• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nerwa

    Przeczytaj także...
    Domicjan (ur. 24 października 51, zm. 18 września 96), Domitianus, Titus Flavius Domitianus, Imperator Caesar Domitianus Augustus, urodzony w Rzymie syn Wespazjana i Domitilli Starszej. Brat Tytusa Flawiusza i Domitilli Młodszej. Cesarz rzymski z dynastii Flawiuszy panujący od 14 września 81 roku do 18 września 96 roku n.e. W początkach swojego panowania w roku 82 osobiście poprowadził siłami 9 legionów wyprawę wojenną przeciwko germańskim plemionom Chattów, których pokonał i odepchnął w głąb Germanii, rozszerzając Agri Decumates, odbył z tego tytułu uroczysty triumf i przyjął przydomek Germanicus w roku 85. Także w tym roku Dakowie najechali na prowincję Mezję. Po sprowadzeniu posiłków, w tym jednego legionu z Brytanii, Rzymianie ruszyli do kontrnatarcia zakończonego klęską (zniszczony cały legion V Alaude). Na teren wojny przybył osobiście Domicjan (rok 88), lecz wobec groźby najazdu plemion Jazygów, Markomanów, Kwadów oraz buntu, który wzniecił Saturninus, namiestnik Górnej Germanii, został zmuszony do zawarcia pokoju z władcą Daków w roku 89. Uznał go za króla, obiecał coroczne subsydia pieniężne, specjalistów od fortyfikacji obronnych, licząc na nich jako sojuszników przeciwko innym agresywnym plemionom. Decebal miał zwrócić jeńców wojennych oraz wydać część broni, czego nie uczynił. W roku 92 cesarz przeprowadził wyprawę przeciwko Jazygom, Kwadom i Markomanom. Przeprowadził reformy w administracji państwa, na wysokie stanowiska w kancelariach cesarskich powołując zamiast wyzwoleńców ekwitów, do pobierania podatków wyznaczył państwową służbę z prokuratorami do ich pilnowania (zakończył działalność prywatnych spółek publikanów pobierających podatki). Wyższe stanowiska w armii powierzał również ekwitom, pomijając senatorów. Dokończył budowę Koloseum.Pięciu dobrych cesarzy to władcy imperium rzymskiego, którzy panowali w latach 96-180. Byli to w kolejności chronologicznej:
    Mauzoleum Augusta – zbudowane zostało na Polu Marsowym, w Rzymie, w 29 p.n.e. przez Oktawiana Augusta jako miejsce pochówku dla siebie i swojej rodziny. Jest to budowla znajdująca się na szczycie sztucznego kopca, ustawiona jest na wysokim podium. Ma kształt koła o średnicy 87,0 m. Konstrukcja podium składa się z pięciu kręgów umieszczonych centrycznie wokół słupa o wysokości ponad 44,0 m. Przejście (dromos) prowadziło do korytarza umieszczonego pomiędzy trzecim i drugim (licząc od środka) pierścieniem. Korytarz prowadził do komór grobowych. Miejsce na prochy Augusta zostało przygotowane w centrum, wewnątrz filara. Kopiec przysypany był ziemią i zwieńczony brązowym pomnikiem cesarza.

    Marek Kokcejusz Nerwa, (łac. Marcus Cocceius Nerva; ur. 8 listopada 30 roku lub kilka lat później w Narni, zm. 27 stycznia 98 roku w Rzymie) – cesarz rzymski w latach 96–98, pierwszy z tzw. pięciu dobrych cesarzy.

    Kariera[]

    Pochodził z prominentnego rodu senatorskiego związanego z rodziną panującą od początku cesarstwa. Był synem Marka Kokcejusza Nerwy, konsula w 40 roku, i Sergii Plautilli, urodził się w miejscowości Narnia w Umbrii. Nosił przydomek Kreteński. Był przyjacielem cesarza Nerona. W 65 r. piastując urząd pretora wykrył i udaremnił spisek Pizona. W 71 roku był konsulem razem z cesarzem Wespazjanem. W 89 roku pełnił ważną rolę z zwalczeniu rebelii Saturninusa, dzięki czemu rok później został konsulem wraz z Domicjanem.

    Pretorianie (łac. praetoriani, Praetoriae Cohortes) – kohorty pretoriańskie. Nazwa oddziałów pochodzi od słowa praetorium, oznaczającego namiot dowódcy w obozie.Pretor (łac. praetor – l.mn. praetores) – wyższy urzędnik w antycznym Rzymie mający tzw. władzę mniejszą (imperium minus). W czasie nieobecności konsulów, pretor (później dwóch) przejmował najwyższą władzę w mieście, mogąc nawet zwoływać posiedzenia senatu. Zasadniczym jednak zadaniem pretorów było sądownictwo. Ważnym uprawnieniem pretora było wydawanie edyktów (edykty pretorskie), w których ustalał on sposoby postępowania w sprawach niedostatecznie jasno uregulowanych przez ustawy (leges) czy prawo zwyczajowe. Owe edykty odegrały ważną rolę w rozwoju prawodawstwa i były uwzględniane w późniejszych kodyfikacjach prawa rzymskiego.

    Panowanie[]

    Nerwa prawdopodobnie brał udział w spisku, który doprowadził do zabójstwa Domicjana 18 września 96 roku. Po śmierci cesarza został obrany przez senat jego następcą, m.in. z powodu niemłodego już wieku i bezdzietności. Po wstąpieniu na tron Nerwa starał się zdystansować od swojego poprzednika, nie przeprowadził deifikacji Domicjana, złożył przysięgę, że nie skaże żadnego senatora na śmierć, zaprzestał oskarżeń o zdradę, pozwolił wielu wygnanym wrócić do Rzymu. Prowadził mało wystawny tryb życia, podkreślał także, że jego rządy stanowią kontynuację dynastii julijsko-klaudyjskiej.

