l
  • Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia

  • Prowadzimy badanie na temat nowotworów.
    Potrzebna jest nam pomoc.




    Prosimy o wypełnienie
    anonimowego kwestionariusza

    Zajmie to ok. 10 - 15 minut.


    TAK - pomagam            NIE - odmawiam (zamknij)

    Zebrane informacje wykorzystane zostaną do celów naukowych.
    Temat nie został wyczerpany?
    Zapraszamy na Forum Naukowy.pl
    Jeśli posiadasz konto w serwisie Facebook rejestracja jest praktycznie automatyczna.
    Wystarczy kilka kliknięć.

    Niemcowa - polana

    Przeczytaj także...
    Chatka pod Niemcową – sezonowe schronisko turystyczne w Beskidzie Sądeckim w Paśmie Radziejowej. Nazwa jest tradycyjna, lecz myląca, gdyż schronisko to nie znajduje się pod właściwym szczytem Niemcowej (963 m), jak określane to jest na większości map, lecz pod szczytem Złotułki (zwanym też Trześniowym Groniem) o wysokości 1001 m, na polanie o nazwie również Trześniowy Groń. Administracyjnie należy do miejscowości Piwniczna-Zdrój, do przysiółka Trześniowy Groń, przez miejscowych określanego nazwą Tymoski.Radziejowa (1266 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego. Należy do Korony Gór Polski. Nazwa szczytu pochodzi od osoby o nazwisku lub przydomku Radziej.
    Polana na Kordowcu – duża polana na szczycie i podwierzchołkowych stokach Kordowca (763 m) w Beskidzie Sądeckim w Paśmie Radziejowej. Główna część polany znajduje się na tuż pod wierzchołkiem Kordowca, na północnych, opadających do doliny Popradu stokach. W dolnej części polany ma swoje źródła potok Kordowiec.
    Polana Niemcowa z gospodarstwem rolnym
    Tablica pamiątkowa obok ruin dawnej szkoły

    Niemcowa (963 m n.p.m.) – polana grzbietowa w Paśmie Radziejowej, znajdująca się na grzbiecie NiemcowaKordowiec. Na grzbiecie tym, kolejno od dołu do góry jest 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Polana znajduje się tylko częściowo w granicach gminy Rytro. Granica przebiega środkiem polany, większa część polany należy do miasta i gminy Piwniczna-Zdrój (Młodów). Duża część polany jest zalesiona.

    Pasmo Radziejowej – pasmo górskie w Beskidzie Sądeckim będące, obok Pasma Jaworzyny, jedną z jego dwóch głównych części. Rozciąga się od doliny Dunajca na zachodzie po Gromadzką Przełęcz na wschodzie. Znajdują się tu wszystkie szczyty Beskidu Sądeckiego wznoszące się powyżej 1200 m n.p.m., łącznie z najwyższą Radziejową, od której pasmo wzięło swoją nazwę.Podbukowiec – osiedle miejscowości Piwniczna-Zdrój. Znajduje się na północno-wschodnich stokach bocznego grzbietu, który odgałęzia się od wierzchołka 1097 m w północno-zachodniej grani Wielkiego Rogacza w Paśmie Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Grzbiet Podbukowca opada w południowo-wschodnim kierunku oddzielając dwa lewe dopływy Czercza; potoki Międzybrodzie i Rogacz. Polana Podbukowiec znajduje się na stokach opadających do doliny Rogacza. Jest to duża polana, na której znajduje się kilkadziesiąt zabudowań osiedla Podbukowiec. Oprócz tego w jej bezpośrednim sąsiedztwie jest jeszcze kilka mniejszych polan: Bitne, Czerteż, Fryckowskie. Nazwa Podbukowiec pochodzi od dawnej, już zarośniętej lasem polany Bukowiec, która znajdowała się wyżej, na grzbiecie. W dolinie Czercza znajduje się wiele takich otoczonych lasami polan i osiedli Piwnicznej-Zdroju, na których nadal gospodarzy się. Bogdan Mościcki, autor przewodnika „Beskid Sądecki” nazywa je „żyjącymi górami”.

    Opis polany[ | edytuj kod]

    Polana Niemcowa zajmuje wschodnie, opadające do doliny Młodowskiego Potoku stoki pod grzbietem Niemcowa-Kordowiec. Obecnie (w 2010) znajduje się na niej jedno tylko gospodarstwo rolne, którego zabudowania odgrodzone od szlaku turystycznego drewnianym płotem stoją w dolnej części polany. Jest to gospodarstwo p. Wielochy, który gospodaruje tutaj latem, na zimę wraca do Rytra. W górnej części polany, pod lasem działała dawniej szkoła na Niemcowej, obecnie obok jej ruin znajduje się pomnik.

