• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nikola Šubić Zrinski

    Przeczytaj także...
    Miklós Barabás (ur. 22 lutego 1810, Márkusfalva, Siedmiogród; zm. 12 lutego 1898, Budapeszt) był węgierskim malarzem, malującym przede wszystkim portrety i węgierskie krajobrazy. Już za życia był cenionym malarzem portretowym, jego realistyczne obrazy wisiały w wielu bogatych węgierskich domach.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.
    Čakovec (węg. Csáktornya, niem. Csakathurn lub Tschakathurn) – miasto w Chorwacji, drugie pod względem wielkości wśród miast leżących na północy kraju. Čakovec leży w okręgu (Županiji) međimurskim i jest największym ze wszystkich trzech miast leżących w tym regionie. Miasto to leży pomiędzy rzekami Murą oraz Drawą. Rejon Čakovca znany jest z licznych winnic, a także miejsc do polowań na dziką zwierzynę. Miasto liczy 15 885 mieszkańców, natomiast cała aglomeracja 30 455 mieszkańców. Większość populacji miasta to etniczni Chorwaci i katolicy, natomiast mniejszość stanowią Serbowie, Węgrzy, Słoweńcy oraz Cyganie.
    Nikola Šubić Zrinski
    Nikola Šubić Zrinski, mal. Miklós Barabás (1842)

    Nikola Šubić Zrinski (węg. Zrínyi IV. Miklós; ur. w 1508 r. na zamku Zrin w dzisiejszej Chorwacji – zm. 7 września 1566 r. w Szigetvárze) – szlachcic chorwacki, generał w służbie monarchii Habsburgów, ban Chorwacji od 1542 do 1556 r. Chorwacki i węgierski bohater walk z Turkami.

    Sulejman Wspaniały (turecki: Süleyman; arabski Sulaymān, ur. 6 listopada 1494, zm. 5/6 września 1566) – sułtan osmański w latach 1520–1566. Był synem Selima I Groźnego i Hafsy (Hafizy). Zwany był również Prawodawcą (turecki: Kanuni, arabski: al-Qānūnī).Peszt (węg. Pest, słow. Pešť, serb. Pešta / Пешта) – wschodnia, głównie mieszkalna, część Budapesztu, stanowiąca około 2/3 terytorium całego miasta.

    Był synem Nikoli III Zrinskiego i Jeleny Karlović (Gusić), księżniczki Krbavy, siostry przyszłego bana Chorwacji Ivana Karlovicia. Już od najmłodszych lat brał udział w walkach z Turkami. W wieku 21 lat wyróżnił się w obronie Wiednia, za co został nagrodzony pięknym koniem i znaczną sumą pieniędzy. W 1542 r. na czele 400 koni chorwackiej jazdy uratował cesarską armię od niechybnej klęski pod Pesztem, co otwarło mu drogę do godności wicekróla (bana) Chorwacji.

    Ivan Dragutin Stjepan Zajc (wł. Giovanni Zaytz) (ur. 3 sierpnia 1832 w Rijece (wł. Fiume), zm. 16 grudnia 1914 w Zagrzebiu) – chorwacki kompozytor operowy. Jego ojciec był dyrygentem wojskowym pochodzenia czeskiego. Absolwent Konserwatorium Mediolańskiego. W latach 1855-1862 dyrygent Teatru Miejskiego w rodzinnej Rijece, dla którego pisze włoskie opery. Po przeprowadzeniu do Wiednia rozpoczyna karierę kompozytora operetkowego. W 1870 roku zostaje dyrygentem zespołu operowego w otwartym w Zagrzebiu chorwackim Teatrze Narodowym, na użytek którego pisze wielkie opery historyczne, tworzące zrąb narodowego repertuaru. Jego imię nosi Teatr w Rijece.Nikola Zrinski, chorw. Nikola VII Zrinski, węgr. Zrínyi Miklós (ur. 5 stycznia 1620, zm. 18 listopada 1664) – szlachcic chorwacki i węgierski, ban chorwacki, bohater walk z Turkami, polityk i poeta.
    Nikola Šubić Zrinski, mal. Oton Iveković
    Szarża Nikoli Šubićia Zrinskiego w Szigetvárze, mal. Johann Peter Krafft (1825)

    W 1543 r. ożenił się z Katarzyną Frankopan, córką Krzysztofa Frankopana (węg. Frangepán Kristóf), ostatniego bana Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. Wśród kilkorga ich dzieci był Juraj IV Zrinski. Cesarz Ferdynand I Habsburg nadał mu rozległe włości w Chorwacji (m.in. zamek w Čakovcu) i na Węgrzech, dzięki czemu rodzina Zrinskich znalazła się wśród najprzedniejszych rodów magnackich królestwa.