    Antoniusz Saturnin, właściwie Lucius Antonius Saturninus (zm. 89) – konsul i wódz rzymski, dowódca dwóch legionów: XIV Gemina i XXI Rapax stacjonujących w Germanii. Uznawany za pierwszego uzurpatora tytułu cesarza rzymskiego.Deifikacja (łac. deificatio; deus ‘bóg’, facere ‘czynić’) – ubóstwienie, przypisanie cech boskich temu, co bogiem nie jest, a następnie uprawienie kultu ubóstwionej istoty lub rzeczy.

    Nerwa nie był popularny wśród armii – w 97 spotkał się z rebelią gwardii pretoriańskiej, która ceniła sobie rządy Domicjana. Żołnierze domagali się ukarania zabójców poprzedniego cesarza, na co Nerwa początkowo zaooferował im swoją głowę, później jednak przystał na żądania gwardii i wydał Petroniusza Secudunsa oraz Parteniusza. Wydarzenie to pokazało słabość pozycji cesarza i skłoniło Nerwę do adoptowania i wskazania jako następcy Trajana – dowódcy wojsk na froncie germańskim. Cesarz zmarł trzy miesiące później – 27 stycznia 98 roku. Został pochowany w Mauzoleum Augusta.

    Aleksander Krawczuk (ur. 7 czerwca 1922 w Krakowie) – polski historyk starożytności i eseista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, były minister kultury, poseł na Sejm I i II kadencji.Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

    Zobacz też[]

  • Pięciu dobrych cesarzy
  • Uwagi

    1. O takim przydomku informuje jedynie Aureliusz Wiktor (Księga o cezarach 12,1). Den Boer (Some Minor Roman Historians, Leiden 1972, s. 29. przypis 37) zaproponował ostrożną hipotezę: Nerwę wiele łączyło z Galbą, którego ród wywodził się od Pazyfae. Stąd Nerwa mógł rościć sobie prawo do podobnego kreteńskiego pochodzenia (Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010, s. 77, przypis 39).

    Przypisy[]

    Bibliografia[]

  • Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Pryncypat. Warszawa: Iskry, 1986.
  • John D. Grainger: Nerva And The Roman Succession Crisis Of AD 96-99. Routledge, 2004. ISBN 9780415349581.
  • Michael Gagarin, Elaine Fantham: The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome. T. 1. Oxford University Press, 2009. ISBN 9780195170726.
  • William Smith: New classical dictionary of biography, mythology, and geography. 1850.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Nerva (96-98 A.D.) (ang.). An Online Encyclopedia of Roman Rulers and their Families. [dostęp 2016-05-14].
  • Galba (właśc. Servius Sulpicius Galba, po objęciu władzy jako cezar: Servius Galba Imperator Caesar Augustus; 25 grudnia 3 p.n.e., Terracina - 15 stycznia 69 n.e.) - cesarz rzymski od 8 czerwca 68 r. do swojej śmierci. Jego panowanie zapoczątkowało rok czterech cesarzy.Neron (Lucius Domitius Ahenobarbus, po adopcji przez Klaudiusza Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus, ur. 15 grudnia 37 w Ancjum, zm. 9 czerwca 68 w Rzymie) – cesarz rzymski w latach 54-68, syn Gnejusza Domicjusza Ahenobarbusa i Agrypiny Młodszej, późniejszej żony cesarza Klaudiusza.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pazyfae (także Pasifae, Pazifae, Pasyfae; gr. Πασιφάη Pasipháē, łac. Pasiphae) – w mitologii greckiej królowa Krety.
    Marek Ulpiusz Trajan (łac. Marcus Ulpius Traianus, ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) – cesarz rzymski w latach 98-117.
    Narni (łac. Narnia) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni. Jest to stare, małe miasteczko umbryjskie, położone na skalistym wzniesieniu dominującym nad wybrzeżem Nera i nad równiną Terni. Do zabytków Narni należą między innymi: katedra, XIII-wieczny Palazzo del Podesta, fortyfikacja wzniesioną w roku 1370. 19 km od Narni znajdują się wodospady Cascata delle Marmore. To tu na świat przyszła Łucja Narnijska.
    Umbria (wł. Umbria) – region administracyjny w centralnych Włoszech, o powierzchni 8456 km², 872,9 tys. mieszkańców i stolicą w Perugii (146,7 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 103 osób na km².
    Gaius Calpurnius Piso (zm. 19 kwietnia 65) – polityk rzymski, senator od czasów cesarza Kaliguli, jeden z przywódców nieudanego spisku na życie cesarza Nerona.
    Rzym (wł., łac. Roma) – stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju w otoczeniu wzgórz, nad Tybrem, ośrodek administracyjny i polityczny (siedziba prezydenta, ministerstw i urzędów); stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Lacjum. Obszar administracyjny 1523 km², liczba ludności 2 748 809 (zespół miejski ok. 3 800 000).
    Senat rzymski łac. Senatus (od senex, starzec – dosłownie rada starszych) – jedna z najważniejszych i najtrwalszych instytucji politycznych starożytnego Rzymu, przechodząca na przestrzeni wieków liczne przemiany. Zgodnie z tradycją senat został ustanowiony przez Romulusa w 753 p.n.e., jego największe znaczenie przypadło na czasy republiki, a zanik na początek VII wieku n.e.

    Reklama