• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nikiszowiec



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Załęże (niem. Zalenze) – dawniej samodzielna gmina, od 1924 dzielnica Katowic, położona w północno-zachodniej części miasta, ciągnąca się wzdłuż ulicy Gliwickiej, od centrum Katowic, aż do granicy z Chorzowem. Zabudowania stanowią w przeważającej części kamienice i zaniedbane zabytkowe familoki. Jest to jedna z najstarszych dzielnic Katowic.Silesia City Center – jedno z największych centrów handlowo-usługowo-rozrywkowych w Polsce (piąte pod względem powierzchni handlowej) o łącznej powierzchni kilkuset tysięcy m², z czego 86 000 m² to powierzchnia handlowa, 100 000 m² mieszkalna (osiedle Dębowe Tarasy) i 60 000 m² – biurowa (Silesia Office Towers). Znajduje się w Katowicach przy ul. Chorzowskiej 107 (tereny byłej KWK „Gottwald”). Obiekt został otwarty 18 listopada 2005 roku. Inwestorem była węgierska firma TriGranit Development Corporation. Właścicielem części handlowej jest firma Immofinanz Group (stan na październik 2011).
    Edukacja[ | edytuj kod]

    Do właścicieli obszaru dworskiego należało zapewnienie edukacji na poziomie podstawowym. Tak więc, wraz z wznoszeniem osiedla zaplanowano miejsce na dwie szkoły. Pierwszy budynek szkolny oddano do użytku 16 października 1911 roku. Budowę drugiego rozpoczęto w 1913 roku. W 1918 roku założono ochronkę dla dzieci, prowadzoną przez siostry Jadwiżanki. W 2014 roku otwarto jedyne w Polsce miejsce spotkań i edukacji młodzieży, Centrum Zimbardo.

    Wsparcie społeczne – pomoc dostępna jednostce w sytuacjach trudnych. Zachowania pomocne w zaspokajaniu potrzeb w trudnych sytuacjach oferowane przez osoby znaczące i grupy odniesienia danej osoby.I powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski. Rozpoczęło się w nocy z 16 na 17 sierpnia, i trwało do 24 sierpnia 1919. Powstańcami niezadowolonymi z terroru i represji niemieckich, dowodził Alfons Zgrzebniok. Powstanie objęło powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, tarnogórski oraz część raciborskiego. Zaangażowanie militarne od 14 lutego 1919 w wojnę z Rosją sowiecką na wschodzie Polski, uniemożliwiło rządowi poparcie dla tego powstania. Zakończyło się przegraną i ucieczką powstańców przed represjami na teren Polski. W 1920 wybuchło II powstanie śląskie.

    Lista placówek oświatowych, które obecnie znajdują się w Nikiszowcu:

  • Miejskie Przedszkole nr 63
  • Miejskie Przedszkole nr 32
  • Szkoła Podstawowa nr 53 w Katowicach
  • Gimnazjum nr 14 w Katowicach
  • Zespół Szkół Zawodowych im. Adama Kocura
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 3
  • Centrum Zimbardo
  • Kultura[ | edytuj kod]

    Tablica na budynku przy pl. Wyzwolenia 4 w Nikiszowcu, w którym Grupa Janowska miała swoją siedzibę w latach 1952–1962
    Helmut Matura malarz z Grupy Janowskiej w czasie odbywającego się „Jarmarku Sztuki”

    W 1919 roku na terenie Nikiszowca rozpoczął działalność chór mieszany Wolność (w 1927 roku zmiana nazwy na Halka). Dyrygentem chóru był Wiktor Bara. W 1922 roku powstał chór męski im. Stanisława Moniuszki, który w 1939 roku liczył 215 osób, a jego pierwszym dyrygentem był Wojciech Bywalec.

    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Giszowiec (niem. Gieschewald) – dzielnica Katowic w południowo-wschodniej części miasta, położona pomiędzy lasami, odległa od centrum o około 6 km.

