• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nieciągłość Mohorovičicia

    Przeczytaj także...
    Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń nagromadzonych w skorupie ziemskiej, w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych poruszających się wzdłuż linii uskoku. Uwalniająca się przy tym energia w około 20-30% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, z których część dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych.Ekspansja dna oceanicznego (spreading) w geologii – proces rozrastania się dna oceanicznego w rejonie grzbietu śródoceanicznego.
    Powierzchnia nieciągłości (nieciągłość) - powierzchnia lub wąska strefa w głębi Ziemi, stanowiąca granicę ośrodków o różnych własnościach fizycznych, zwłaszcza sejsmologicznych.
    Mapa świata ukazująca pozycję nieciągłości Moho.
    Wnętrze Ziemi, litera A wskazuje nieciągłość Moho.
    Odsłonięcie skał płaszcza, ukazujące nieciągłość Mohorovičicia (z ordowiku) w Nowej Fundlandii

    Nieciągłość Mohorovičicia (nieciągłość Moho) – termin geologiczny, oznaczający granicę pomiędzy skorupą i płaszczem Ziemi. Jest to kilkusetmetrowej grubości warstwa przejściowa. Leży na różnych głębokościach, pod oceanami średnio na głębokości 5-8 km, natomiast pod kontynentami znacznie głębiej – około 35 km. Pod wysokimi górami (np. Himalajami) może leżeć nawet na głębokościach do 80 km.

    Andrija Mohorovičić (ur. 23 stycznia 1857, zm. 18 grudnia 1936 w Zagrzebiu) − chorwacki geofizyk, meteorolog i sejsmolog.Ofiolit jest to zespół powstałych pod powierzchnią oceanów skał magmowych (obojętnych lub zasadowych), często w różnym stopniu przeobrażonych.

    Odkryta została w 1909 roku przez Andriję Mohorovičicia, chorwackiego meteorologa i sejsmologa, który zauważył skokową zmianę prędkości fal sejsmicznych na tej właśnie głębokości od ok. 7 km/s do nieco powyżej 8 km/s .

    Warunki panujące w skałach w tej strefie są znane dzięki odsłonięciom sekwencji ofiolitowej - fragmentów skorupy oceanicznej wyniesionych wskutek ruchów tektonicznych. Jednak do tej pory żadne wiercenia nie dotarły do obecnej nieciągłości Moho. Najgłębszy odwiert na lądzie sięga ponad 12 km pod powierzchnię (SG-3 na Półwyspie Kolskim), a na oceanie – 2111 metrów (Statek JOIDES Resolution, odwiert 504B, wschodni Pacyfik) pod jego dnem. Na początku drugiej połowy XX wieku istniała propozycja wywiercenia otworu w dnie oceanu, który sięgałby do tej nieciągłości (tzw. Projekt MOHOLE), ale z powodu braku środków zaniechano jego realizacji w 1967 r.

    SG-3 - Kolski Supergłęboki Odwiert (ros. Кольская сверхглубокая скважина / Kolskaja swierchgłubokaja skważyna) – najgłębszy na świecie odwiert. Jego głębokość to 12 262 metry. Znajduje się w Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, ok. 10 km od miasta Zapoliarnyj. Przez dwie dekady był również najdłuższy, obecnie jest trzeci pod względem długości po wywierconym w 2008 Al Shaheen oil well w Katarrze Qatar (12 289 m) i ukończonym w 2011 Sachalin-I Odoptu OP-11 (12 345 m).Nowa Fundlandia (ang. Newfoundland, franc. Terre-Neuve, irl. Talamh an Éisc. łac. Terra Nova) – duża wyspa u wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej i jednocześnie najgęściej zaludniona część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador. O wyspie tej potocznie mówi się, że "leży pośrodku Atlantyku", jednakże w rzeczywistości jest od niego oddalona o ok. 1000 km (współrzędne geograficzne: 49°00′N 56°00′W/49,000000 -56,000000). Wyspa Nowa Fundlandia pierwotnie nazwana została Terra Nova przez Wenecjanina w służbie brytyjskiej, Giovanniego Caboto (Johna Cabota), w 1497. Prowincja, w skład której wchodzi wyspa, również nosiła nazwę "Nowa Fundlandia" aż do 2001, kiedy to zmieniono ją na "Nowa Fundlandia i Labrador" (nieco później zmieniono w ślad za tym kod pocztowy z NF na NL).

