• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Terytorium zorganizowane – terytorium objęte przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawą Organic Act formalizującą terytorialny system rządów. Terytoria te dzielą się na terytoria inkorporowane i terytoria nieinkorporowane.Proklamacja Emancypacji (ang. Emancipation Proclamation) to akt prawny wydany 22 września 1862 roku przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Abrahama Lincolna znoszący niewolnictwo na obszarach Skonfederowanych Stanów Ameryki.
    Wojna secesyjna i XIII poprawka do konstytucji[]
     Osobny artykuł: Wojna secesyjna.

    Możliwość zniesienia niewolnictwa zarysowała się po secesji Południa i rozpoczęciu wojny w 1861. Południe zdecydowało się na wojnę dla ochrony południowych instytucji, z których jedną z ważniejszych było niewolnictwo.

    Gdy pod koniec maja 1861 r. napłynęli do Fortecy Monroe na wybrzeżu Wirginii pierwsi czarni uciekinierzy, jej komendant, gen. Benjamin Franklin Butler, pomysłowo postanowił uznać ich za kontrabandę wojenną co oznaczało odmowę wydania ich właścicielom. Pod wpływem podjętej przez Butlera akcji Kongres na początku sierpnia 1861 r. uchwalił ustawę o konfiskacie dóbr osób, które przyłączyły się do rebelii anulującą obowiązujące od 1850 r. prawo o zbiegostwie, nakładające na władze federalne obowiązek współdziałania z właścicielami niewolników w razie ucieczki tych ostatnich. Zakaz zwrotu powtórzono 13 marca 1862. Zbiegowie traktowani byli jako skonfiskowani, poza tym ich status pozostawał otwarty

    John Caldwell Calhoun (ur. 18 marca 1782, zm. 30 marca 1850) – polityk amerykański, działacz Partii Demokratyczno-Republikańskiej, 7. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych.14. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Wprowadzała prawa gwarantowane i korzyści jakie wynikają z obywatelstwa. Poprawka weszła w życie 9 lipca 1868 roku.

    Dowodzący wojskami Unii w zachodnich stanach gen. John Frémont proklamował 30 sierpnia 1861 r. zniesienie niewolnictwa na obszarze Missouri. Prezydent Abraham Lincoln polecił wkrótce Frémontowi odwołanie tej decyzji, a po jego opozycji sam ją anulował. 3 kwietnia 1862 r. inny dowódca, gen. David Hunter, ogłosił decyzję o uwolnieniu niewolników znajdujących się w obozach Unii. 9 maja wydał zaś proklamację emancypacji w stosunku do niewolników z Georgii, Florydy i Karoliny Południowej. Również tę proklamację odwołał prezydent.

    Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – szesnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.

    16 kwietnia 1862 r. Lincoln podpisał ustawę znoszącą niewolnictwo istniejące w szczątkowej formie w Dystrykcie Kolumbii za odszkodowaniem w wysokości 300 dolarów od wyzwolonego. Wyzwolono ogółem 3 104 osób. 10 maja Kongres zatwierdził plan dobrowolnej emancypacji z odszkodowaniem. Fundusze na rekompensatę za utraconych niewolników miał dostarczyć rząd federalny w formie oprocentowanych obligacji. Funduszami tymi dysponowałyby władze stanowe. One też w porozumieniu z właścicielami miałyby się zająć wcieleniem w życie tej stopniowej emancypacji. Jej zaś całkowite przeprowadzenie mogłoby się, zdaniem Lincolna, przeciągnąć nawet do 1900 r. Wyzwoleńcy mieli przenieść się do krajów Ameryki Środkowej. Opinie na temat planu były rozbieżne, dobrowolność operacji stawiała pod znakiem zapytania jej efektywność, Radykalni Republikanie domagali się zdecydowanych kroków, zmierzających do rychłej likwidacji niewolnictwa jako niezbędnego warunku wygrania wojny. Sekretarz skarbu, Salmon P. Chase, podkreślał, że szaleństwem byłoby myśleć o wygraniu wojny przy równoczesnym utrzymaniu niewolnictwa.

    Thomas Jefferson (ur. 13 kwietnia 1743 w Shadwell w stanie Wirginia, zm. 4 lipca 1826 w Charlottesville) – amerykański prawnik, działacz niepodległościowy, archeolog, architekt, trzeci prezydent USA (1801–1809), założyciel stanowego University of Virginia. Pochodził z zamożnej rodziny o wysokim statusie społecznym.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    19 czerwca zakazano wprowadzania niewolnictwa w terytoriach.