    Młodów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój. Graniczy: od pn. z gminą Rytro (Obłazy Ryterskie, Roztoka Ryterska), od pd. z miastem Piwniczna-Zdrój, a od wschodu z Głębokim i Suchą Strugą (gm. Rytro). Leży ok. 5 km na pn. od Piwnicznej, na stokach Kordowca (763m n.p.m.), przy drodze krajowej nr 87 i linii kolejowej Tarnów – Leluchów, u ujścia Młodowskiego Potoku do Popradu. Położona jest na wys. od 350 m n.p.m. do 1001 m n.p.m. (Niemcowa). W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiegoGmina Rytro – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. Utworzona została 30 grudnia 1994 roku po odłączeniu się od gminy Piwniczna i do reformy administracyjnej (1998) znajdowała się w granicach województwa nowosądeckiego. Siedzibą gminy jest Rytro.

    Historia[ | edytuj kod]

    W miarę rozwoju osadnictwa, gdy pod uprawę roli zajęto już wszystkie nadające się do tego tereny w dolinie rzek, ludzie stopniowo posuwali się coraz wyżej w góry, poprzez wyrąb lub wypalanie uzyskując nowe tereny pod uprawę i pasterstwo. Z początkiem XIX wieku i przed II wojną światową wsie na Podhalu stały się już przeludnione. W górach istniało znacznie więcej niż obecnie polan zajętych pod uprawę roli, Beskidom groziło wręcz wylesienie. Na Niemcowej istniało wiele gospodarstw rolniczych, których mieszkańcy żyjąc bardzo biednie, utrzymywali się z uprawy ziemi, pasterstwa i zbieractwa. Przy rozdrożu szlaków turystycznych pod szczytem Niemcowej znajdowało się najwyżej położone w Beskidzie Sądeckim gospodarstwo rolne. Po drugiej wojnie światowej, gdy pojawiły się większe możliwości zarobkowe, młodzi ludzie odpływali do miast. Po 1989 również pasterstwo stało się nieopłacalne. Wskutek trudnych warunków bytowania (w szczególności brak wody i prądu elektrycznego) w ciągu lat powojennych mieszkańcy (lub ich potomkowie) przenieśli się do nowych siedzib położonych w dolinach; proces ten dotyczy też wielu okolicznych zasiedlonych dawniej przysiółków. Opuszczone siedziby uległy dotychczas zniszczeniu np. w wyniku pożarów, m.in. spowodowanych przez nieostrożnych turystów, chroniących się w nich i rozpalających wewnątrz ogniska. Wśród łąk zaobserwować można dzisiaj tylko pozostałości piwnic, m.in. przy rozejściu szlaków turystycznych. O tym, że orane były również podszczytowe partie Niemcowej świadczą widoczne jeszcze gdzieniegdzie zagony oraz zarośnięte borowinami kupy kamieni zbieranych z pól.

    Chatka studencka – rodzaj schroniska turystycznego, prowadzonego przez organizacje studenckie lub osoby związane ze środowiskiem studenckim (choć wiele obiektów prywatnych nazywa się chatkami studenckimi, mimo iż, de facto obecnie nie mają nic wspólnego ze środowiskiem studenckim). W swej działalności uwzględnia zwyczaje panujące w środowisku studentów uprawiających turystykę kwalifikowaną.Stos lub Stus – polana w Paśmie Radziejowej, znajdująca się na grzbiecie Niemcowa – Kordowiec. Na grzbiecie tym – kolejno od dołu do góry – jest 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Polana Stos znajduje się na wysokości około 790–820 m n.p.m. i należy do miejscowości Młodów w gminie Piwniczna-Zdrój.

    W latach PRL-u powstał o Niemcowej film dokumentalny i kilka audycji radiowych.