    Po II wojnie światowej w Nikiszowcu zaczęła swą działalność świetlica zakładowa przy kopalni, która mieściła się w jednej z sal byłego domu noclegowego. Początkowo utworzono w niej sekcję: teatralną, krajoznawczo-turystyczną, szachową, gimnastyczną i zespół mandolinistów. Najważniejszy i najbardziej intensywny okres działalności świetlica przeżywała pod kierownictwem Ottona Klimczoka. W 1947 roku stworzył zespół plastyczny, zwany obecnie Grupą Janowską. Sam wyszukiwał wśród pracowników kopalni malarzy amatorów. Dostarczał im materiały niezbędne do pracy, organizował wystawy i dbał o reklamę. W 1956 roku instruktorem koła plastycznego za namową Klimczoka został Zygmunt Lis, wówczas student krakowskiej ASP. Wkrótce budynek nie mógł zaspokoić wszystkich potrzeb, a Otton Klimczok zaczął zabiegać o budowę zakładowego domu kultury. Ostatecznie na potrzeby Zakładowego Domu Kultury zaadaptowano i przebudowano budynek łaźni kopalnianej.

    Grzeszny żywot Franciszka Buły – film polski w reżyserii Janusza Kidawy, zrealizowany w 1980, próbuje utrwalić w fabularnej fikcji obyczajowość polskiego Śląska.Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

    W latach 90. XX wieku kopalnia pozbywając się zbędnego majątku zrezygnowała z prowadzenia Domu Kultury i przekazała budynek miastu Katowice. Wkrótce obiekt oddano do użytku Szkole Podstawowej nr 53.

    W 1994 roku utworzono Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Giszowca, Nikiszowca i Janowa, które zajęło się kolekcjonowaniem i prezentowaniem przedmiotów związanych z historią i życiem mieszkańców w tym rejonie. Na działalność wystawienniczą kopalnia Wieczorek przekazała budynek dawnej pralni i magla przy ul. Rymarskiej 4. W budynku zaczęło funkcjonować muzeum społeczne nazwane Galerią Magiel. Od 2011 obiekt jest siedzibą Działu Etnologii Miasta Muzeum Historii Katowic. Są tu prezentowane wystawy czasowe oraz dwie wystawy stałe „Woda i mydło najlepsze bielidło. W pralni i maglu na Nikiszowcu” oraz „U nos w doma na Nikiszu”. Za wystawę „Woda i mydło najlepsze bielidło. W pralni i maglu na Nikiszowcu” muzeum zostało odznaczone nagrodą Wydarzenie Muzealne Roku „Sybilla 2013” w kategorii wystawy etnograficzne.

    Karniów (nazywano także Krnów; czes. Krnov, niem. Jägerndorf, łac. Carnovia) – miasto w powiecie Bruntal, w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na Śląsku Opawskim, przy granicy z Polską, około 20 km od Głubczyc, nad rzeką Opawą, 26 tys. mieszkańców.Nagroda Literacka „Nike” – polska nagroda literacka za książkę roku przyznawana od 1997 przez fundację tejże nagrody; celem nagrody jest promocja polskiej literatury współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem powieści; wysokość nagrody wynosi 100 000 złotych.

    W 1998 w budynkach dawnej cechowni i markowni szybu „Wilson” kopalni Wieczorek rozpoczęła działalność prywatna Galeria Szyb Wilson. Odbywają się w niej liczne wystawy malarstwa, rzeźby, fotografii i jest miejscem obchodów różnych uroczystości. W 2008 zorganizowano w galerii 1. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Naiwnej „NIKISZ-FOR”. W ramach festiwalu odbyło się też wiele imprez artystycznych m.in. „jarmark sztuki”, czyli wystawa prac artystów nieprofesjonalnych z możliwością ich zakupu.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Joanna Tofilska (ur. 29 czerwca 1979 w Katowicach) – polski historyk i muzealnik, od 2003 pracownik Działu Historii Muzeum Historii Katowic (od 2011 kierownik tego działu). Specjalizuje się głównie w historii Górnego Śląska, a w szczególności Katowic; autorka i współautorka publikacji o tym mieście.