    17 lipca 1862 uchwalono drugą ustawę o konfiskacie (Second Confiscation Act) – niewolnicy, którzy wstąpią do wojsk Unii oraz będący własnością rebeliantów, gdy staną się jeńcami wojennymi (captives of war), otrzymują wolność na zawsze. 22 września 1862 Lincoln na wieść o powstrzymaniu ofensywy konfederackiej pod Antietam ogłosił opracowywaną od lipca proklamację emancypacyjną (obowiązującą od 1 stycznia 1863), oznaczała ona przyznanie wolności niewolnikom na obszarze podległym Konfederatom. Proklamację tę Lincoln wydał jako głównodowodzący armią i flotą, dlatego kwestionowano jej ważność. Dopiero uchwalona w 1865 XIII poprawka do konstytucji stwierdzała, że „niewolnictwo (…) nie będzie istniało w obrębie Stanów Zjednoczonych ani żadnym miejscu podległym ich jurysdykcji.” XIV poprawka (1868) zabraniała wypłaty odszkodowań za utratę lub oswobodzenie niewolników, XV poprawka (1870) zakazała pozbawiać lub ograniczać prawa wyborczych obywateli Stanów Zjednoczonych ze względu na rasę, kolor skóry lub poprzedni stan niewolnictwa.

    Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata , jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.Konfiskata – przymusowe wywłaszczenie na rzecz państwa całości lub części majątku osoby fizycznej, bez prawa do odszkodowania.

    Zniesienie niewolnictwa, mimo iż było momentem przełomowym w historii Stanów Zjednoczonych, nie rozwiązało problemu ludności czarnej w Ameryce. Rasizm i wprowadzenie segregacji rasowej ciążyło na stosunkach wewnętrznych przez następne sto lat.

    Zobacz też[]