    W ostatnich latach do strefy nieciągłości i do górnego płaszcza chcą się przewiercić Japończycy przy pomocy kosztującego 540 mln dolarów statku badawczego "Chikyu". Statek ten może wykonać odwierty do głębokości 10 km przy maksymalnej głębokości dna oceanu 2500 m. Dotarcie do strefy Moho jest dla japońskich naukowców sprawą kluczową, gdyż pozwala zweryfikować teorie na temat budowy płaszcza ziemskiego i w konsekwencji lepiej zrozumieć mechanizm powstawania trzęsień ziemi.

    Nieciągłość Gutenberga (Wiecherta-Gutenberga) - strefa rozdzielająca płaszcz ziemski (sima) i jądro Ziemi (nife) na głębokości ok. 2900 km. Charakteryzuje ją zanik fal poprzecznych (które nie przechodzą przez jądro Ziemi), gwałtowny spadek prędkości fal podłużnych i skokowy wzrost gęstości materii.Chorwacja, Republika Chorwacji – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 28. członek wspólnoty.

    Wskutek ruchów tektonicznych w przeszłości, w szeregu miejsc na Ziemi doszło do wyniesienia dawnej granicy Moho i jej odsłonięcia (ofiolity). Dzięki nim poznano procesy zachodzące w komorze magmowej prowadzące do powstawanie nowej skorupy oceanicznej podczas spreadingu.

    Przypisy

    Zobacz też[edytuj kod]

  • powierzchnia nieciągłości
  • nieciągłość Conrada
  • nieciągłość Golicyna
  • nieciągłość Repettiego
  • nieciągłość Gutenberga
  • Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Project Mohole
  • Mapa głębokości na której leży nieciągłość Moho pod Europą
  • Geologia (gr. gḗ ‘Ziemia’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’) – jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.JOIDES Resolution – statek badawczy przeznaczony do wierceń podmorskich w celu wydobycia próbek geologicznych (rdzeni).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Sejsmologia – dział geofizyki zajmujący się badaniem trzęsień ziemi oraz rozchodzenia się fal sejsmicznych wewnątrz Ziemi. Polega ona na tworzeniu sieci informacyjnych opartych na obserwacji generacji fal powstałych wskutek wstrząsów naturalnych górotworu. Obserwując te fale można wyciągnąć wnioski dotyczące budowy wnętrza Ziemi.
    Nieciągłość (powierzchnia) Conrada – warstwa (nieciągłość) w skorupie ziemskiej pomiędzy jej górną częścią (warstwa granitowa – d. sial) a dolną (warstwa bazaltowa – d. sima). Wyznaczona jest przez skokowy, ale niewielki wzrost prędkości fal sejsmicznych i niewielki wzrost gęstości skał.
    Półwysep Kolski (ros. Кольский полуостров) – europejski półwysep w północno-zachodniej części Rosji, oblany wodami Morza Białego i Morza Barentsa, o powierzchni 100 tys. km². Jego południowa część przecina koło podbiegunowe północne.
    Skorupa ziemska – część litosfery ograniczona od góry atmosferą i hydrosferą, a od dołu granicząca z górną warstwą płaszcza ziemskiego (nieciągłość Mohorovičicia nazywana też nieciągłością Moho). Składa się w głównej mierze z minerałów, tworzących skały. Grubość skorupy ziemskiej wynosi od ok. 10 km do 70 km. Skorupa Ziemi zajmuje tylko 1,4% objętości globu oraz 0,3% jego masy, jest to jednak najbardziej zróżnicowana chemicznie i fizycznie geosfera. Jej przypowierzchniowa warstwa na lądach jest dostępna do bezpośrednich badań.
    Nieciągłość Golicyna - nieciągłość występująca we wnętrzu Ziemi (w obrębie płaszcza Ziemi) stanowiąca strefę graniczną pomiędzy astenosferą a mezosferą, przebiegająca na głębokości ok. 350-400 km.
    Meteorolog (synoptyk) - osoba prowadząca badania naukowe i opracowująca modele teoretyczne odnoszące się do składu, struktury i dynamiki atmosfery w powiązaniu z oddziaływaniem podłoża. Meteorolog przygotowuje także prognozy pogody.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.