    Szkoła na Niemcowej[ | edytuj kod]

    Na Niemcowej znajdowała się dawniej również szkoła podstawowa dla mieszkających w pobliżu dzieci, opisana przez Marię Kownacką w książce "Szkoła nad obłokami". Działała w latach 1938-1961 (z przerwą wojenną). Później szkoła przeniosła się na niżej położony Kordowiec. Podobne małe szkółki istniały na pobliskich, śródleśnych przysiółkach na polanach Zaczerczyk, Podbukowiec, Kordowiec. Była to szkoła 4-klasowa z jednym nauczycielem, a uczęszczało do niej 15-25 dzieci. Jako sala lekcyjna służyło dzierżawione pomieszczenie w budynku gospodarza Nosala. Jedyny nauczyciel służył nie tylko dzieciom, ale i ich rodzicom: czytał gazety ciekawym świata gazdom lub użyczał swego radia “na kryształek”, aby posłuchali “co tam panie w polityce”, uczył czytania i pisania analfabetów, wieczorami wabił młodych grą na skrzypkach. Była tutaj nawet wypożyczalnia książek z miejskiej biblioteki (zazwyczaj przyniesionych na plecach przez nauczycieli). Z budynku szkoły pozostały już tylko kamienne podmurówki. W 2003 Towarzystwo Przyjaciół Piwnicznej odsłoniło na Niemcowej pamiątkową tablicę z nazwiskami nauczycieli, którzy tutaj uczyli.

    Pasterstwo – rodzaj gospodarki występujący na obszarach, gdzie uprawa roli jest niemożliwa lub nieopłacalna (głównie zaliczyć do nich można obszary górskie, stepowe, tundrę, itp.). Polega na ekstensywnym chowie zwierząt stadnych takich jak owce, bydło domowe, kozy, trzoda chlewna, bawoły, konie, jaki, lamy, osły, renifery, z wykorzystaniem naturalnych pastwisk, często sezonowych.Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.

    Chatka pod Niemcową[ | edytuj kod]

    Niedaleko szczytu Niemcowej, na polanie Trześniowy Groń, znajduje się chatka studencka zwana "Chatką pod Niemcową". Nazwa jest myląca, faktycznie bowiem chatka ta znajduje się nie pod szczytem Niemcowej, lecz Trześniowego Gronia. Można do niej dojść od żółtego szlaku turystycznego z Piwnicznej (od szlaku 3 min), lub nieznakowaną drogą (10 min) od skrzyżowania szlaków pod Niemcową.

    Maria Ludwika Kownacka (ur. 11 września 1894 w Słupie, zm. 27 lutego 1982 w Warszawie) – polska pisarka, tłumaczka z jęz. rosyjskiego, autorka "Dziennika Dziecięcego" redagowanego w czasie powstania warszawskiego, sztuk scenicznych i słuchowisk radiowych dla dzieci. Współpracowała z czasopismem "Płomyk", na łamach którego debiutowała w 1919 roku.Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.
    Information icon.svg Osobny artykuł: Chatka pod Niemcową.

    Piesze szlaki turystyczne[ | edytuj kod]

    szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Beskidzki na odcinku Rytro – Niemcowa – Radziejowa (Główny Szlak Beskidzki). Czas przejścia z Rytra Na Niemcową – 2.30 h szlak turystyczny żółty Piwniczna – Niemcowa. Czas przejścia 2h

    Przypisy

    1. Geoportal. [dostęp 2010-07-10].
    2. Bogdan Mościcki: Beskid Sądecki i Małe Pieniny. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2007. ISBN 978-83-89188-65-6.
    3. "Powrót do »szkoły nad obłokami«" – relacja z obchodów 70-lecia szkoły na Niemcowej
    4. Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce – przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2004. ISBN 83-89188-19-8.
    5. Maria Lebdowiczowa. Lata się posypały. Pismo Samorządu Lokalnego Znad Popradu, 2004. ISSN 1234-1223
    Kramarka – polana na grzbiecie Kordowiec – Złotułki w Paśmie Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Na grzbiecie tym, kolejno od dołu do góry jest 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Najwyżej z nich położona Kramarka zajmuje grzbiety Niemcowej oraz sąsiedniego szczytu Złotułki. Położona jest na wysokości ok. 920-960 m. Znajduje się na niej rozdroże szlaków turystycznych. Dawniej były tutaj także domy, resztki jednego z nich znajdują się obok tego rozdroża szlaków turystycznych. Część polany była kiedyś orana, świadczą o tym zarośnięte borowinami kupy kamieni zbieranych z oranego pola i widoczne jeszcze zagony. Po drugiej wojnie światowej, gdy pojawiły się większe możliwości zarobkowe, młodzi ludzie odpływali do miast. Po 1989 również pasterstwo stało się nieopłacalne. Wskutek trudnych warunków bytowania (w szczególności brak wody i prądu elektrycznego) w ciągu lat powojennych mieszkańcy (lub ich potomkowie) przenieśli się do nowych siedzib położonych w dolinach; proces ten dotyczy też wielu okolicznych zasiedlonych dawniej przysiółków. Opuszczona i nieużytkowana polana stopniowo zarasta lasem. Pierwszym etapem naturalnej sukcesji zespołów roślinnych jest pojawienie się borówek; przy żółtym szlaku z Piwnicznej-Zdroju są ich całe łany.Kordowiec (763 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Sądeckim. Jest najdalej na wschód wysuniętą kulminacją głównego grzbietu Pasma Radziejowej. Stok wschodni opada do doliny Młodowskiego Potoku, natomiast zachodni – do Małej Roztoki. Na szczycie Kordowca grzbiet rozdwaja się na dwie boczne odnogi; jedna opada w północno-zachodnim kierunku do Rytra, druga w północno-wschodnim do Młodowa. Pomiędzy nim spływa potok Kordowiec, w dolinie którego znajduje się miejscowość Obłazy Ryterskie. Na północno-zachodnich zboczach znajduje się rozproszona zabudowa przysiółków Młodowa.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Czy wiesz że...? beta

