• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niesobia

    Przeczytaj także...
    Znajdziesz tu listę herbów. Jeśli poszukujesz informacji ogólnych o herbie szlacheckim zobacz artykuł herb szlachecki.Rogacina - figura heraldyczna w kształcie stylizowanego ostrza strzały. Przynajmniej część z tych przedstawień wywodzi się z własnościowych znaków kreskowych, czyli tamg. Dotyczy to zwłaszcza herbów szlachty polskiej pochodzenia tatarskiego oraz herbów własnych rodów szlacheckich o litewskich i ruskich korzeniach.
    Archiwum Państwowe w Poznaniu – pierwsze archiwum w Poznaniu powstało w 1869 r. (Staatsarchiv Posen) jako placówka pruskiej sieci archiwów prowincjonalnych. Gromadziło księgi sądów grodzkich i ziemskich z okresu staropolskiego, akta i dokumenty ze skasowanych klasztorów oraz akta po zlikwidowanych urzędach pruskich.

    Niesobia (Krzywosąd, Słodziej, Złodzieje) – herb szlachecki. Jeden z najstarszych herbów polskich. Uwieczniony w ich mateczniku, jakim jest klasztor w Lądzie.

    Herb Niesobia
    Herb Niesobia w zamku w Baranowie Sandomierskim
    Pieczęć Wierzbięty, starosty generalnego wielkopolskiego, przy dokumencie z 1352 r. (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu)

    | edytuj kod]

    Tarcza dwudzielna w pas, w polu pierwszym czerwonym rogacina srebrna zakończona w polu drugim złotym orlim ogonem czarnym, w klejnocie trzy pióra strusie

    Herbowni (klejnotni, współherbowni) - osoby i rodziny posługujące się tym samym herbem, lub jego odmianą, staropolskie określenie rodu herbowego.Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.

    Najwcześniejsze wzmianki[ | edytuj kod]

    Znany jest zapis sądowy z 1424 i pieczęć średniowieczna z 1357 i 1363 Wierzbięty z Paniewic

    Geneza[ | edytuj kod]

    Powstanie herbu datuje się na XI w. – czasy panowania Kazimierza Odnowiciela. Prawdopodobną przyczyną nadania było trafne przepowiedzenie wyniku bitwy z Czechami przez jednego z pułkowników królewskich (przepowiedzenie tegoż wyniku było związane z odstrzeleniem ogona czarnego orła – stąd też wizerunek strzały i czarnego orlego ogona w herbie). Nazwa herbu przypuszczalnie pochodzi od nazwy rzeki Niesób, nad która rozegrała się rzeczona bitwa.

    Struś czerwonoskóry, struś, struś masajski, struś północnoafrykański (Struthio camelus) – gatunek dużego, nielotnego ptaka z rodziny strusi (Struthionidae), zamieszkujący w zależności od podgatunku różne rejony Afryki:Herbarz – dzieło opisujące herby wraz z ich rysunkami i herbownymi, podstawowe źródło historyczne pomocniczej nauki historii - heraldyki.

    | edytuj kod]

    Lista herbownych pieczętujących się herbem Niesobia zgodnie z Herbarza polskiego Tadeusza Gajla:

    Bacewicz, Bilanowski, Biskupski, Bobrownicki, Domuchowski, Doroszewski, Doruchowski, Gąsczyński, Gąszczyński, Gąściński, Gęszczyński, Goszczyński, Gubakowski, Kempisty, Kępiński, Kępisty, Kępski, Kiempiński, Kierzyński, Kieszczyński, Kompaniec, Krzywosąd, Krzywosądecki, Krzywosądzki, Kuszlejko, Kuszłejko, Leczycki, Lenczycki, Liwski, Łęczycki, Łęczyński, Mijamski, Mijomski, Miromski, Mironienko, Mirowski, Myjemski, Myjomski, Niemczyk, Niesobia, Niesobski, Omenta, Ometo, Omęta, Piekarski, Ponęcki, Prejkint, Pryzkint, Pryżgint, Sępiński, Srocicki, Strubicz, Strzałkowski, Średnicki, Użwencki, Wichert, Wierzbięta, Zembocki, Zębocki, Złodzej .

    Orzeł – popularny nie tylko w Europie symbol państwowy, wykorzystywany także w heraldyce w takich kompozycjach jako godło, trzymacze lub herb.Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mariusz Niesobski, Popularny herbarz rodzin i rodów polskich, Kademm Sp. z o.o., 1993.
    2. Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007. ISBN 978-83-60597-10-1.
    3. Herb Niesobia z listą nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla

    Zobacz też[ | edytuj kod]

    herbarz, heraldyka, lista herbów

    Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold – oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).Tadeusz Gajl (ur. 1940 w Wilnie) – artysta grafik, twórca światowej sławy przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację heraldyków, nazywane w nomenklaturze herbami gajlowskimi (ang. Gajlesque Coat of Arms).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Piekosiński, Franciszek "Heraldyka polska wieków średnich", Kraków 1899




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.