• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Neuroprzekaźnik

    Przeczytaj także...
    Cząsteczka (molekuła) – neutralna elektrycznie grupa dwóch lub więcej atomów utrzymywanych razem kowalencyjnym wiązaniem chemicznym. Cząsteczki różnią się od cząstek (np. jonów) brakiem ładunku elektrycznego. Jednakże, w fizyce kwantowej, chemii organicznej i biochemii pojęcie cząsteczka jest zwyczajowo używane do określania jonów wieloatomowych.Bombezyna (GRP z ang. Gastrin Releasing Peptide) to białko uwalniające gastrynę. Jest peptydem zbudowanym z 14 aminokwasów.
    Sekretyna (ATC: V04 CK01) — hormon tkankowy o charakterze polipeptydu wydzielany w postaci nieczynnej prosekretyny przez gruczoły w błonie śluzowej dwunastnicy (komórki S) oraz jelita cienkiego. Pod wpływem kwaśnej treści z żołądka staje się uczynnioną sekretyną. Sekretyna należy do tzw. hormonów żołądkowo-jelitowych.

    Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediatorzwiązek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, noradrenalina, dopamina i serotonina.

    Sygnał to abstrakcyjny model dowolnej mierzalnej wielkości zmieniającej się w czasie, generowanej przez zjawiska fizyczne lub systemy. Tak jak wszystkie zjawiska może być opisany za pomocą aparatu matematycznego, np. poprzez podanie pewnej funkcji zależnej od czasu. Mówimy, że sygnał niesie informację lub też umożliwia przepływ strumienia informacji.Putrescyna (1,4-diaminobutan, NH2-(CH2)4-NH2) – organiczny związek chemiczny należący do grupy amin biogennych. Powstaje w wyniku rozpadu białek np. gnicia przy udziale bakterii beztlenowych. Odpowiada za nieprzyjemny zapach rozkładającej się materii organicznej (mięsa, tkanek, zwłok) oraz za nieświeży oddech. W organizmach żywych putrescyna powstaje w wyniku dekarboksylacji aminokwasu ornityny.

    Działanie neuroprzekaźnika[]

    Neuroprzekaźnik służy do zamiany sygnału elektrycznego na sygnał chemiczny w synapsie i do przekazywania tego sygnału z jednej komórki (zwanej presynaptyczną) do innej (zwanej postsynaptyczną). W klasycznym przypadku neuroprzekaźnik jest zgromadzony w pęcherzykach synaptycznych znajdujących się w komórce presynaptycznej blisko błony presynaptycznej. W rezultacie depolaryzacji błony presynaptycznej pęcherzyki te przyłączają się do błony presynaptycznej, następuje fuzja ich błony z błoną presynaptyczną i egzocytoza czyli uwolnienie zawartego w nich neuroprzekaźnika do szczeliny synaptycznej – zamiana sygnału elektrycznego na chemiczny. Na błonie postsynaptycznej występują receptory danego neuroprzekaźnika. Przyłączenie neuroprzekaźnika do błony postsynaptycznej powoduje zmianę jej polaryzacji (tzn. ujemnego potencjału elektrycznego wnętrza komórki postsynaptycznej mierzonego względem przestrzeni zewnątrzkomórkowej). W przypadku synapsy pobudzającej jest to zmiana dodatnia, zwana depolaryzacją. W przypadku synapsy hamującej jest to zmiana ujemna, zwana hyperpolaryzacją. Tak więc następuje tu zamiana sygnału chemicznego na elektryczny. W obu przypadkach ta zmiana polaryzacji jest następnie przenoszona wzdłuż błony komórki postsynaptycznej i w pewnych przypadkach, jeżeli jest wystarczająco silna, może być propagowana wzdłuż aksonu.

    Pochodna (inaczej derywat) – związek chemiczny powstały przez zastąpienie jednego lub kilku atomów cząsteczki (najczęściej wodoru) grupą funkcyjną lub grupą innych atomów. Np. krezol (C6H4(CH3)OH) jest pochodną fenolu (C6H5OH), który z kolei jest pochodną benzenu (C6H6). Jednocześnie krezol jest pochodną toluenu (C6H5CH3), który także jest pochodną benzenu.Neuropeptydy – peptydy o funkcji mediatorów, syntetyzowane zarówno w neuronach (w obszarze perikarionu), jak i w innych komórkach organizmu. Związki o znacznie większej cząsteczce niż klasyczne neurotransmitery.