    Gospodarka[ | edytuj kod]

    Przemysł[ | edytuj kod]

    Kopalnia „Wieczorek” – szyb Pułaski

    Osiedle ściśle związane z górnictwem zostało wybudowane dla pracowników kopalni „Wieczorek”. Pierwsze wzmianki o wydobywaniu węgla na tym terenie pochodzą z 1788 roku, kiedy to ordynat mysłowicki Feliks Mieroszewski, założył pierwszą w tym rejonie kopalnię „Bergthal”. Wydobycie w niej prowadzono z przerwami od 20 grudnia 1788 do 1823 roku. 6 stycznia 1826, czyli dzień nadania pola górniczego „Morgenroth” (Jutrzenka) w Janowie przyjmuje się za datę powstania dzisiejszej kopalni „Wieczorek”.

    Anton Uthemann (ur. 12 kwietnia 1862 w Monschau, zm. 9 lipca 1935 w Bad Lauterberg im Harz) − górnik z wykształcenia, niemiecki tajny radca górniczy, generalny dyrektor koncernu Georg von Giesches Erben, jeden z budowniczych Giszowca i Nikiszowca (obecnie dzielnice Katowic).Cegła – materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (strop Kleina).

    Handel i usługi[ | edytuj kod]

    W dzielnicy działają: piekarnia, serwisy, warsztaty, hurtownie, sklepy, targowisko, punkty usługowe, istnieją oddziały banków i towarzystw ubezpieczeniowych. Funkcjonuje również infrastruktura związana z turystyką min.: dwa hotele, apartamenty na wynajem, galerie sztuki, restauracje, kawiarnie, oddział Muzeum Historii Katowic oraz Punkt Informacji Turystycznej.

    Angelus – polska komedia z 2001 roku w reżyserii Lecha Majewskiego. Film kręcono w Hucie Kościuszko (Chorzów), Murckach, Nikiszowcu, Rydułtowach i na stacji kolejowej w Bytomiu Bobrku. Okres zdjęciowy trwał od 23 sierpnia do 19 września 2000 roku. W tej komedii dialogi prowadzone są prawie w całości po śląsku.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Maciej Pieprzyca (ur. 5 maja 1964 w Katowicach) – polski reżyser filmowo-telewizyjny, scenarzysta, dziennikarz dokumentalny. Lata dzieciństwa i młodości spędził w Tychach.
    Volkslista (niem. Deutsche Volksliste DVL) – niemiecka lista narodowościowa wprowadzona 2 września 1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera. Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej, volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.
    Janusz Kidawa (ur. 9 marca 1931 w Strumieniu koło Cieszyna, zm. 4 września 2010 w Katowicach) – polski reżyser filmowy.
    Big Cyc – polski zespół rockowy, którego piosenki mają charakter publicystyczno-kabaretowy, kilkakrotnie stał się obiektem medialnych dyskusji.
    Janów (Janów Śląski, niem. Janow) − dawniej samodzielna gmina Janów, od 1951 część Katowic, obecnie wraz z osiedlem Nikiszowiec tworzy dzielnicę Janów-Nikiszowiec.
    Jeniec wojenny – zatrzymana osoba, zdefiniowana w artykule 4 i 5 Konwencji Genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych przyjętej 12 sierpnia 1949 jako ta, która angażowała się w działania bojowe pod rozkazami swojego rządu i została zatrzymana przez siły zbrojne strony przeciwnej. Osoba taka nazywana jest kombatantem posiadającym immunitet wynikający z międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych.
    Janów-Nikiszowiec – dzielnica Katowic, stanowi obszar o kluczowym znaczeniu dla rozwoju miasta, do którego włączona została w roku 1960. Cechuje się unikatową zabytkową zabudową mieszkaniową. Jest to pierwsze powstałe na wiejskich terenach osiedle górnicze o typowo miejskiej zabudowie. Do dziś na terenie dzielnicy działa kopalnia węgla kamiennego „Wieczorek”. W domu kultury przy kopalni przez 54 lata miała swoją siedzibę Grupa Janowska, z której wywodzą się m.in. Teofil Ociepka, Ewald Gawlik i Erwin Sówka. Dzielnica o zróżnicowanej strukturze funkcjonalnej ma powierzchnię 8,65 km² i liczy 11 496 mieszkańców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.095 sek.