    Ferdynand I Habsburg (ur. 10 marca 1503 w Alcalá de Henares, zm. 25 lipca 1564 w Wiedniu) – arcyksiążę Austrii oraz książę Styrii, Krainy i Karyntii od 1521, hrabia Tyrolu w latach od 1522, król Czech i Węgier od 1526, król niemiecki od 1531, Święty Cesarz Rzymski od 1556 z dynastii Habsburgów.Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.

    W 1556 r. odniósł szereg zwycięstw w bitwach z siłami otomańskimi, których kulminacją była bitwa pod Babócsą. W 1564 r. ożenił się ponownie z Ewą z Rožmberku, dziedziczką wielkiej fortuny czeskich Rosenbergów. Tuż po ślubie pospieszył ponownie na południe bronić granic przed Turkami, zadając im dotkliwe straty w bitwie pod Segedynem.

    Slawonia (chor. Slavonija) - historyczna kraina we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy. Często zaliczany jest do niej także region Sremu.Chorwacja, Republika Chorwacji – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 28. członek wspólnoty.

    Od 5 sierpnia 1566 r. na czele zaledwie 2300 żołnierzy bronił twierdzy w Szigetvárze, oblężonej przez ponad 100-tysięczną armię turecką dowodzoną przez samego sułtana Sulejmana Wspaniałego. W dniu 5 września wojska tureckie zakończyły drążenie podkopu pod jeden z bastionów i odpaliły minę. Wybuch spowodował wyrwę w murach i zniszczyła kilka budynków. Turcy nie podjęli jednak ataku, gdyż w tym samym dniu w swoim namiocie zmarł Sulejman Wspaniały. Zdeterminowany Zrinski, nie wiedząc o śmierci sułtana, na czele ostatnich 600 ludzi podjął próbę przebicia się przez pozycje tureckie. W samobójczym ataku poniósł śmierć, podobnie jak większość jego ludzi.

    Krbava (łac. Corbaviensis, wł. Corbavia) – stolica historycznej diecezji w Dalmacji erygowanej w roku 1185, a właczonej w roku 1460 w skład diecezji Modruš.Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.

    Był prapradziadkiem polityka i poety Nikoli Zrinskiego, jak i jego młodszego brata Petara Zrinskiego. Pierwszy z wymienionych uczynił go bohaterem swego wielkiego poematu epickiego, poświęconego obronie Szigetváru, opublikowanego w 1651 r. pt. Oblężenie Szigetváru (węg. Szigeti veszedelem, chorw. Opsada Sigeta).

    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.Język węgierski (węg. magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

    Zarówno w Chorwacji, jak i na Węgrzech Nikola Šubić Zrinski jest uznawany za bohatera narodowego. Upamiętnia go m.in. konny posąg w Szigetvárze, a także obelisk w Parku Republiki oraz pozłacany pomnik w Čakovcu, gdzie został pochowany. Park w centrum stolicy Chorwacji, Zagrzebia, nosi jego imię (Trg Nikole Šubića Zrinskog). Jego postaci i oblężeniu Szigetváru poświęcona jest opera pt. Nikola Šubić Zrinski, skomponowana przez Ivana Zajca i wystawiona po raz pierwszy w Zagrzebiu w roku 1876. Order Nikoli Šubića Zrinskiego (chorw. Red Nikole Šubića Zrinskog) jest jednym z najwyższych odznaczeń państwowych w Republice Chorwackiej.

    Szigetvár – liczące prawie 10,9 tys. mieszkańców (I 2011 r.) miasto na Węgrzech, 30 km na zachód od Pécsu, w komitacie Baranya, siedziba władz powiatu Szigetvár.Język chorwacki (chorwacki standardowy wariant serbochorwackiego języka policentrycznego) – należący do podgrupy języków południowosłowiańskich. Używany jest głównie w Chorwacji, w sąsiednich krajach oraz przez część Chorwatów na całym świecie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.