• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niecka

    Przeczytaj także...
    Wojciech Jaroszewski (ur. 3 lutego 1935 roku w Poznaniu, zm. 24 grudnia 1993 roku w Warszawie) – polski geolog, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, znawca Tatr, działacz turystyczny. Wnuk Tadeusza Smoluchowskiego – polskiego chemika i alpinisty.Struktura geologiczna (tektoniczna) – element budowy geologicznej przedstawiający układ przestrzenny skał w skorupie ziemskiej, także nazwa określonych jednostek tektonicznych. Wyróżniamy struktury powierzchniowe, np.: antykliny, synkliny, monokliny, wysady, fałdy, płyty oraz struktury linijne, np. uskoki, uskoki transformujące.
    Spełzywanie (pełzanie) to najwolniejsze geologiczne ruchy masowe. Jest to powolne przemieszczanie się wierzchniej warstwy stoku, czasem prawie niezauważalne w początkowym etapie. W zależności od rodzaju materiału na powierzchni, mówimy o spełzywaniu gleby lub spełzywaniu skały. Tempo poruszania się materiału pełzającego jest tym mniejsze, im głębiej się on znajduje; na pewnej głębokości ruch całkowicie ustaje. W rezultacie nie dochodzi do odsłonięć powierzchni podstawy skalnej. Tempo spełzywania jest na tyle niskie i jednostajne, że nie uszkadza pokrywy darniowej terenu. Głównym motorem spełzywania jest odsuwanie się cząstek warstwy powierzchniowej w czasie rozszerzania (np. po nasączeniu wodą) w kierunku prostopadłym do stoku, a następnie pionowe opadanie przy kurczeniu (np. wysychanie). W rezultacie każdy cykl rozszerzanie-kurczenie powoduje drobne przesunięcie cząstek w dół stoku o odległość tym większą, im bliżej powierzchni znajduje się cząstka. Spełzywanie można podzielić na regresywne (postępujące w górę stoku) i progresywne (postępujące w dół stoku).

    Niecka

    Złoże mineralne – naturalne nagromadzenie kopalin w obrębie skorupy ziemskiej, powstałe w wyniku różnorodnych procesów geologicznych. Istotny jest fakt, iż złoże występuje w takiej ilości i w takich warunkach ekonomicznych i geologicznych, że jego eksploatacja jest opłacalna (tym się różni złoże od zasobu).Niecka ablacyjna inaczej niecka zmywowa jest niewielką wklęsłą formą terenu powstałą wskutek procesów spłukiwania linijnego oraz warstwowego. Przechodzi łagodnie w zbocza o niewielkim nachyleniu, bez wyraźnego załomu, najczęściej można ją zaobserwować na terenach użytkowanych rolniczo.
  • w geologii – łagodna synklina o dużej powierzchni, będąca strukturą wgłębną, często niewidoczną na powierzchni. Na jej bazie mogą powstać formacje złożowe, w tym np.:
  • niecka artezyjska
  • niecka węglowa
  • w znaczeniu geomorfologicznym (rzeźba terenu) – niewielkie podłużne obniżenie terenu, powstałe na skutek przemian górnej warstwy skorupy ziemskiej. Niecka taka odznacza się łagodnym profilem poprzecznym, powstaje wskutek spełzywania i spłukiwania materiału skalnego. Rozróżniane są tu m.in.:
  • niecka ablacyjna – formowana przez spłukiwanie i spełzanie na obszarze bezleśnym
  • niecka denudacyjna – powstaje na rzeźbie peryglacjalnej
  • Bibliografia[]

  • Wojciech Jaroszewski, Leszek Marks, Andrzej Radomski: Słownik geologii dynamicznej, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa 1985, ISBN 83-220-0196-7, s. 156-157
  • Zagłębie – obszar występowania i eksploatacji złóż kopalin użytecznych, np. węgla (zagłębie węglowe), ropy naftowej (zagłębie naftowe), miedzi (zagłębie miedziowe). Zwykle silnie zindustrializowane miasta, rejony głównie nastawione na produkcję związaną z wydobyciem danego surowca, z silnie od niego uzależnioną gospodarką. Inne działalności gospodarcze działające w zagłębiach są w dużej mierze powiązane z sektorem wydobywczym np. usługi transportowe (np. przewiezienie rud miedzi do huty). Upadek tego sektora pociąga za sobą niezwykle niekorzystne skutki (duże bezrobocie, zubożenie ludności, migracje). W celu ich zapobieżenia, miasta tworzące zagłębia rozszerzają rynek wewnętrzny o dodatkowe podmioty gospodarcze niezwiązane z sektorem wydobywczym, dające nowe miejsca pracy i podnoszące potencjał regionu.Skały – duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i metamorficzne.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Geologia (gr. gḗ ‘Ziemia’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’) – jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.
    Andrzej Radomski (ur. 30 listopada 1961 w Koszalinie) − polski zapaśnik i grappler, pięciokrotny mistrz Polski, wicemistrz Europy (Poznań 1991) i dwukrotny olimpijczyk (Seul 1988, Barcelona 1992) w zapasach w stylu wolnym.
    Procesy peryglacjalne to procesy wpływające na rzeźbę terenu na przedpolu lodowca. W zimnym klimacie peryglacjalnym jaki tam panuje do najważniejszych czynników rzeźbotwórczych należą wietrzenie mrozowe, soliflukcja, erozja eoliczna, deflacja.
    Spłukiwanie, ablacja – proces rzeźbotwórczy polegający na wymywaniu zwietrzeliny i gleby oraz ich przemieszczeniu w dół stoku przez wodę deszczową (ablacja deszczowa) lub roztopową (ablacja roztopowa). Spłukiwanie jest rodzajem erozji, choć według niektórych źródeł określanie go jako erozji wodnej gleby jest niezupełnie prawidłowe. Na erozję składają się również inne procesy.
    Skorupa ziemska – część litosfery ograniczona od góry atmosferą i hydrosferą, a od dołu granicząca z górną warstwą płaszcza ziemskiego (nieciągłość Mohorovičicia nazywana też nieciągłością Moho). Składa się w głównej mierze z minerałów, tworzących skały. Grubość skorupy ziemskiej wynosi od ok. 10 km do 70 km. Skorupa Ziemi zajmuje tylko 1,4% objętości globu oraz 0,3% jego masy, jest to jednak najbardziej zróżnicowana chemicznie i fizycznie geosfera. Jej przypowierzchniowa warstwa na lądach jest dostępna do bezpośrednich badań.
    Synklina, łęk (gr. sýn razem i klínein nachylać) – w geologii wklęsły fałd. W jądrze synkliny znajdują się warstwy najmłodsze, a na zewnątrz (na tzw. skrzydłach) najstarsze.
    Rzeźba powierzchni ziemi (terenu) – ukształtowanie powierzchni Ziemi powstałe na skutek działania czynników zewnętrznych, takich jak erozja, akumulacja rzeczna czy lodowcowa oraz wpływ wiatru, ewentualnie też działalność człowieka.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.