komnen osiedlił jeńców serbskich.

Patrycja z Nikomedii (żyła prawdopodobnie na przełomie II i III wieku) – męczennica chrześcijańska z Nikomedii, święta Kościoła katolickiego.Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.

Po zajęciu Konstantynopola przez uczestników IV wyprawy krzyżowej o miasto toczyły się wieloletnie walki. Ostatecznie przypadło ono łacinnikom na mocy pokoju zawartego w 1214 roku pomiędzy Henrykiem I de Hainaut, a Teodorem I Laskarysem. Miasto pozostawało w granicach Cesarstwa Łacińskiego do roku 1235 kiedy to ostatnie łacińskie posiadłości w Anatolii weszły w skład Cesarstwa Nikei. Po odzyskaniu Konstantynopola w 1261 roku miasto stało się ponownie częścią Cesarstwa Bizantyńskiego. W 1301 pod Nikomedią wojska Osmana I pokonały Bizantyńczyków, jednakże nie wkroczyły do miasta. Oblężenie Nikomedii rozpoczęło się w 1329. Pomimo dwóch nieudanych odsieczy podejmowanych przez cesarza Andronika III Paleologa w 1332 i w 1333 miasto skutecznie broniło się nadal dzięki zaopatrzeniu drogą morską. Ostatecznie Turcy osmańscy zdobyli je w 1337 po zablokowaniu portu.

Tem (czasem także jako tema lub temat, stgr. θέμα thema, l.mn. θέματα themata) – jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim; przez długi okres istnienia imperium główna jednostka organizacji militarnej państwa.Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

Znani nikomedyjczycy[ | edytuj kod]

  • Biskupem Nikomedii był późniejszy patriarcha Konstantynopola Euzebiusz z Nikomedii.
  • Z Nikomedii wywodził się patrycjuszowski ród, z którego pochodził Michał Psellos.
  • Miasto było miejscem męczeńskiej śmierci licznych świętych, w tym: św. Adriana z Nikomedii, św. Pantaleona i św. Ursycyna oraz św. Jerzego
  • Z Nikomedii pochodziły św. Barbara, św. Dominika, św. Julianna, św. Natalia i św. Patrycja, św. Teofila
  • Męczennicy z Nikomedii
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. P. Krupczyński [w:] Historia Kultury Bizantyjskiej, Warszawa 2002, s. 376.
    Tetrarchia (z greckiego rządy czterech, czwórwładza; łac. kwadrumwirat) – system rządów w cesarstwie rzymskim wprowadzany stopniowo przez cesarza Dioklecjana od 286 roku. Polegał na równoczesnym panowaniu czterech osób: dwóch augustów i dwóch władców niższej rangi z tytułem cezara.Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Juliana z Nikomedii, święta Juliana, Juliana Nikomedyjska (cs. Muczenica Iulianija Nikomidijskaja) – męczennica i dziewica żyjąca na przełomie III i IV wieku, święta kościoła katolickiego i prawosławnego.
    Turcy osmańscy – nazwa nadawana pierwotnie jednemu ze szczepów oguzyjskich, który z Azji Środkowej przybył u schyłku XIII wieku do zachodniej Anatolii i tu, pod zwierzchnictwem anatolijskich Seldżuków, założył małe lenne księstwo ze stolicą w Söğüt. Pierwszym wodzem Turków osmańskich był Osman I (od jego imienia pochodzi nazwa dynastii, jak też ogółu zislamizowanej ludności Turcji osmańskiej). Po upadku Seldżuków Turcy osmańscy szybko rozszerzyli swe panowanie i w XV wieku władali już całą Azją Mniejszą i większością Bałkanów. Stworzyli silne, scentralizowane państwo – imperium osmańskie.
    Henryk Flandryjski (ur. ok. 1174, zm. 11 czerwca 1216 w Salonikach) – cesarz łaciński w latach 1205 – 1216. Brat cesarza Baldwina I.
    Konstantyn I Wielki łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus (ur. 27 lutego ok. 272 w Niszu w dzisiejszej Serbii, zm. 22 maja 337) – cesarz rzymski od 306 roku, święty Kościoła prawosławnego.
    Cesarstwo Nicejskie – stosowana w historiografii nazwa państwa założonego w 1204 roku przez Teodora Laskarysa i jego popleczników na terenie Azji Mniejszej. Państwo to było jednym z państw spadkobierców cesarstwa bizantyjskiego, które upadło po zdobyciu przez siły IV krucjaty Konstantynopola i powstanie tam łacińskiej monarchii. Trzeba jednak zaznaczyć, iż określenie „nicejskie”, jak i samo „założenie państwa” są używane tylko umownie, podobnie jak określenie „bizantyjskie” czy „założenie” Cesarstwa Bizantyjskiego przez Konstantyna.
    Bitynia − historyczna górzysta, a zarazem urodzajna kraina znajdująca się w Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, na terenie dzisiejszej Turcji. Stolicą Bitynii była pierwotnie Nikomedia a następnie Nicea (Nikaia, obecnie Iznik w Turcji).
    Jan II Komnen (Grecki: Ιωάννης Β΄ Κομνηνός, Iōannēs II Komnēnos) (ur. 13 września 1087, zm. 8 kwietnia 1143), cesarz bizantyjski od 15 sierpnia 1118. Syn Aleksego I i Ireny Dukas. Był trzecim cesarzem bizantyjskim z dynastii Komnenów po Izaaku I (1057-1059) i ojcu Aleksym I (1081-1118). Jego celem było przywrócenie potęgi Cesarstwa, a także jego terytoriów sprzed klęski w bitwie pod Manzikertem (1071). Jest też znany jako Kaloïōannēs (Jan Piękny).

    Reklama