  • abolicjonizm
  • niewolnictwo
  • Przypisy

    1. Art.4.2.3 formułował to unikając użycia słowa „niewolnik”: Kto będąc na podstawie ustawodawstwa jednego stanu obowiązany do służby lub pracy zbiegnie do innego stanu, nie może być z mocy obowiązujących tam ustaw lub innych przepisów zwolniony od tej służby lub pracy, lecz powinien być na żądanie wydany tej osobie, która ma prawo do jego służby lub pracy. W 1793 uchwalono ustawę o ściganiu zbiegów.
    2. Act to prohibit the importation of slaves. Z tej okazji w orędziu do Kongresu z 2 grudnia 1806 prezydent Thomas Jefferson nazwał ten handel gwałceniem praw człowieka (violations of human rights). Wcześniej w projekcie Deklaracji Niepodległości planował napiętnowanie procederu jako okrutnej wojny przeciw ludzkiej naturze (cruel war against human nature itself) co odrzuciła reszta delegatów The Deleted Passage of the Declaration of Independence.
    3. Act 1820.
    4. 1836 – 1844 Gag Rule.
    5. Prigg versus Pennsylvania.
    6. James K. Polk, Fourth Annual Message, December 5, 1848.
    7. Fugitive Slave Act 1850. Za współdziałanie ze zbiegiem groziło do 6 miesięcy więzienia i 1000 dolarów grzywny, niezależnie od odszkodowania płaconego właścicielowi w wysokości 1000 dolarów za każdego niewolnika, któremu ułatwiono ucieczkę. Do uznania Murzyna za zbiegłego niewolnika wystarczało oświadczenie poszukującego go właściciela lub jego pełnomocnika, oświadczenie samego schwytanego było bez znaczenia. Sprawy te rozpatrywał w przyśpieszonym trybie federalny komisarz (commissioner), w razie odmowy uznania pretensji właściciela należna komisarzowi opłata wynosiła 5 dolarów, natomiast w przypadku jej uznania 10 dolarów co stymulowało do przychylnego załatwiania roszczeń. Równocześnie naruszało to Konstytucję, 7 Poprawka nakazuje by sprawy cywilne o wartości sporu powyżej 20 dolarów były rozpatrywane przez sąd przysięgłych.
    8. W Nowym Jorku, Chicago i Bostonie po jej uchwaleniu odbyły się wiece protestacyjne. Rada Miejska w Chicago uchwaliła oświadczenie, że nowe prawo powinno być ignorowane zarówno przez obywateli, jak przez policję oraz inne organy miasta, a kongresmenów Północy, którzy głosowali za ustawą, nazwano Judaszami. Zdarzały się takie przypadki, jak odbicie schwytanych zbiegów z rąk ich właścicieli przez tłum w Bostonie albo oswobodzenie, przez białych i Murzynów, schwytanego niewolnika Johna Price’a we wrześniu 1858 r. w Oberlin, w Ohio. Oswobodzicielom wytoczono proces na podstawie ustawy z 1850, jeden biały i jeden Murzyn zostali skazani na karę więzienia i grzywny. (Leon Korusiewicz Przyczyny wojny secesyjnej 1967 s.130 i 176.).
    9. Szlaki „kolei podziemnej”. Jednym z tych opiekunów Frederick Douglass, były niewolnik.
    10. The First Confiscation Act z 6 sierpnia 1861. Krzysztof Michałek, Na drodze ku potędze, Warszawa 1991, s. 43. Konstytucja w 5 Poprawce zabrania konfiskat, a w art.3.3 w ramach kary za zdradę dozwala jedynie na sekwestr mienia skazanego na okres jego życia. Wykorzystano zatem uprawnienie Kongresu z art. 1.8.11 do wydawania przepisów o prawie do łupu na lądzie i wodach.
    11. Tamże, s. 44. Fort Pulaski National Monument: General David Hunter, General David Hunter (July 21, 1802 – February 2, 1886).
    12. The Road to Emancipation.
    13. Leon Korusewicz, Wojna secesyjna 1860 – 1865, Warszawa 1985, s. 188-190.
    14. Chronologia emancypacji (ang.).
    15. Około 180 tys. wyzwolonych wstąpiło do US Army, pierwszym czarnym oddziałem był 54 Ochotniczy Pułk Piechoty Massachusetts, po początkowej dyskryminacji Kongres 15 czerwca 1864 zrównał żołd białych i czarnych żołnierzy (Law Equalizing the Pay of Black Soldiers).
    Krzysztof Michałek (ur. 31 sierpnia 1955, zm. 23 listopada 2009 w Kręgach Nowych) – amerykanista, pracownik Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, profesor i wykładowca Akademii Humanistycznej w Pułtusku. Historyk dziejów najnowszych, znawca historii Stanów Zjednoczonych, komentator wydarzeń, autor licznych publikacji.Pirat – osoba, która napada w celu rabunkowym używając statku lub łodzi. Piraci atakują zwykle inne statki, ale mogą również napadać cele nabrzeżne.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    13. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych dotyczy zniesienia niewolnictwa i robót przymusowych. Została uchwalona przez Kongres Stanów Zjednoczonych 31 stycznia 1865 i weszła w życie 18 grudnia 1865 roku.
    Kompromis Missouri, wypracowany w 1820 roku układ pomiędzy stanami północnymi a południowymi. Polegał on na przyznaniu stanowi Missouri statusu niewolniczego w zamian za zgodę stanów południowych na to, by na terytoriach zachodnich granica niewolnictwa przebiegała wzdłuż równoleżnika 36°30’. Natomiast granica między stanami wolnymi a niewolniczymi została poprowadzona wzdłuż Linii Masona-Dixona oraz rzeki Ohio. Dodatkowo z terenu Massachusetts wyodrębniono nowy stan – Maine – w celu zachowania równowagi sił w Senacie pomiędzy stanami niewolniczymi i stanami niedopuszczającymi niewolnictwa.
    Państwowy Instytut Wydawniczy (PIW) – polskie wydawnictwo założone w 1946 w Warszawie; od 2005 dyrektorem wydawnictwa jest Rafał Skąpski.
    5. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych – uchwalona w ramach Karty Praw Stanów Zjednoczonych Ameryki (pierwsze dziesięć poprawek do Konstytucji Stanów Zjednoczonych), weszła w życie 15 grudnia 1791 roku.
    Linia Masona-Dixona (ang. Mason–Dixon Line) – linia demarkacyjna wyznaczona w Stanach Zjednoczonych w latach 1763–1767 przez Charlesa Masona i Jeremiah Dixona w celu rozwiązania sporu o przebieg granicy pomiędzy czterema koloniami: Pensylwanią, Wirginią (obecnie Zachodnią), Delaware i Maryland. Odegrała ona ważną rolę w amerykańskiej historii, kulturze i prawie.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych – akt prawny autorstwa m.in. Thomasa Jeffersona, uzasadniający prawo Trzynastu Kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej do wolności i niezależności od króla Wielkiej Brytanii, Jerzego III. Ogłoszona 4 lipca 1776 w Filadelfii podczas II Kongresu Kontynentalnego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.