    Przykłady neuroprzekaźników[]

  • pochodne aminokwasów:
  • asparaginian
  • kwas glutaminowy
  • kwas γ-aminomasłowy (GABA)
  • glicyna
  • tauryna
  • monoaminy (w kolejności ich syntetyzowania):
  • pochodne fenyloalaniny i tyrozyny:
  • dopamina (da)
  • oktopamina
  • norepinefryna (ne/noradrenalina)
  • epinefryna (epi/adrenalina)
  • pochodne tryptofanu:
  • serotonina (5ht/5-hydroksytryptamina)
  • melatonina (Mel) (Nie jest monoaminą, ale jest pochodną serotoniny)
  • pochodne histydyny:
  • histamina (H)
  • pochodne argininy:
  • agmatyna
  • pochodne nukleozydów
  • adenozyna
  • adenozynotrifosforan
  • Pochodne kwasu arachidonowego (endokannabinoidy)
  • anandamid
  • 2-arachidonyloglicerol
  • polipeptydy (neuropeptydy):
  • bombezyna/GRP:
  • bombezyna
  • peptyd uwalniający gastrynę (GRP)
  • gastryny:
  • gastryna
  • cholecystokinina (CCK)
  • insuliny:
  • insulina
  • hormony przysadki nerwowej:
  • wazopresyna
  • oksytocyna
  • neurofizyna I
  • neurofizyna II
  • somatoliberyna (hormon uwalniający hormon wzrostu)
  • neuropeptyd Y:
  • neuropeptyd Y (NY)
  • polipeptyd trzustkowy (PP)
  • peptyd YY (PYY)
  • opioidy:
  • adrenokortykotropina (ACTH)
  • beta-lipotropina
  • dynorfina
  • endorfina
  • enkefalina
  • leumorfina
  • sekretyny:
  • sekretyna
  • motylina
  • glukagon
  • wazoaktywny peptyd jelitowy (VIP)
  • somatostatyny:
  • somatostatyna
  • tachykininy:
  • neurokinina A
  • neurokinina B
  • neuropeptyd A
  • neuropeptyd gamma
  • substancja P
  • endozepiny:
  • endozepina-1
  • endozepina-2
  • endozepina-3
  • aminy biogenne:
  • acetylocholina (ACh)
  • poliaminy (kadaweryna, spermina, putrescyna)
  • pochodne steroidów (neurosteroidy)
  • pregnanolon
  • allopregnanolon
  • Inne:
  • tlenek azotu (NO)
  • tlenek węgla (CO)
  • siarkowodór (H2S)
  • jony Zn
  • kwas γ-hydroksymasłowy (GHB)
  • Linki zewnętrzne[]

  • Molecular Expressions Photo Gallery: The Neurotransmitter Collection
  • Brain Neurotransmitters
  • Endogenous Neuroactive Extracellular Signal Transducers
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Kwas 4-hydroksybutanowy (kwas γ-hydroksymasłowy, GHB (z ang. gamma-hydroxybutyric acid)) – organiczny związek chemiczny z grupy hydroksykwasów karboksylowych. Występuje naturalnie w ludzkim ośrodkowym układzie nerwowym, cytrusach, winie i w niewielkim stężeniu prawie we wszystkich żyjących istotach. Jest strukturalnie podobny do innej endogennej substancji, kwasu 3-hydroksybutanowego.Substancja P – neuropeptyd syntezowany i uwalniany z włókien nerwowych peptydergicznych. Występuje zarówno w ośrodkowym układzie nerwowym jak i częściach obwodowych układu nerwowego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Aminy biogenne − organiczne związki chemiczne, aminy które powstają w wyniku procesu dekarboksylacji aminokwasów obojętnych i zasadowych. Przykładowo produktem dekarboksylacji histydyny jest histamina - hormon tkankowy obniżający ciśnienie krwi.
    Neuron, komórka nerwowa – rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji w postaci sygnału elektrycznego. Neurony są podstawowym elementem układu nerwowego zwierząt. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym w skład którego wchodzi mózgowie oraz rdzeń kręgowy.
    Cholecystokinina (CCK, dawniej znana również jako pankreozymina; ATC: V04 CK02) – rodzina hormonów peptydowych, działających w obrębie układu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.
    Tryptofan (nazwa skrótowa Trp) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów biogennych. Jest obojętny elektrycznie; jego łańcuch boczny oparty jest na szkielecie indolu.
    Glukagon (ATC: H 04 AA 01) – polipeptydowy hormon wytwarzany przez komórki A (α) wysp trzustkowych. Hormon ten ma znaczenie w gospodarce węglowodanowej, stymulując wzrost stężenia glukozy we krwi, co jest działaniem antagonistycznym w stosunku do insuliny. Wzmaga on procesy glukoneogenezy i glikogenolizy oraz utleniania kwasów tłuszczowych.
    Jon – atom lub grupa atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, która ma niedomiar lub nadmiar elektronów w stosunku do protonów. Obojętne elektrycznie atomy i cząsteczki związków chemicznych posiadają równą liczbę elektronów i protonów, jony zaś są elektrycznie naładowane dodatnio lub ujemnie.
    Glicyna (skróty: G, Gly; łac. Acidum aminoaceticum) – organiczny związek chemiczny, najprostszy spośród 20 standardowych aminokwasów biogennych, jedyny niebędący czynny optycznie. Za jej pojawienie się w łańcuchu polipeptydowym odpowiada obecność kodonów GGU, GGC, GGA lub GGG w łańcuchu mRNA.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.038 sek.