    Trześniowy Groń (Tymoski) – polana i szczyt górski w Paśmie Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Trześnia to ludowa nazwa czereśni (dzikie czereśnie są dość częstymi drzewami w tych górach), zaś groń to nazwa wywodząca się z języka wołoskiego, w gwarze podhalańskiej oznacza "wyniosły brzeg rzeki lub potoku". Znajduje się pod wierzchołkiem Trześniowy Groń (lub Złotułki) o wysokości 1001 m, a nie Niemcowej (963 m), jak to mylnie podawane jest na niektórych mapach. Szczyt Niemcowej znajduje się nieco dalej w północno-wschodnim kierunku i jest nieco niższy (963 m). Polana Trześniowy Groń należy do przysiółka Trześniowy Groń, stanowiącego część miasta Piwniczna-Zdrój.
    Piwniczna-Zdrój (do 6 lutego 1998 Piwniczna) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piwniczna-Zdrój. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. W skład gminy wchodzi 6 sołectw: Kokuszka, Głębokie, Młodów, Wierchomla, Łomnica-Zdrój, Zubrzyk oraz siedem miejscowości. Według danych z 30 czerwca 2010 miasto liczyło 5825 mieszkańców.
    Poczekaj – przysiółek miejscowości Młodów. Znajduje się na wysoko położonej polanie w Beskidzie Sądeckim w Paśmie Radziejowej na grzbiecie Kordowiec – Niemcowa. Kolejno od dołu do góry jest tutaj 5 polan: Kordowiec, Poczekaj, Stos, Niemcowa i Kramarka. Dawniej na polanach tych były gospodarstwa rolne. Wskutek trudnych warunków bytowania (w szczególności brak wody i prądu elektrycznego) w ciągu lat powojennych mieszkańcy (lub ich potomkowie) w większości przenieśli się do nowych siedzib położonych w dolinach. W 2010 na polanie Poczekaj znajdowały się jeszcze: stajnia i dom Pani Ludwiki Nowakowej, która zamieszkiwała w nim przez lato. Jeszcze niedawno mieszkała tu przez cały rok, miała krowę i kosiła łąkę. Mieszkała w drewnianej, kurnej chacie bez prądu elektrycznego i bez wody bieżącej. Babcia zmarła 16 czerwca 2013 roku w wieku 90 lat. Polana zajmuje grzbiet oraz wschodnie stoki opadające do doliny Młodowskiego Potoku. Porasta ją ciepłolubna roślinność trawiasta. Jest dobrym punktem widokowym na dolinę Popradu, Pasmo Jaworzyny i pobliskie wzniesienia. Szczególnie dobrze widać stąd sąsiedni grzbiet Kamiennego Gronia i Hale. Z powodu nieopłacalności zaniechano już uprawy roli i koszenia trawy na polanie, co grozi zarośnięciem jej przez las.
    Film dokumentalny – szeroka kategoria opisująca jedną z form ekspresji filmowej. Początkowo, tym co wyróżniało ten rodzaj filmów było dokumentowanie oraz przedstawianie faktów, co odróżniało je od filmów fabularnych, przedstawiających fikcyjne wydarzenia. Filmy dokumentalne były często tworzone w celach informacyjnych lub dydaktycznych. Służyły też propagandzie, czego przykładem jest twórczość Leni Riefenstahl. W Polsce filmy dokumentalne powstawały przede wszystkim w założonej w 1950 warszawskiej Wytwórni Filmów Dokumentalnych i łódzkiej Wytwórni Filmów Oświatowych.
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

    Reklama

    tt